伏翼(苋实。芸实为使) 皮(得酒良。畏桔梗。麦门冬) 蜥(音锡) 蜴(音亦。恶芜
荑、
硫黄。斑蝥) 露蜂房(恶甘姜、丹参。黄芩。芍药。牡蛎) (音柘。畏皂荚。菖蒲) 蛴
螬(蜚蠊为使。恶附子) 鳖甲(恶矾石) (音驼) 鱼甲(蜀漆为使。畏狗胆。甘遂。芫花)
乌贼鱼骨(恶白蔹。白芨) 解鱼(杀莨菪毒。漆毒) 天鼠粪(恶白蔹。白薇)
蛇蜕(音脱。畏磁石。及酒) 蜣螂(畏羊角石膏) 斑蝥(马刀为使。畏巴豆、丹参。空
青。恶肤青) 马刀(得水良) 地胆(恶甘草)
大豆及黄卷(恶五参。龙胆。前胡为使。得杏仁。牡蛎良。杀乌头毒) 大麦(食蜜为使)
上一百九十九种。有相制使。其余皆无。故不备录。
贝母半夏并栝蒌。白蔹白芨反乌头。细辛野狼毒五参辈(人参、丹参、沙参、玄参、苦参)
偏与藜芦结冤雠。大戟芫花兼海藻。甘遂以上反甘草。记取歌中十八反。莫使同行真个好。
乌头反半夏。 KT 、贝母、白蔹。甘草。反大戟、芫花、甘遂、海藻。藜芦反五参
、细辛、芍药。
有术。勿食桃李仁。及雀肉。胡荽。大蒜。青鱼、 等。
有藜芦。勿食狸肉。
有巴豆。勿食芦笋及野猪肉。
有黄连、桔梗。勿食猪肉。
有地黄。勿食芜荑。
有半夏、菖蒲。勿食饴糖鱼肉。
有细辛。勿食生菜。
有甘草勿食菘菜。
有牡丹。勿食生胡荽。
有商陆。勿食犬肉。有恒山。勿食生葱、生菜。
有空青、朱砂。勿食生血物。
有茯苓。勿食醋物。
有鳖甲。勿食苋菜。
有天门冬。勿食鲤鱼。
服药。不可多食生胡荽。及蒜。杂生菜。又不可食诸滑物。果实等。又不可食肥猪、犬
肉。油腻。肥羹。鱼脍。腥臊等物。
伏翼(即蝙蝠,以苋实为佐使药);蛇皮(用酒送服效果良好,畏桔梗、麦门冬);蜥蜴(“蜥”音锡,“蜴”音亦,恶芜荑、硫黄、斑蝥);露蜂房(恶甘姜、丹参、黄芩、芍药、牡蛎);穿山甲鳞片(“鲮”音柘,畏皂荚、菖蒲);蛴螬(以蜚蠊为佐使药,恶附子);鳖甲(恶矾石);鱼鳔胶(“鳔”音驼,以蜀漆为佐使药,畏狗胆、甘遂、芫花);乌贼鱼骨(恶白蔹、白芨);解鱼(可杀莨菪毒、漆毒);天鼠粪(即夜明砂,恶白蔹、白薇)。
蛇蜕(“蜕”音脱,畏磁石及酒);蜣螂(畏羊角石膏);斑蝥(以马刀为佐使药,畏巴豆、丹参、空青,恶肤青);马刀(得水环境生长良好);地胆(恶甘草)。
杏仁(用火处理效果良好,恶黄芩、黄芩、葛根,能解锡糊粉毒,恶蓑草)。
大豆及黄卷(恶五参,龙胆为使药,得杏仁、牡蛎良,可杀乌头毒);大麦(以食蜜为佐使药)。以上共一百九十九种药物,有的有相制或相使的关系,其余都没有,所以不再全部记录。
贝母、半夏与栝蒌,白蔹、白芨反乌头;细辛、野狼毒及五参(人参、丹参、沙参、玄参、苦参),偏偏与藜芦结下冤仇;大戟、芫花兼海藻,甘遂等以上药物反甘草;记住歌诀中的十八反,不要让它们同用才是好做法。乌头反半夏、KT(注:原文此处疑为衍文或特定版本异体字,通常指天南星等,依原文保留)、贝母、白蔹;甘草反大戟、芫花、甘遂、海藻;藜芦反五参、细辛、芍药。
服用含有术的药物时,不要食用桃李仁、雀肉、胡荽、大蒜、青鱼等。
服用含有藜芦的药物时,不要食用狸肉。
服用含有巴豆的药物时,不要食用芦笋及野猪肉。
服用含有黄连、桔梗的药物时,不要食用猪肉。
服用含有地黄的药物时,不要食用芜荑。
服用含有半夏、菖蒲的药物时,不要食用饴糖和鱼肉。
服用含有细辛的药物时,不要食用生菜。
服用含有甘草的药物时,不要食用菘菜(白菜)。
服用含有牡丹的药物时,不要食用生胡荽。
服用含有商陆的药物时,不要食用犬肉。
服用含有恒山的药物时,不要食用生葱、生菜。
服用含有空青、朱砂的药物时,不要食用生血类食物。
服用含有茯苓的药物时,不要食用醋制食物。
服用含有鳖甲的药物时,不要食用苋菜。
服用含有天门冬的药物时,不要食用鲤鱼。
服药期间,不可多吃生胡荽、蒜、各种生菜,也不可以吃各种滑利之物、果实等,更不可以吃肥肉猪、犬肉、油腻、肥汤、鱼脍、腥臊等食物。
Fuyi (Bat, with Xianshi as an assistant drug); Shepi (Snake skin, effective when taken with wine, incompatible with Jiegeng and Maidong); Xi Yi (Lizard, "Xi" pronounced Xi, "Yi" pronounced Yi, adverse to Wuyi, Liuhuang, and Banmao); Lufengfang (Honeycomb, adverse to Ganjiang, Danshen, Huangqin, Shaoyao, and Muli); Lingjia (Pangolin scales, "Ling" pronounced Zhe, adverse to Zaojiao and Changpu); Qicao (Grub, with Feilian as an assistant drug, adverse to Fuzi); Biejia (Turtle shell, adverse to Fanshi); Yujia (Fish bladder glue, "Biao" pronounced Tuo, with Shuqi as an assistant drug, adverse to Goudan, Gansui, and Yuanhua); Ouzeiyugu (Cuttlebone, adverse to Bailian and Baiji); Jieyu (Can kill Langdang and Qi poison); Tianshufen (Nightjar feces, also known as Yemingcha, adverse to Bailian and Baiwei).
Shetui (Snake slough, "Tui" pronounced Tuo, adverse to Cishi and wine); Qianglang (Dung beetle, adverse to Yangjiao Shigao); Banmao (Mustard beetle, with Madao as an assistant drug, adverse to Badou, Danshen, and Kongqing, adverse to Fuqing); Madao (Effective in water environment); Dichan (Adverse to Gancao).
Dazao (Can kill Wutou poison).
Xingren (Effective when processed by fire, adverse to Huanglian, Huangqin, and Gegen, can solve Tin paste powder poison, adverse to Suocao).
Dongkuizi (With Huangqin as an assistant drug).
Congshi (Can solve Lilu poison).
Mazi (Adverse to Muli and Baiwei, adverse to Fuling).
Daydou and Huangjuan (Adverse to Wushen, Longdan as the guiding drug, effective with Xingren and Muli, can kill Wutou poison); Damai (With Shimian as an assistant drug). The above total 199 types of substances; some have mutual restraint or assistance relationships, while others do not, so they are not all recorded.
Beimu, Banxia, and Gualou; Bailian and Baiji are contrary to Wutou; Xixin, Yelangdu, and Wushen (Renshen, Danshen, Shashen, Xuanshen, Kushen) happen to form enmity with Lilu; Daji, Yuanhua, and Haizao, along with Gansui, are contrary to Gancao; remember the Eighteen Incompatibilities in the song, it is best not to use them together. Wutou is contrary to Banxia, KT, Beimu, and Bailian; Gancao is contrary to Daji, Yuanhua, Gansui, and Haizao; Lilu is contrary to Wushen, Xixin, and Shaoyao.
When taking drugs containing Atractylodes (Zhu), do not eat peach kernels, apricot kernels, sparrow meat, Coriander, garlic, or green fish.
When taking drugs containing Lilu, do not eat civet cat meat.
When taking drugs containing Badou, do not eat Asparagus fern shoots or wild boar meat.
When taking drugs containing Huanglian or Jiegeng, do not eat pork.
When taking drugs containing Dihuang, do not eat Wuyi.
When taking drugs containing Banxia or Changpu, do not eat maltose or fish meat.
When taking drugs containing Xixin, do not eat raw vegetables.
When taking drugs containing Gancao, do not eat Chinese cabbage (Songcai).
When taking drugs containing Mudan, do not eat raw Coriander.
When taking drugs containing Shenglü, do not eat dog meat.
When taking drugs containing Hengshan, do not eat raw scallions or raw vegetables.
When taking drugs containing Kongqing or Zhusha, do not eat raw blood products.
When taking drugs containing Fuling, do not eat vinegar-processed foods.
When taking drugs containing Biejia, do not eat Amaranth.
When taking drugs containing Tianmendong, do not eat carp.
During medication, one should not consume large amounts of raw Coriander, garlic, or various raw vegetables, nor should one consume slippery foods, fruits, fatty pork, dog meat, greasy foods, rich broths, raw fish slices, or pungent and foul-smelling foods.