《丹溪附录》曰∶心之所藏,在内者为血,发外者为汗。盖汗乃心之液,而自汗之证,
未有不由心肾俱虚而得之者。故阴虚阳必凑,发热而自汗;阳虚阴必乘,发厥而自汗,皆阴
阳偏胜所致也。
立斋曰∶若阳气虚弱,汗出不止,肢体倦怠,用 附汤。上气喘急,盗汗,气短头晕者
,用参附汤。肾气虚弱,盗汗发热者,用六味丸。若肾气虚乏,盗汗恶寒者,用八味丸。气
血俱虚而盗汗者,用十全大补汤。阳盛阴虚者,当归六黄汤。心肾虚弱者,斑龙丸。
大补元煎(新补一) 大建中汤(补二五) 玉屏风散(补五十) 四君子汤(补一) 五君子
煎(新热六) 当归六黄汤(寒六五) 独参汤(补三五)参附汤(补三七) 十全大补汤(补二十)
参归汤(补三八) 附汤(补四三) 人参建中汤(补二六) 参苓散(补五三) 生脉散(补
五六) 黄 六一汤(补四九) 一阴煎(新补八) 三阴煎(新补十一) 六味回阳饮(新热二)
五阴煎(新补十三) 保阴煎(新寒一) 天王补心丹(补百八) 六味丸(补百二十) 八味丸
(补一二一) 加减一阴煎(新补九) 清化饮(新因十三) 正气汤(寒六六) 黄芩芍药汤(寒
百九) 斑龙丸(补百二八)
归脾汤(补三二) 黄 汤(补四五) 大补黄 汤(补四七) 还少丹(补一三五) 柔脾汤
(补七一 吐衄汗) 益阴肾气丸(补一二三 血虚盗汗) 三味建中汤(补二九) 大建中汤(
补二五 阴汗) 人参养营汤(补二一) 心肾丸(补百十二 阴虚盗汗) 生地黄汤(寒六八
阴火汗) 防己黄 汤(和一七六 风湿汗) 《宣明》白术散(固三 虚风) 白术散(和三十
自汗益汗) 防风当归汤(和二四一 过汗反张) 牡蛎白术散(固二 酒风) 牡蛎散(固一
)金锁正元丹(固十八 遗精汗) 秘元丹(固三二 虚寒自汗) 麦面汤(固四 气虚汗)
辰砂妙香散(固十五 心虚汗) 脚汗牡蛎散(因二九六)
《丹溪附录》中说:心所藏之物,在体内表现为血,发于体表则为汗。因为汗是心的津液,而自汗的病症,没有不是由于心肾两虚而导致的。所以阴虚则阳邪必凑集,出现发热并自汗;阳虚则阴邪必乘袭,出现四肢厥冷并自汗,这都是阴阳偏盛所致。
立斋说:如果是阳气虚弱,汗出不止,肢体倦怠无力,用附子汤。如果上气喘急,盗汗,气短头晕,用人参附子汤。肾气虚弱,盗汗发热的,用六味丸。如果肾气虚乏,盗汗且恶寒的,用八味丸。气血都虚弱而盗汗的,用十全大补汤。阳盛阴虚的,用当归六黄汤。心肾虚弱的,用斑龙丸。
(以下列出备用方剂及其出处编号)
大补元煎(新补一) 大建中汤(补二五) 玉屏风散(补五十) 四君子汤(补一) 五君子煎(新热六) 当归六黄汤(寒六五) 独参汤(补三五) 人参附子汤(补三七) 十全大补汤(补二十) 参归汤(补三八) 附子汤(补四三) 人参建中汤(补二六) 参苓散(补五三) 生脉散(补五六) 黄芪六一汤(补四九) 一阴煎(新补八) 三阴煎(新补十一) 六味回阳饮(新热二) 五阴煎(新补十三) 保阴煎(新寒一) 天王补心丹(补百八) 六味丸(补百二十) 八味丸(补一二一) 加减一阴煎(新补九) 清化饮(新因十三) 正气汤(寒六六) 黄芩芍药汤(寒百九) 斑龙丸(补百二八)
归脾汤(补三二) 黄芪汤(补四五) 大补黄芪汤(补四七) 还少丹(补一三五) 柔脾汤(补七一 吐衄汗) 益阴肾气丸(补一二三 血虚盗汗) 三味建中汤(补二九) 大建中汤(补二五 阴汗) 人参养营汤(补二一) 心肾丸(补百十二 阴虚盗汗) 生地黄汤(寒六八 阴火汗) 防己黄芪汤(和一七六 风湿汗) 《宣明》白术散(固三 虚风) 白术散(和三十 自汗益汗) 防风当归汤(和二四一 过汗反张) 牡蛎白术散(固二 酒风) 牡蛎散(固一) 金锁正元丹(固十八 遗精汗) 秘元丹(固三二 虚寒自汗) 麦面汤(固四 气虚汗) 辰砂妙香散(固十五 心虚汗) 脚汗牡蛎散(因二九六)
The *Appendix to Danxi* states: What the Heart stores manifests internally as Blood, and emerges externally as Sweat. Since Sweat is the fluid of the Heart, cases of spontaneous sweating (Zihan) invariably arise from deficiency of both the Heart and Kidney. Therefore, when Yin is deficient, Yang pathogenic factors inevitably converge, leading to fever accompanied by spontaneous sweating; when Yang is deficient, Yin pathogenic factors inevitably prevail, leading to cold extremities (Jue) accompanied by spontaneous sweating. All these are caused by an imbalance where either Yin or Yang is in excess.
Lizhai stated: If it is Qi-Yang deficiency with incessant sweating, limb fatigue, and weakness, use Fuzi Tang (Aconite Decoction). If there is panting and rapid breathing, night sweats (Daohan), shortness of breath, and dizziness, use Shenfu Tang (Ginseng and Aconite Decoction). If Kidney Qi is weak with night sweats and fever, use Liuwei Wan (Six-Ingredient Pill). If Kidney Qi is deficient with night sweats and aversion to cold, use Bawei Wan (Eight-Ingredient Pill). If both Qi and Blood are deficient with night sweats, use Shiquan Dabu Tang (Ten Complete Tonifying Decoction). If Yang is exuberant and Yin is deficient, use Danggui Liuhuang Tang (Angelica Hexagon Yellow Decoction). If the Heart and Kidney are weak, use Banlong Wan (Spotted Dragon Pill).
(Reserved formulas for external reference follow below)
Dabu Yuanjian (New Supplement One) Dajianzhong Tang (Supplement 25) Yupingfeng San (Supplement 50) Sijunzi Tang (Supplement 1) Wujunzi Jian (New Heat Six) Danggui Liuhuang Tang (Cold 65) Dushen Tang (Supplement 35) Shenfu Tang (Supplement 37) Shiquan Dabu Tang (Supplement 20) Shengu Tang (Supplement 38) Fuzi Tang (Supplement 43) Renshen Jianzhong Tang (Supplement 26) Shenling San (Supplement 53) Shengmai San (Supplement 56) Huangqi Liuyi Tang (Supplement 49) Yiyin Jian (New Supplement Eight) Sanyin Jian (New Supplement Eleven) Liuwei Huiyang Yin (New Heat Two) Wuyin Jian (New Supplement Thirteen) Baoyin Jian (New Cold One) Tianwang Buxin Dan (Supplement 108) Liuwei Wan (Supplement 120) Bawei Wan (Supplement 121) Jiajian Yiyin Jian (New Supplement Nine) Qinghua Yin (New Cause Thirteen) Zhengqi Tang (Cold 66) Huangqin Shaoyao Tang (Cold 109) Banlong Wan (Supplement 128)
Guipi Tang (Supplement 32) Huangqi Tang (Supplement 45) Dabu Huangqi Tang (Supplement 47) Huanshao Dan (Supplement 135) Rouspi Tang (Supplement 71 - Hematemesis, Epistaxis, Sweating) Yiyin Shenqi Wan (Supplement 123 - Blood Deficiency Night Sweating) Sanwei Jianzhong Tang (Supplement 29) Dajianzhong Tang (Supplement 25 - Genital Sweating) Renshen Yangying Tang (Supplement 21) Xingshen Wan (Supplement 112 - Yin Deficiency Night Sweating) Shengdihuang Tang (Cold 68 - Yin Fire Sweating) Fangji Huangqi Tang (Harmonize 176 - Wind-Damp Sweating) *Xuanming* Baizhu San (Secure Three - Deficient Wind) Baizhu San (Harmonize 30 - Spontaneous Sweating, Excessive Sweating) Fangfeng Danggui Tang (Harmonize 241 - Post-Sweating Convulsion) Muli Baizhu San (Secure Two - Alcohol Wind) Muli San (Secure One) Jinluo Zhengyuan Dan (Secure Eighteen - Spermatorrhea and Sweating) Miyuan Dan (Secure Thirty-Two - Deficient-Cold Spontaneous Sweating) Maimian Tang (Secure Four - Qi Deficiency Sweating) Chensha Miaoxiang San (Secure Fifteen - Heart Deficiency Sweating) Jiaohan Muli San (Cause 296)