龙骨 得人参、牛黄良,畏石膏。
龙角 畏干漆、蜀椒、理石。
牛黄 人参为之使,恶龙骨、地黄、龙胆、蜚蠊,畏牛膝。
蜡蜜 恶芫花、齐蛤。
蜂子 畏黄芩、芍药、牡蛎。
白胶 得火良,畏大黄。
阿胶 得火良,恶大黄。
牡蛎 贝母为之使,得甘草、牛膝、远志、蛇床良,恶麻黄、茱萸、辛夷。
羊角 菟丝子为之使。
犀角 松脂为之使,恶 菌、雷丸。
鹿茸 马勃为之使。
鹿角 杜仲为之使。
伏翼 苋实、云实为之使。
皮 得酒良,畏桔梗、麦门冬。
蜥蜴 恶硫黄、斑蝥、芜荑。
露蜂房 恶干姜、丹参、黄芩、芍药、牡蛎。
桑螵蛸 得龙骨治泄精,畏旋复花。
虫 畏皂荚、菖蒲。
蛴螬 蜚虻为之使,恶附子。
海蛤 蜀漆为之使,畏狗胆、甘遂、芫花。
龟甲 恶沙参、蜚蠊。
鳖甲 恶矾石。
甲 蜀漆为之使,畏狗胆、甘遂、芫花。
乌贼鱼骨 恶白蔹、白芨。
蟹 杀莨菪毒。
白马茎 得火良。
麋脂 畏大黄。
蛇蜕 畏磁石及酒,火熬之良。
蜣螂 畏羊角、石膏。
地胆 恶甘草。
马刀 得水良。
天鼠屎 恶白蔹、白薇。
斑蝥 马刀为之使,畏巴豆、丹参、空青,恶肤青,通草。
果上 大枣 杀乌头毒。
果下 杏核 得火良,恶黄 、黄芩、葛根、胡粉,畏 草,解锡毒。
菜上 冬葵子,黄芩为之使。
葵根 解蜀椒毒。
米食上 麻 麻子 畏牡蛎、白薇,恶茯苓。
米食中 大豆黄卷 恶五参、龙胆,得前胡、乌喙、杏仁、牡蛎良,杀乌头毒。
大麦 食蜜为之使。
豉 杀六畜胎子毒。
上一百四十一种,有相制使,其余皆无。
立冬之日,菊、卷柏先生时,为阳起石、桑螵蛸,凡十物使。主二百草为之长。
立春之日,木兰、夜干先生,为茈胡、半夏使。主头痛四十五节。
立夏之日,蜚蠊先生,为人参、茯苓使。主腹中七节,保神守中。
立至之日,豕首、茱萸先生,为牡蛎、乌喙使。主四肢三十二节。
立秋之日,白芷、防风先生,为细辛、蜀椒使。主胸背廿四节。
上此五条,出《药对》中,义旨渊深,非世所究,虽莫可遵用,而是主统领之本,故亦
载之也。
龙骨:与人参、牛黄同用效果良好,畏惧石膏。
龙角:畏惧干漆、蜀椒、理石。
牛黄:以人参为引经药(使药),厌恶龙骨、地黄、龙胆、蜚蠊,畏惧牛膝。
蜡蜜:厌恶芫花、齐蛤。
蜂子:畏惧黄芩、芍药、牡蛎。
白胶:用火制后效果良好,畏惧大黄。
阿胶:用火制后效果良好,厌恶大黄。
牡蛎:以贝母为引经药(使药),得甘草、牛膝、远志、蛇床子同用效果良好,厌恶麻黄、茱萸、辛夷。
羊角:以菟丝子为引经药(使药)。
犀角:以松脂为引经药(使药),厌恶菌、雷丸。
鹿茸:以马勃为引经药(使药)。
鹿角:以杜仲为引经药(使药)。
伏翼(蝙蝠):以苋实、云实为引经药(使药)。
皮(此处指动物皮类药材,原文脱漏具体名称,依上下文推测可能指某种皮革或泛指,但按字面翻译为“皮”):得酒同用效果良好,畏惧桔梗、麦门冬。
蜥蜴:厌恶硫黄、斑蝥、芜荑。
露蜂房:厌恶干姜、丹参、黄芩、芍药、牡蛎。
桑螵蛸:得龙骨同用可治疗泄精,畏惧旋复花。
虫(此处指某种昆虫类药材,原文可能有脱漏,如“䗪虫”等,依字面译为“虫”):畏惧皂荚、菖蒲。
蛴螬:以蜚虻为引经药(使药),厌恶附子。
海蛤:以蜀漆为引经药(使药),畏惧狗胆、甘遂、芫花。
龟甲:厌恶沙参、蜚蠊。
鳖甲:厌恶矾石。
甲(此处指龟甲或鳖甲等甲壳类,原文重复或指代不明,依字面译为“甲”):以蜀漆为引经药(使药),畏惧狗胆、甘遂、芫花。
乌贼鱼骨(海螵蛸):厌恶白蔹、白芨。
蟹:能解除莨菪的毒性。
白马茎(马阴茎):用火制后效果良好。
麋脂:畏惧大黄。
蛇蜕:畏惧磁石及酒,用火熬制后效果良好。
蜣螂:畏惧羊角、石膏。
地胆:厌恶甘草。
马刀:得水同用效果良好。
天鼠屎(夜明砂):厌恶白蔹、白薇。
斑蝥:以马刀为引经药(使药),畏惧巴豆、丹参、空青,厌恶肤青、通草。
果上(大枣):能解除乌头的毒性。
果下(杏核):用火制后效果良好,厌恶黄 、黄芩、葛根、胡粉,畏惧 草,能解除锡毒。
菜上(冬葵子):以黄芩为引经药(使药)。
葵根:能解除蜀椒的毒性。
米食上(麻子):畏惧牡蛎、白薇,厌恶茯苓。
米食中(大豆黄卷):厌恶五参、龙胆,得前胡、乌喙、杏仁、牡蛎同用效果良好,能解除乌头毒性。
大麦:以食蜜为引经药(使药)。
豉:能解除六畜胎子之毒。
以上一百四十一种药物,有相制和相使的关系,其余都没有。
立冬之日,菊花、卷柏先发芽时,作为阳起石、桑螵蛸的引经药(使药),共十种药物作为使药。主要统领二百种草药。
立春之日,木兰、夜干先发芽时,作为茈胡、半夏的引经药(使药)。主要统领头痛相关的四十五节病症。
立夏之日,蜚蠊先出现时,作为人参、茯苓的引经药(使药)。主要统领腹中七节病症,起到保神守中的作用。
立至之日(注:原文疑为“立秋”或特定节气,依原文直译),豕首、茱萸先发芽时,作为牡蛎、乌喙的引经药(使药)。主要统领四肢三十二节病症。
立秋之日,白芷、防风先发芽时,作为细辛、蜀椒的引经药(使药)。主要统领胸背二十四节病症。
以上五条,出自《药对》,义理深奥,世人难以穷究,虽然不可完全遵照使用,但这是统领药物的根本原则,所以也记载在这里。
Longgu (Fossilized Bones): Works well with Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma) and Niuhuang (Calculus Bovis); fears Shigao (Gypsum Fibrosum).
Longjiao (Dragon Horn): Fears Ganqi (Dry Lacquer) and Shujiao (Sichuan Pepper), Lishi (Lithium Carbonate).
Niuhuang (Calculus Bovis): Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma) serves as its guiding herb (Shi); dislikes Longgu (Fossilized Bones), Dihuang (Rehmanniae Radix), Longdan (Gentianae Radix), Feilian (Blatta Orientalis); fears Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix).
Mifengmi (Honey): Dislikes Yuanhua (Genkwa Flos) and Qige (Concha Meretrix).
Fengzi (Bee Brood): Fears Huangqin (Scutellariae Radix), Shaoyao (Paeoniae Radix), Muli (Concha Ostreae).
Baijiao (White Gelatin, likely from donkey skin or similar): Works well when processed by fire; da Huang (Rhei Radix et Rhizoma).
Ejiao (Donkey-hide Gelatin): Works well when processed by fire; da Huang (Rhei Radix et Rhizoma).
Muli (Concha Ostreae): Beimu (Fritillariae Bulbus) serves as its guiding herb (Shi); works well with Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma), Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix), Yuanzhi (Polygalae Radix), Shechuangzi (Cnidii Fructus); dislikes Mahuang (Ephedrae Herba), Zhuyu (Corni Fructus), Xinyi (Magnoliae Flos).
Yangjiao (Capris Cornu): Tusizi (Cuscutae Semen) serves as its guiding herb (Shi).
Xijiao (Rhino Cerat): Songzhi (Pinus Resin) serves as its guiding herb (Shi); dislikes Jun (likely a typo for specific herb, kept as Jun) and Leiwan (Wanlongiae Sclerotium).
Lurong (Cervum Martensium Corneum): Mabo (Tremella Fuciformis) serves as its guiding herb (Shi).
Lu jiao (Cervi Cornu Pantotrichum): Duzhong (Eucommiae Cortex) serves as its guiding herb (Shi).
Fuyi (Chiropterum): Xianshi (Amaranthi Semen) and Yunshi (Myrti Fructus) serve as its guiding herbs (Shi).
Pi (Animal Skin, unspecified in original text): Works well with Jiu (Alcohol); Jiegeng (Platycodonis Radix), Maidong (Ophiopogonis Radix).
Xiyi (Gecko): Dislikes Huang (Sulfur), Banmao (Mylabris), Wuyi (Pyrethri Flos).
Lufengfang (Vespa Nidus): Dislikes Jiang (Zingiberis Rhizoma), Danshen (Salviae Miltiorrhizae Radix), Huangqin (Scutellariae Radix), Shaoyao (Paeoniae Radix), Muli (Concha Ostreae).
Sangpiaoxiao (Ovi Mantidis): Works well with Longgu (Fossilized Bones) to treat seminal emission; fears Xuanfuhua (Inulae Flos).
Chong (Insect, unspecified in original text, likely Scorpion or similar): Fears Zaojiao (Gleditsiae Fructus), Changpu (Acori Tatarinowii Rhizoma).
Qicao (Silphium Larvae): Feimeng (Tabanus Asiaticus) serves as its guiding herb (Shi); dislikes Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata).
Haige (Concha Arcae): Shuqi (Radix Bupleuri) serves as its guiding herb (Shi); fears Goudan (Canis Fel), Gansui (Euphorbiae Pekinensis Radix), Yuanhua (Genkwa Flos).
Guijia (Testudo Carapax et Plastrum): Dislikes Shashen (Glehniae Radix), Feilian (Blatta Orientalis).
Biejia (Trionycis Carapax): Dislikes Fanshi (Alumen).
Jia (Shell, generic or repeated reference): Shuqi (Radix Bupleuri) serves as its guiding herb (Shi); fears Goudan (Canis Fel), Gansui (Euphorbiae Pekinensis Radix), Yuanhua (Genkwa Flos).
Wuzeiyugu (Sepiae Endoconcha): Dislikes Bailian (Lilii Bulbus), Baiji (Bletillae Rhizoma).
Xie (Crab): Neutralizes the toxicity of Langdang (Datura Metel).
Baima Jing (Equi Penis): Works well when processed by fire.
Mizhi (Moschus Cervi Adipis): Fears Da Huang (Rhei Radix et Rhizoma).
Shetui (Ophidia Eclipsis): Fears Cishi (Magnetitum) and Jiu (Alcohol); works well when roasted by fire.
Qianglang (Scarabaeus): Fears Yangjiao (Capris Cornu), Shigao (Gypsum Fibrosum).
Dichan (Eupolyphaga): Dislikes Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma).
Madao (Limax): Works well with Shui (Water).
Tianshushi (Guano): Dislikes Bailian (Lilii Bulbus), Baiwei (Cyanoside Radix).
Banmao (Mylabris): Madao (Limax) serves as its guiding herb (Shi); fears Badou (Crotonis Semen), Danshen (Salviae Miltiorrhizae Radix), Kongqing (Azurite); dislikes Fuqing (likely Azurite variant), Tongcao (Tetrapanacis Medulla).
Guoshang (Jujubae Fructus / Big Date): Neutralizes the toxicity of Wutou (Aconiti Radix).
Guoxia (Armeniacae Semen Amarum): Works well when processed by fire; dislikes Huang (likely Huanglian or similar, kept as Huang), Huangqin (Scutellariae Radix), Gegen (Puerariae Lobatae Radix), Fen (Lead White); Wei Cao (likely a specific grass/herb, kept as Cao); neutralizes Tin toxicity.
Caishang (Malvae Semen): Huangqin (Scutellariae Radix) serves as its guiding herb (Shi).
Kuigen (Malvae Root): Neutralizes the toxicity of Shujiao (Sichuan Pepper).
Mishang (Cannabis Seed): Fears Muli (Concha Ostreae), Baiwei (Cyanoside Radix); dislikes Fuling (Poria).
Mizhong (Sojae Semen Praeparatum / Soybean Sprout): Dislikes Wushen (Five Ginsengs), Longdan (Gentianae Radix); works well with Qianhu (Peucedani Radix), Wu hui (Aconiti Radix lateralis preparata), Xingren (Armeniacae Semen Amarum), Muli (Concha Ostreae); neutralizes the toxicity of Wutou (Aconiti Radix).
Damai (Hordei Fructus Germinatus): Shim (Honey) serves as its guiding herb (Shi).
Chi (Fermented Soybean): Neutralizes the toxicity of livestock fetuses.
The above one hundred and forty-one substances have mutual restriction (Zhi) and guidance (Shi) relationships; the rest do not.
On the day of Lidong (Start of Winter), when Ju (Chrysanthemi Flos) and Juanbai (Selaginellae Tamariscinae Herba) sprout first, they serve as Shi (guiding herbs) for Yangqishi (Quicksilver Ore) and Sangpiaoxiao (Ovi Mantidis), totaling ten such Shi herbs. They primarily lead two hundred herbal categories.
On the day of Lichun (Start of Spring), when Mulan (Magnoliae Officinalis Cortex) and Yegan (likely a specific bark/herb) sprout first, they serve as Shi (guiding herbs) for Chaihu (Bupleuri Radix) and Banxia (Pinelliae Rhizoma). They primarily lead forty-five sections related to headache.
On the day of Lixia (Start of Summer), when Feilian (Blatta Orientalis) appears first, they serve as Shi (guiding herbs) for Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma) and Fuling (Poria). They primarily lead seven sections of the abdomen, preserving the spirit and guarding the center.
On the day of Lizhi (Note: Text likely contains error, possibly Liqiu or another solar term), Shishou (likely Artemisia argyi or similar) and Zhuyu (Corni Fructus) sprout first, serving as Shi (guiding herbs) for Muli (Concha Ostreae) and Wu hui (Aconiti Radix lateralis preparata). They primarily lead thirty-two sections of the four limbs.
On the day of Liqiu (Start of Autumn), Baizhi (Angelicae Dahuricae Radix) and Fangfeng (Saposhnikoviae Radix) sprout first, serving as Shi (guiding herbs) for Xixin (Asari Radix et Rhizoma) and Shujiao (Sichuan Pepper). They primarily lead twenty-four sections of the chest and back.
The above five paragraphs are from "Yao Dui" (Pairing of Medicinals). Their principles are profound and difficult for the world to fully explore. Although they may not be strictly followed in practice, they represent the fundamental principles of leading and organizing herbs, and thus are recorded here.