惟头出。乃阳气上脱,或寒热胁满,心烦而呕,小便涩。
主方 柴胡 桂枝 黄芩 天粉 干姜 牡蛎( ) 甘草(等分) 水煎服。
渴欲水,必发黄,五苓散治之。
汗为心液,人多有之。忧、怒、惊、恐、劳伤心气,或郁结成。
主方 人参 白术 当归 生地 枣仁 白芍 麦冬 黄连 陈皮(各一钱) 甘草(三
分) 加姜,枣二枚,乌梅一个,浮麦一撮,水煎服。
简便方 思虑太过,心汗。
茯神为末,艾汤调下。或败蒲扇烧灰,绵包周身扑。
暑汗湿热郁于皮肤,日久不散;或汗衣晒热未燥而穿,湿热蒸侵,发而为斑,黑白相杂。有
变癜风者,亦当祛之。
主方 玄参 滑石(各二钱) 防风 荆芥 升麻 甘草(各一钱)水煎服。
外以白附子、硫黄、密陀僧为末,擦之。
敷方 密陀僧一钱 黄丹 硫黄 雄黄(各三分) 信(五厘) 研极细,先以肥皂擦洗
斑净。用生姜捣细,稀纱包令汁出,蘸末涂斑(三日后肥皂擦洗,愈。)
(附∶阴汗 脚汗)
是证属阴虚血弱,阳蒸阴分而液出者,为盗汗。然阴虚阳必凑,阳火乘之,故睡中出汗如洗
,觉来即收,非若自汗常出也。脉虚细而微濡,宜补阴清火,实腠理,壮肾水。
主方 当归 芍药 生地 熟地 黄 麦冬 枣仁 茯神(等分) 水煎服,加麻黄根
亦可。
当归六黄汤 阳乘阴分盗汗,一服安。
黄 (二钱) 当归 黄连 黄柏 黄芩 生地 熟地(各一钱)水煎服。
敛汗益脾汤 治气虚脾弱盗汗。
黄 人参 白术 茯苓 扁豆 山药 陈皮 半夏 葛根 甘草(炙,等分)水煎服。
麦麸散 止盗汗。
麦麸(炒黄) 防风 白术 牡蛎 黄 (各钱半)加枣煎。
简便方 止盗汗。
白术(八两)切块,浮麦一升,水十碗,煮干将术切片为末,每三钱,另取浮麦汤下。或牡
蛎( ,研,二钱,) 防风末(一钱),麦汤下。
盗汗不止∶椒目、麻黄根等分为末,每服一钱,无灰酒下。
盗汗有热∶龙胆草、防风等分为末,每服一钱,米汤调下。
脾虚盗汗∶白术(三钱) 茯苓(二钱) 加姜、枣,水煎服。
阴虚盗汗∶黄柏(炒) 知母(炒。各二钱) 甘草(七分) 水煎服。
睡中出汗∶酸枣仁(炒) 人参 茯苓(等分) 水煎服。
只有头部出汗。这是阳气上脱,或者伴有寒热往来、胁肋胀满、心烦且呕吐、小便涩滞的症状。
主方:柴胡、桂枝、黄芩、天花粉(天粉)、干姜、牡蛎、甘草(各等分),水煎服。
若口渴想喝水,必然会出现发黄的症状,用五苓散治疗。
汗是心的体液,很多人都有这种情况。忧思、愤怒、惊恐、劳累耗伤心气,或者因气郁结成病。
主方:人参、白术、当归、生地黄、酸枣仁、白芍、麦冬、黄连、陈皮(各一钱),甘草(三分),加生姜、大枣二枚、乌梅一个、浮小麦一撮,水煎服。
简便方:思虑过度导致的心汗。
将茯神研为末,用艾叶汤调服。或者将败蒲扇烧成灰,用绵布包裹身体擦拭。
暑湿之邪湿热郁结于皮肤,日久不散;或者穿着被太阳晒热但未干的汗衣,湿热蒸腾侵袭,发为斑疹,黑白相间。有的会变为白癜风,也应当祛除。
主方:玄参、滑石(各二钱),防风、荆芥、升麻、甘草(各一钱),水煎服。
外用白附子、硫黄、密陀僧研为末,擦患处。
敷方:密陀僧一钱,黄丹、硫黄、雄黄(各三分),砒霜(信,五厘),研极细。先用肥皂擦洗斑处至净。用生姜捣碎,用稀纱布包好挤出汁液,蘸取药末涂抹在斑上(三日后用肥皂擦洗,即可痊愈)。
(附注:阴汗、脚汗)
这种证候属于阴虚血弱,阳气蒸腾阴分而津液外泄,称为盗汗。然而阴虚则阳必凑近,阳火乘虚而入,所以睡觉时出汗如洗,醒来即止,不像自汗那样持续不断。脉象虚细而微濡,宜补阴清火,充实腠理,壮补肾水。
主方:当归、芍药、生地黄、熟地黄、麦冬、酸枣仁、茯神(各等分),水煎服,也可加麻黄根。
当归六黄汤:治疗阳乘阴分导致的盗汗,服用一次即安。
黄芪(二钱),当归、黄连、黄柏、黄芩、生地黄、熟地黄(各一钱),水煎服。
敛汗益脾汤:治疗气虚脾弱导致的盗汗。
黄芪、人参、白术、茯苓、扁豆、山药、陈皮、半夏、葛根、甘草(炙,各等分),水煎服。
麦麸散:止盗汗。
麦麸(炒黄)、防风、白术、牡蛎、黄芪(各一钱半),加大枣煎服。
简便方:止盗汗。
白术(八两)切块,浮小麦一升,水十碗,煮至水干,将白术切片研为末,每次三钱,另用浮小麦汤送下。或者用煅牡蛎(研,二钱)、防风末(一钱),用麦汤送下。
盗汗不止:椒目、麻黄根等分为末,每次服一钱,无灰酒送下。
盗汗有热:龙胆草、防风等分为末,每次服一钱,米汤调下。
脾虚盗汗:白术(三钱)、茯苓(二钱),加生姜、大枣,水煎服。
阴虚盗汗:黄柏(炒)、知母(炒,各二钱),甘草(七分),水煎服。
睡中出汗:酸枣仁(炒)、人参、茯苓(各等分),水煎服。
Only the head sweats. This is due to the upward escape of Yang Qi, or accompanied by alternating chills and fever, fullness in the hypochondrium, irritability, vomiting, and astringent urination.
Main Formula: Chai Hu (Bupleuri Radix), Gui Zhi (Cinnamomi Ramulus), Huang Qin (Scutellariae Radix), Tian Hua Fen (Trichosanthis Radix), Gan Jiang (Zingiberis Rhizoma), Mu Li (Ostreae Concha), Gan Cao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (equal parts). Decoct in water and take orally.
If there is thirst with desire for water, jaundice will inevitably develop; treat with Wu Ling San (Five-Ingredient Powder with Poria).
Sweat is the fluid of the Heart. Many people experience this. Worry, anger, fright, fear, and overwork damage Heart Qi, or it may form into disease due to stagnation.
Main Formula: Ren Shen (Ginseng Radix et Rhizoma), Bai Zhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix), Sheng Di Huang (Rehmanniae Radix), Suan Zao Ren (Ziziphi Spinosae Semen), Bai Shao (Paeoniae Radix Alba), Mai Dong (Ophiopogonis Radix), Huang Lian (Coptidis Rhizoma), Chen Pi (Citri Reticulatae Pericarpium) (each 1 qian), Gan Cao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (3 fen). Add fresh ginger and two dates, one dark plum, and a pinch of floating wheat. Decoct in water and take orally.
Simple Prescription: Heart sweat caused by excessive mental exertion.
Powdered Fu Shen (Poria with Hostwood) taken with mugwort decoction. Or, burn a worn palm-leaf fan to ash, wrap in cotton cloth, and rub over the body.
Summer heat and damp-heat stagnate in the skin for a long time without dissipating; or wearing sweat-soaked clothes that have been sun-dried but are not yet dry causes damp-heat to steam and invade, resulting in macules mixed black and white. Some may transform into vitiligo, which should also be treated.
Main Formula: Xuan Shen (Scrophulariae Radix), Hua Shi (Talcum) (each 2 qian), Fang Feng (Saposhnikoviae Radix), Jing Jie (Schizonepetae Spica), Sheng Ma ( Cimicifugae Rhizoma), Gan Cao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (each 1 qian). Decoct in water and take orally.
Externally: Apply powder made from Bai Fu Zi (Aconiti Kusnezoffii Radix), Liu Huang (Sulfur), and Mi Duo Seng (Litharge).
Application Formula: Mi Duo Seng (Litharge) 1 qian, Dan Sha (Minium), Liu Huang (Sulfur), Xiong Huang (Realgar) (each 3 fen), Xin (Arsenic Trioxide) (5 li). Grind to an extremely fine powder. First wash the macules clean with soap. Crush fresh ginger, squeeze out the juice using thin gauze, dip the powder into the juice, and apply to the macules (wash with soap after three days, and it will heal).
(Attachment: Yin Sweat, Foot Sweat)
This syndrome belongs to Yin deficiency and blood weakness, where Yang steams the Yin compartment causing fluid to exit, known as night sweating (Dao Han). However, when Yin is deficient, Yang tends to encroach, and Yang fire takes advantage, so one sweats profusely during sleep but stops upon waking, unlike spontaneous sweating which is constant. The pulse is deficient, fine, and slightly soggy. It is appropriate to nourish Yin, clear fire, consolidate the interstices, and strengthen Kidney Water.
Main Formula: Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix), Shao Yao (Paeoniae Radix), Sheng Di Huang (Rehmanniae Radix), Shu Di Huang (Rehmanniae Radix Preparata), Mai Dong (Ophiopogonis Radix), Suan Zao Ren (Ziziphi Spinosae Semen), Fu Shen (Poria with Hostwood) (equal parts). Decoct in water and take orally. Adding Ma Huang Gen (Ephedrae Radix et Rhizoma) is also acceptable.
Danggui Liuhuang Tang (Cinnamon Twig and Rehmannia Six-Huang Decoction): Treats night sweating caused by Yang encroaching on the Yin compartment; one dose brings relief.
Huang Qi (Astragali Radix) (2 qian), Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix), Huang Lian (Coptidis Rhizoma), Huang Bo (Phellodendri Cortex), Huang Qin (Scutellariae Radix), Sheng Di Huang (Rehmanniae Radix), Shu Di Huang (Rehmanniae Radix Preparata) (each 1 qian). Decoct in water and take orally.
Lianhan Yipi Tang (Sweat-Consolidating and Spleen-Nourishing Decoction): Treats night sweating caused by Qi deficiency and Spleen weakness.
Huang Qi (Astragali Radix), Ren Shen (Ginseng Radix et Rhizoma), Bai Zhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Fu Ling (Poria), Bian Dou (Lablab Seed), Shan Yao (Dioscoreae Rhizoma), Chen Pi (Citri Reticulatae Pericarpium), Ban Xia (Pinelliae Rhizoma), Ge Gen (Puerariae Lobatae Radix), Gan Cao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (prepared, equal parts). Decoct in water and take orally.
Maifu San (Wheat Bran Powder): Stops night sweating.
Ma Fu (Stir-browned Wheat Bran), Fang Feng (Saposhnikoviae Radix), Bai Zhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Mu Li (Ostreae Concha), Huang Qi (Astragali Radix) (each 1.5 qian). Decoct with dates.
Simple Prescription: Stops night sweating.
Bai Zhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) (8 liang), cut into pieces; Fu Mai (Floating Wheat) (1 sheng); water (10 bowls). Boil until water is dry. Slice the Bai Zhu and grind into powder. Take 3 qian each time, washed down with separate Fu Mai decoction. Alternatively, use calcined Mu Li (Ostreae Concha) (ground, 2 qian) and Fang Feng (Saposhnikoviae Radix) powder (1 qian), washed down with wheat decoction.
Night sweating unceasing: Jiao Mu (Zanthoxyli Semen) and Ma Huang Gen (Ephedrae Radix et Rhizoma) in equal parts, ground into powder. Take 1 qian each time, washed down with non-intoxicating wine.
Night sweating with heat: Long Dan Cao (Gentianae Radix) and Fang Feng (Saposhnikoviae Radix) in equal parts, ground into powder. Take 1 qian each time, mixed with rice soup.
Spleen deficiency night sweating: Bai Zhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) (3 qian), Fu Ling (Poria) (2 qian). Add fresh ginger and dates, decoct in water and take orally.
Yin deficiency night sweating: Huang Bo (Phellodendri Cortex) (stir-fried), Zhi Mu (Anemarrhenae Rhizoma) (stir-fried, each 2 qian), Gan Cao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (7 fen). Decoct in water and take orally.
Sweating during sleep: Suan Zao Ren (Ziziphi Spinosae Semen) (stir-fried), Ren Shen (Ginseng Radix et Rhizoma), Fu Ling (Poria) (equal parts). Decoct in water and take orally.