以单叶红花生山中者。采根入药为良。
主治。凉血。和血。破瘀。止痛。通关腠血脉。排脓。衄血。吐血。 牡丹散。丹皮赤
芍地榆苦桔梗薏仁川升麻黄芩生草各一钱五分。水二钟煎至一钟。食远温服。治肺痈。
又方。丹皮一两。干漆(炒)二两。苏木蓬莪术鬼箭各一分。甘草当归桂心芍药延胡索
(炒)
陈皮红花没药(另研)乌药各一两。 咀。每服三钱。水一盏煎至七分。不拘时温服。治虚
损
经闭。潮热体羸。渐成骨蒸者。
又方。丹皮人参天麻白茯苓黄 (炒)木香当归川芎官桂桃仁(去皮炒)各七钱五分。
白芷
(炒)薏仁炙草各五钱。研末。每服三五钱。水一钟煎至七分。食前温服。治肠痈冷证腹濡
而
痛。时时痢脓或下血。
牡丹汤。丹皮栝蒌仁各一钱。桃仁(去皮尖)芒硝各二钱。大黄五钱。水二钟煎至一钟。
去滓。入硝再煎数沸。不拘时服。治肠痈。小腹肿痞。按之即痛。小便如淋。发热自汗。恶
寒。脉迟紧。
按此药凡因血热而起诸症。若喉痛肺热肠炎。均可用之。
产岭南者良。
主治。通气。止各种痛。助胃开郁。功在宣散。血枯阴虚者忌之。木香丸。木香蝉壳(微
炒去脚)麝香(细研)黄连黄丹(微炒)熊胆(研入)夜明砂(微炒)干蟾(涂酥炙微焦)
各一分。赤
石脂五钱。肉豆蔻一颗。(去壳)田父五钱。(炙令微黄)研末。水浸蒸饼和丸麻子大。每
服二
丸。量儿大小加减。治内疳。
木香化滞汤。木香红花各三钱。橘皮归尾枳实(炒)各二钱。柴胡四钱。草豆蔻(研)
炙草
各五钱。半夏一两。每服三五钱。加生姜五片。水煎食远服。调气益气。治脾胃虚弱。食滞
腹痛。心下痞满不思食。胸满加枳壳桔梗砂仁。腹胀满加浓朴。倍枳实。小腹痛甚加青皮尖
槟榔。气痛加乌药。热加黑山栀。易怒加黑山栀。倍柴胡。
木香半夏丹。木香半夏肉豆蔻各一两。藿香叶丁香白术各五钱。研末。生姜汁和丸黍米
大。每服十丸。人参汤下。量儿大小加减。治胃寒咳嗽。木香流气饮。木香(研)五分。当
归
白芍(酒炒)川芎紫苏桔梗枳实(麸炒)乌药陈皮半夏白茯苓黄 防风青皮各一钱。大腹皮
槟榔
枳壳(麸炒)泽泻甘草节各五分。加生姜三片。红枣二枚。水煎服。宣气滞。治疔毒。毒在
下
部加牛膝。
木香通气散。木香戎盐(炒)京三棱(炮)各五钱。浓朴一两。枳实(麸炒)炙草各三
钱。干
姜(炮)蓬莪术(煨)各二钱。研末。每服三钱。食前姜汤下。治寒气结症。腹大坚满。痛
不可
忍。
选用生长在山中的单叶红花生,采集其根部入药效果最佳。
主要功效:凉血、和血、破瘀、止痛,疏通腠理与血脉,排脓。适用于衄血(鼻出血)、吐血等症状。
牡丹散方:丹皮、赤芍、地榆、苦桔梗、薏仁、川升麻、黄芩、生甘草各一钱五分。加水两钟煎煮至一钟,饭后稍远时温服。治疗肺痈。
又一方:丹皮一两,干漆(炒制)二两,苏木、蓬莪术、鬼箭羽各一分,甘草、当归、桂心、芍药、延胡索(炒制)、陈皮、红花、没药(另研细末)、乌药各一两。将药材切碎(咀),每次服用三钱,加水一盏煎煮至七分,不拘时间温服。治疗虚损导致的经闭、潮热、身体消瘦,逐渐发展为骨蒸劳热者。
又一方:丹皮、人参、天麻、白茯苓、黄芩(炒制)、木香、当归、川芎、官桂、桃仁(去皮炒制)各七钱五分,白芷(炒制)、薏仁、炙甘草各五钱。研成粉末,每次服用三到五钱,加水一钟煎煮至七分,饭前温服。治疗肠痈寒证,腹部柔软而疼痛,时常排出脓液或便血。
牡丹汤方:丹皮、栝蒌仁各一钱,桃仁(去皮尖)、芒硝各二钱,大黄五钱。加水两钟煎煮至一钟,去渣,加入芒硝再煮沸数次,不拘时间服用。治疗肠痈,小腹肿胀痞块,按压即痛,小便像淋病一样不畅,发热自汗,恶寒,脉象迟紧。
按语:此药凡因血热引起的各种病症,如喉痛、肺热、肠炎等,均可使用。
产于岭南地区的品质较好。
主要功效:通气,止各种疼痛,助胃开郁,功效在于宣散。血枯阴虚者忌用。
木香丸方:木香、蝉壳(微炒去足)、麝香(细研)、黄连、黄丹(微炒)、熊胆(研入)、夜明砂(微炒)、干蟾(涂酥炙至微焦)各一分,赤石脂五钱,肉豆蔻一颗(去壳),田父五钱(炙至微黄)。研成粉末,用水浸湿的蒸饼调和,制成如麻子大小的丸剂。每次服用两丸,根据儿童年龄大小增减剂量。治疗内疳。
木香化滞汤方:木香、红花各三钱,橘皮、归尾、枳实(炒制)各二钱,柴胡四钱,草豆蔻(研碎)、炙甘草各五钱,半夏一两。每次服用三到五钱,加生姜五片,水煎,饭后稍远时服用。调理气机,补益元气。治疗脾胃虚弱,食积停滞腹痛,心下痞满不思饮食。若胸满,加枳壳、桔梗、砂仁;若腹胀满,加厚朴,倍用枳实;若小腹痛甚,加青皮尖、槟榔;若气痛,加乌药;若有热,加黑山栀;若易怒,加黑山栀,倍用柴胡。
木香半夏丹方:木香、半夏、肉豆蔻各一两,藿香叶、丁香、白术各五钱。研成粉末,用生姜汁调和,制成如黍米大小的丸剂。每次服用十丸,用人参汤送下,根据儿童年龄大小增减剂量。治疗胃寒咳嗽。
木香流气饮方:木香(研碎)五分,当归、白芍(酒炒)、川芎、紫苏、桔梗、枳实(麸炒)、乌药、陈皮、半夏、白茯苓、黄芪、防风、青皮各一钱,大腹皮、槟榔、枳壳(麸炒)、泽泻、甘草节各五分。加生姜三片,红枣二枚,水煎服。宣通气滞。治疗疔毒。若毒在下部,加牛膝。
木香通气散方:木香、戎盐(炒)、京三棱(炮制)各五钱,厚朴一两,枳实(麸炒)、炙甘草各三钱,干姜(炮制)、蓬莪术(煨制)各二钱。研成粉末,每次服用三钱,饭前用姜汤送下。治疗寒气结症,腹部胀大坚硬饱满,疼痛难以忍受。
Select the wild *Bauhinia variegata* (Danpi source plant, specifically referring to the root of a specific variety in ancient texts often conflated with Moutan Cortex sources or distinct local herbs) growing in mountains; harvesting its roots for medicinal use is optimal.
Main indications: Cooling blood (Liang Xue), harmonizing blood (He Xue), breaking stasis (Po Yu), relieving pain (Zhi Tong), unblocking collaterals and vessels through the interstices (Tong Guan Cou Mai Xue Mai), expelling pus (Pai Nong). Indicated for epistaxis (Nu Xue, nasal bleeding) and hematemesis (Tu Xue).
Mudan San (Peony Powder): Danpi (Cortex Moutan), Chishao (Radix Paeoniae Rubra), Diyu (Radix Sanguisorbae), Ku Jiegeng (Flos Platycodonis), Yiren (Semen Coicis), Chuan Shengma (Rhizoma Cimicifugae), Huangqin (Radix Scutellariae), and Sheng Cao (Raw Radix Glycyrrhizae) each 1.5 qian. Decoct with two zhong of water until one zhong remains. Take warm, well after meals. Treats Lung Abscess (Fei Yong).
Another prescription: Danpi (Cortex Moutan) 1 liang, Ganxi (Resina Taxodi, stir-fried) 2 liang, Sumu (Lignum Sappan), Peng E Zhu (Rhizoma Curcumae Phaeocaulis), Gui Jian (Ramulus Eucommiae Ulmoidis) each 1 fen, Gancao (Radix Glycyrrhizae), Danggui (Radix Angelicae Sinensis), Guixin (Cortex Cinnamomi), Shaoyao (Radix Paeoniae), Yanhusuo (Rhizoma Corydalis, stir-fried), Chenpi (Pericarpium Citri Reticulatae), Honghua (Flos Carthami), Moyao (Olibanum, separately ground), and Wuyao (Radix Linderae) each 1 liang. Cut into pieces (Ju). Take 3 qian per dose, decoct with one zhan of water until 0.7 zhan remains. Take warm at any time. Treats deficiency damage leading to amenorrhea (Jing Bi), tidal fever (Chao Re), emaciation (Ti Lei), progressing to bone-steaming consumption (Gu Zheng).
Another prescription: Danpi (Cortex Moutan), Ren Shen (Radix Ginseng), Tianma (Rhizoma Gastrodiae), Bai Fuling (Poria), Huang Qin (Radix Scutellariae, stir-fried), Mu Xiang (Radix Aucklandiae), Danggui (Radix Angelicae Sinensis), Chuan Xiong (Rhizoma Chuanxiong), Guan Gui (Cortex Cinnamomi), Tao Ren (Semen Persicae, peeled and stir-fried) each 7.5 qian, Baizhi (Radix Angelicae Dahuricae, stir-fried), Yiren (Semen Coicis), Zhi Cao (Honey-processed Radix Glycyrrhizae) each 5 qian. Grind into powder. Take 3–5 qian per dose, decoct with one zhong of water until 0.7 zhan remains. Take warm before meals. Treats Cold Syndrome of Intestinal Abscess (Chang Yong), characterized by soft abdomen with pain, frequent passage of pus or blood in stool.
Mudan Tang (Peony Decoction): Danpi (Cortex Moutan), Gualou Ren (Semen Benincasae) each 1 qian, Tao Ren (Semen Persicae, peeled and de-pitted), Mangxiao (Natrii Sulfas) each 2 qian, Dahuang (Radix et Rhizoma Rhei) 5 qian. Decoct with two zhong of water until one zhong remains. Strain, add Mangxiao, boil a few more times. Take at any time. Treats Intestinal Abscess (Chang Yong), presenting with swelling and fullness in the lower abdomen, tenderness upon pressure, dysuria resembling strangury (Lin Zheng), fever with spontaneous sweating, aversion to cold, and a slow, tight pulse (Chi Jin Mai).
Note: This medication is applicable to various conditions arising from Blood Heat (Xue Re), such as sore throat, Lung Heat, and enteritis.
Those produced in Lingnan are superior.
Main actions: Promoting Qi circulation (Tong Qi), relieving various pains, assisting the Stomach and resolving depression, with efficacy in dispersing and diffusing. Contraindicated in cases of Blood Dryness (Xue Ku) and Yin Deficiency (Yin Xu).
Muxiang Wan (Aucklandia Pill): Muxiang (Radix Aucklandiae), Chan Qiao (Periostracum Cicadae, lightly stir-fried and feet removed), Shexiang (Moschus, finely ground), Huanglian (Radix Coptidis), Huang Dan (Minium, lightly stir-fried), Xiong Dan (Ursi Bile, ground in), Yeming Sha (Feces Phoenicopteris, lightly stir-fried), Gan Chan (Bufo Viridis, coated with butter and roasted until slightly scorched) each 1 fen, Chishizhi (Halloysitum Rubrum) 5 qian, Roudoukou (Nucis Arecae Katsumadae, one piece, shell removed), Tianfu 5 qian (roasted until slightly yellow). Grind into powder. Moisten with steamed cake dough soaked in water, make pills the size of hemp seeds. Take 2 pills per dose, adjusting according to the child's age. Treats Internal Insect Disorder (Nei Gan).
Muxiang Huazhi Tang (Aucklandia Resolving Stagnation Decoction): Muxiang (Radix Aucklandiae), Honghua (Flos Carthami) each 3 qian, Jupi (Exocarpium Citri Reticulatae), Guiwei (Radix Angelicae Sinensis tail), Zhishi (Fructus Aurantii, stir-fried) each 2 qian, Chaihu (Radix Bupleuri) 4 qian, Caodoukou (Semen Karyiae, ground), Zhi Cao (Honey-processed Radix Glycyrrhizae) each 5 qian, Banxia (Rhizoma Pinelliae) 1 liang. Take 3–5 qian per dose, add 5 slices of Shengjiang (Rhizoma Zingiberis Recens), decoct with water. Take well after meals. Regulates Qi and benefits Qi. Treats Spleen and Stomach Weakness (Pi Wei Xu Ruo), food stagnation abdominal pain (Shi Zhi Fu Tong), subcostal fullness and stuffiness (Xin Xia Pi Man), and loss of appetite. For chest fullness, add Zhike (Fructus Aurantii), Jiegeng (Flos Platycodonis), Sharen (Fructus Amomi); for abdominal distension and fullness, add Houpo (Cortex Magnoliae Officinalis), double Zhishi; for severe lower abdominal pain, add Qingpi (Pericarpium Citri Reticulatae viride) tip and Binglang (Semen Arecae); for Qi pain, add Wuyao (Radix Linderae); for heat, add Hei Shanzhi (Fructus Gardeniae Praeparatus cum Liquefacto Carbonis); for irritability, add Hei Shanzhi, double Chaihu.
Muxiang Banxia Dan (Aucklandia and Pinellia Pill): Muxiang (Radix Aucklandiae), Banxia (Rhizoma Pinelliae), Roudoukou (Nucis Arecae Katsumadae) each 1 liang, Huoxiang Ye (Folium Agastaches), Dingxiang (Flos Caryophylli), Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae) each 5 qian. Grind into powder. Mix with Jiangzhi (Juius Zingiberis Recens) to form pills the size of millet seeds. Take 10 pills per dose, wash down with Renshen Tang (Ginseng Decoction), adjusting according to the child's age. Treats Stomach Cold cough (Wei Han Ke Sou).
Muxiang Liuqi Yin (Aucklandia Circulating Qi Infusion): Muxiang (Radix Aucklandiae, ground) 5 fen, Danggui (Radix Angelicae Sinensis), Baishao (Radix Paeoniae Alba, wine-fried), Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong), Zisu (Folium Perillae), Jiegeng (Flos Platycodonis), Zhishi (Fructus Aurantii, bran-fried), Wuyao (Radix Linderae), Chenpi (Pericarpium Citri Reticulatae), Banxia (Rhizoma Pinelliae), Bai Fuling (Poria), Huangqi (Radix Astragali), Fangfeng (Radix Saposhnikoviae), Qingpi (Pericarpium Citri Reticulatae viride) each 1 qian, Dafupi (Pericarpium Citri Grandis), Binglang (Semen Arecae), Zhike (Fructus Aurantii, bran-fried), Zexie (Rhizoma Alismatis), Gancao Jie (Radix Glycyrrhizae with nodes) each 5 fen. Add 3 slices of Shengjiang (Rhizoma Zingiberis Recens) and 2 Hongzao (Fructus Jujubae). Decoct with water. Promotes circulation of stagnant Qi. Treats Ding Du (Carbuncle Toxin). If toxin is in the lower part, add Niuxi (Radix Achyranthis Bidentatae).
Muxiang Tongqi San (Aucklandia Unblocking Qi Powder): Muxiang (Radix Aucklandiae), Rongyan (Halotrichon, stir-fried), Jing Sanleng (Rhizoma Sparganii, processed) each 5 qian, Houpo (Cortex Magnoliae Officinalis) 1 liang, Zhishi (Fructus Aurantii, bran-fried), Zhi Cao (Honey-processed Radix Glycyrrhizae) each 3 qian, Ganjiang (Rhizoma Zingiberis Preparatum, processed), Peng E Zhu (Rhizoma Curcumae Phaeocaulis, baked) each 2 qian. Grind into powder. Take 3 qian per dose, wash down with Ginger Soup before meals. Treats Cold Qi Knot Syndrome (Han Qi Jie Zheng), characterized by large, hard, and full abdomen, unbearable pain.