加味升麻葛根汤∶粉葛根一钱,升麻六分,甘草三分,桔梗三分,牛蒡子五分(炒),
赤
六
症
催痘出齐方∶玉竹力量最薄,须用五钱方可。生 亦宜稍加。生玉竹一钱,前胡一钱,
川芎八分,桔梗八分,生绵 一钱,防风一钱,归身一钱,甘草五分,蝉蜕(去头足)、五
枚
齐,
可灌
加味参苏饮∶无力有人参者,真高丽参须用钱半。若真台党参须用三四钱,方有力量。
以下仿此。法半夏三分,茯苓五分(以上二味不可轻用),人参三分,苏叶五分,桔梗四分,
前胡四分,牛子(炒)四分,粉葛八分,楂肉(炒)六分,川芎四分,生姜引。此方去法半
夏,
此书所录、皆屡效之分。内药有与灌浆不甚相宜而可偶用以救急者,必注不可轻用,恐
人粗豪以误事也。
大凡痘症,初发热及正灌浆时,苍术、白术、陈皮、法半,俱不可轻用,收靥时则可用
矣。发热时,羌活、独活、麻黄、细辛,尤不可轻用。灌浆时,穿山甲、天丁、皂刺,断不
可用。总记于此,业是术者,尚其慎之,勿视人命为儿戏也。
败毒和中散∶连翘(去心)七分,牛子(炒)七分,黄连(酒炒)七分,枳壳(炒)七
分,荆芥
甘草四分,
烦渴腹痛者
升消平胃散∶苍术(米泔水制)五分,陈皮三分(此二味不可轻用,恐燥平精液不能灌
浆
砂仁
参砂和胃散∶法半夏四分,云苓(土炒)五分,白术(土炒)五分,陈皮三分(以上四
味,
亦效
术苓调脾散∶白术(土炒)七分,云苓七分(上二味不可轻用),酒芍五分,神曲(炒)
五分
煨姜、
清解散∶防风四分,荆芥四分,蝉蜕(酒洗)四分,桔梗四分,川芎四分,前胡五分,
楂
六分,木
苏解散∶即清解散去芩、连,加白芷四分,羌活四分(此味不可轻用)。
温中益气汤∶参、 二味,宜加分量,说已见前。以上均仿用∶白术(土炒)五分,茯
苓
四分,
调元化毒汤∶生 八分,生芍(酒炒)六分,当归(酒洗)六分,牛子(炒)七分,连
翘(去
前胡六分
分,楂肉(炒)八
加味参苏饮∶羌活三分(冬加),麻黄四分(此上二味,不可轻用,慎之),陈皮四分(此
一味,亦不可轻用),白芷三分,苏叶六分,人参四分,荆芥四分,防风四分,桔梗三分,
甘草三分,生姜引,热服,但不可汗。
平和汤∶人参四分,当归(酒洗)四分,桔梗四分,白芍(酒炒)四分,黄 四分,防
风三
沉香
置
凡正灌浆时,痘痒而动手抓破者,此症最险。宜用西域真藏香烧至床头,内亟服大剂补
药,浆足而手自止。
加味升麻葛根汤:粉葛根一钱,升麻六分,甘草三分,桔梗三分,牛蒡子五分(炒制),赤芍药。
症候催痘出齐方:玉竹药力最弱,必须用五钱才有效。生黄芪也应当稍微多加一些。生玉竹一钱,前胡一钱,川芎八分,桔梗八分,生绵黄芪一钱,防风一钱,当归身一钱,甘草五分,蝉蜕(去掉头和足)五枚。痘疹出齐后,可以接种牛痘。
加味参苏饮:如果患者体虚没有用人参的条件,真高丽参须需用钱半。如果是真正的台党参须,需用三四钱,才有药力。以下方剂仿照此例加减。法半夏三分,茯苓五分(以上两味药不可轻易使用),人参三分,苏叶五分,桔梗四分,前胡四分,牛蒡子(炒制)四分,粉葛根八分,山楂肉(炒制)六分,川芎四分,生姜作为引经药。此方若去掉法半夏……
本书所收录的方剂,都是经过多次验证有效的。其中有些药物与痘疹灌浆阶段不太相宜,但可偶尔用于急救,必须注明不可轻易使用,恐怕有人粗疏豪放而误事。
大凡痘疹病症,在初发热及正灌浆的时候,苍术、白术、陈皮、法半夏,都不可轻易使用,到了收靥(结痂脱落)的时候就可以使用了。发热时,羌活、独活、麻黄、细辛,尤其不可轻易使用。灌浆时,穿山甲、天丁(皂角刺)、皂刺,绝对不可使用。总记于此,从事这门医术的人,务必谨慎,不要把人的生命当作儿戏。
败毒和中散:连翘(去掉心)七分,牛蒡子(炒制)七分,黄连(酒炒制)七分,枳壳(炒制)七分,荆芥穗,甘草四分。若有烦渴腹痛症状者……
升消平胃散:苍术(米泔水炮制)五分,陈皮三分(这两味药不可轻易使用,恐怕燥烈伤及津液导致不能灌浆)。砂仁……
参砂和胃散:法半夏四分,云茯苓(土炒制)五分,白术(土炒制)五分,陈皮三分(以上四味药……)也有效。
术苓调脾散:白术(土炒制)七分,云茯苓七分(以上两味药不可轻易使用),酒白芍五分,神曲(炒制)五分,煨姜……
清解散:防风四分,荆芥四分,蝉蜕(酒洗)四分,桔梗四分,川芎四分,前胡五分,山楂肉六分,木香……
苏解散:即清解散去掉黄芩、黄连,加入白芷四分,羌活四分(这味药不可轻易使用)。
温中益气汤:人参、黄芪两味药,应当增加分量,说法已见前文。以上均仿照此法使用:白术(土炒制)五分,茯苓四分……
调元化毒汤:生黄芪八分,生白芍(酒炒制)六分,当归(酒洗)六分,牛蒡子(炒制)七分,连翘(去心)……前胡六分,山楂肉(炒制)八分。
加味参苏饮:羌活三分(冬季加用),麻黄四分(以上两味药,不可轻易使用,务必谨慎),陈皮四分(这一味药,也不可轻易使用),白芷三分,苏叶六分,人参四分,荆芥四分,防风四分,桔梗三分,甘草三分,生姜作为引经药,热服,但不可发汗。
平和汤:人参四分,当归(酒洗)四分,桔梗四分,白芍(酒炒制)四分,黄芩四分,防风三分,沉香……放置……
凡是正值灌浆时,痘疹瘙痒而动手抓破的,这种症候最为危险。应当点燃西域真藏香烧至床头,同时紧急服用大剂量补药,浆液充足后手自然就会停止抓挠。
Jiawei Shengma Gegen Tang (Modified Ligusticum and Kudzu Root Decoction): Fen Gegen (Puerariae Radix Lobatae) 1 qian, Shengma (Cimicifugae Rhizoma) 6 fen, Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) 3 fen, Jiegeng (Platycodonis Radix) 3 fen, Niubangzi (Arctii Fructus) 5 fen (stir-fried), Chishao (Paeoniae Radix Rubra).
Zheng Hou Cui Dou Chu Qi Fang (Formula to Expedite the Complete Eruption of Smallpox): Yuzhu (Polygonati Odorati Rhizoma) has the weakest medicinal power; five qian must be used to be effective. Sheng Huangqi (Astragali Radix) should also be slightly increased. Sheng Yuzhu 1 qian, Qianhu (Peucedani Radix) 1 qian, Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma) 8 fen, Jiegeng (Platycodonis Radix) 8 fen, Sheng Mian Huangqi (Astragali Radix) 1 qian, Fangfeng (Saposhnikoviae Radix) 1 qian, Guishen (Angelicae Sinensis Radix) 1 qian, Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) 5 fen, Chantui (Cicadae Periostracum) (heads and feet removed) 5 pieces. Once the rash has fully erupted, variolation can be performed.
Jiawei Rensu Yin (Modified Ginseng and Perilla Leaf Decoction): If the patient is too weak to use Ren Shen (Ginseng Radix), Zhen Gaolishen Xu (Rhizoma Panacis Japonici) should be used in the amount of half a qian. If using Zhen Ta Dangshen Xu (Radix Codonopsis Pilosulae), three to four qian are required to have sufficient efficacy. The following formulas follow this principle. Fa Banxia (Pinelliae Rhizoma Praeparatum) 3 fen, Fuling (Poria) 5 fen (these two herbs should not be used lightly), Renshen (Ginseng Radix) 3 fen, Suye (Perillae Folium) 5 fen, Jiegeng (Platycodonis Radix) 4 fen, Qianhu (Peucedani Radix) 4 fen, Niuzi (Arctii Fructus) (stir-fried) 4 fen, Fen Gen (Puerariae Radix Lobatae) 8 fen, Zharon (Crataegi Fructus) (stir-fried) 6 fen, Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma) 4 fen, Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens) as a guiding herb. If this formula removes Fa Banxia...
The formulas recorded in this book have all proven effective repeatedly. Some herbs within them are not entirely suitable for the pustule-filling stage but may occasionally be used for emergency rescue; it must be noted that they should not be used lightly, lest someone act recklessly and cause harm.
Generally, in smallpox cases, during the initial fever and the main pustule-filling stages, Cangzhu (Atractylodis Rhizoma), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium), and Fa Banxia (Pinelliae Rhizoma Praeparatum) should not be used lightly; they can be used during the scabbing-off stage. During fever, Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix), Duhuo (Angelicae Pubescentis Radix), Mahuang (Ephedrae Herba), and Xixin (Asari Radix et Rhizoma) especially should not be used lightly. During the pustule-filling stage, Shanshanjia (Manis Squama), Tianding (Gleditsiae Spina), and Zaoci (Gleditsiae Spina) absolutely must not be used. This is recorded here for reference; practitioners of this art must be cautious and not treat human life as a game.
Baidu Hezhong San (Detoxifying and Harmonizing Middle Jiao Powder): Lianqiao (Forsythiae Fructus) (heart removed) 7 fen, Niuzi (Arctii Fructus) (stir-fried) 7 fen, Huanglian (Coptidis Rhizoma) (wine-fried) 7 fen, Zhiqiao (Aurantii Fructus) (stir-fried) 7 fen, Jingjie (Schizonepetae Spica), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) 4 fen. For those with irritability, thirst, and abdominal pain...
Shengxiao Pingwei San (Ascending and Eliminating, Leveling the Stomach Powder): Cangzhu (Atractylodis Rhizoma) (processed with rice water) 5 fen, Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium) 3 fen (these two herbs should not be used lightly, lest their dryness damage body fluids and prevent pustule filling). Sharen (Amomi Fructus)...
Shensha Hewei San (Ginseng and Amomum Harmonizing Stomach Powder): Fa Banxia (Pinelliae Rhizoma Praeparatum) 4 fen, Yunling (Poria) (earth-fried) 5 fen, Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) (earth-fried) 5 fen, Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium) 3 fen (the above four herbs...) are also effective.
Shuling Tiaopi San (Atractylis and Poria Regulating Spleen Powder): Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) (earth-fried) 7 fen, Yunling (Poria) 7 fen (the above two herbs should not be used lightly), Jiushaoyao (Paeoniae Radix Alba) (wine-processed) 5 fen, Shenqu (Massa Medicata Fermentata) (stir-fried) 5 fen, Weijiang (Zingiberis Rhizoma Praeparatum)...
Qingjie San (Clearing and Resolving Powder): Fangfeng (Saposhnikoviae Radix) 4 fen, Jingjie (Schizonepetae Spica) 4 fen, Chantui (Cicadae Periostracum) (wine-washed) 4 fen, Jiegeng (Platycodonis Radix) 4 fen, Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma) 4 fen, Qianhu (Peucedani Radix) 5 fen, Zharon (Crataegi Fructus) 6 fen, Muxiang (Aucklandiae Radix)...
Sujie San (Perilla Resolving Powder): This is Qingjie San without Huangqin (Scutellariae Radix) and Huanglian (Coptidis Rhizoma), plus Baizhi (Angelicae Dahuricae Radix) 4 fen, Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix) 4 fen (this herb should not be used lightly).
Wenzhong Yiqi Tang (Warming the Middle and Replenishing Qi Decoction): Renshen (Ginseng Radix) and Huangqi (Astragali Radix) should be increased in dosage, as explained previously. All the above follow this method: Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) (earth-fried) 5 fen, Fuling (Poria) 4 fen...
Tianyuan Huadu Tang (Restoring Origin and Transforming Toxin Decoction): Sheng Huangqi (Astragali Radix) 8 fen, Sheng Shaoyao (Paeoniae Radix Alba) (wine-fried) 6 fen, Danggui (Angelicae Sinensis Radix) (wine-washed) 6 fen, Niuzi (Arctii Fructus) (stir-fried) 7 fen, Lianqiao (Forsythiae Fructus) (heart removed)... Qianhu (Peucedani Radix) 6 fen, Zharon (Crataegi Fructus) (stir-fried) 8 fen.
Jiawei Rensu Yin (Modified Ginseng and Perilla Leaf Decoction): Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix) 3 fen (add in winter), Mahuang (Ephedrae Herba) 4 fen (these two herbs should not be used lightly; be cautious), Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium) 4 fen (this herb also should not be used lightly), Baizhi (Angelicae Dahuricae Radix) 3 fen, Suye (Perillae Folium) 6 fen, Renshen (Ginseng Radix) 4 fen, Jingjie (Schizonepetae Spica) 4 fen, Fangfeng (Saposhnikoviae Radix) 4 fen, Jiegeng (Platycodonis Radix) 3 fen, Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) 3 fen, Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens) as a guiding herb, take hot, but do not induce sweating.
Pinghe Tang (Harmonizing Peace Decoction): Renshen (Ginseng Radix) 4 fen, Danggui (Angelicae Sinensis Radix) (wine-washed) 4 fen, Jiegeng (Platycodonis Radix) 4 fen, Baishao (Paeoniae Radix Alba) (wine-fried) 4 fen, Huangqin (Scutellariae Radix) 4 fen, Fangfeng (Saposhnikoviae Radix) 3 fen, Chenxiang (Aquilariae Lignum Resinatum)... Place...
Whenever during the main pustule-filling stage, the rash itches and the patient scratches until broken, this condition is most dangerous. One should burn genuine Western Region Zangxiang (Agarwood) near the bedside and urgently administer a large dose of tonifying medicine. Once the pus is sufficient, the hands will naturally stop scratching.