孙(十八) 神呆脉沉。因惊恐以致痫疾。语言不甚明了。此痰火阻其灵窍。深戒酒肉浓味。静室善调。
经年可愈。(惊恐痰火升)
黄连 黄芩 山栀 枳实 橘红 胆星 菖蒲 远志
陈 动怒惊触。乃外加扰内。致五志阳越莫制。古人集癫痫狂辨。以阳并于阴。阴并于阳。互异。
今以阳逆狂乱。非苦药之降。未能清爽其神识也。当归龙荟丸三钱。
倪 骤然惊惕。阳气上逆。遂神呆不寐。倏尔叫喊。不食不饥不便。有癫痫之象。龙荟丸二服。
卢(十四) 痰病已成痫疾。难愈。
竹节白附子 天竺黄 陈胆星 石菖蒲 川连 郁金 茯神 橘红
汪 惊恐。阳升风动。宿痫遂发。吐痰呕逆不言。络脉失利也。(阳气郁窍络阻)
羚羊角 石菖蒲 胆星 远志 连翘 钩藤 天麻 橘红
曹(十四) 春病及长夏。痫厥屡发。前用龙荟丸意。苦泄肝胆。初服即泻。此久病阴分已虚。议理阴
和阳。入酸以约束之。
生鸡子黄 阿胶 川连 黄柏 生白芍 米醋
金(二十) 痫厥。神呆肢强。
犀角 羚羊角 元参 菖蒲 炒半夏 炒远志 郁金 橘红
吴 惊狂。乃木火扰动。虽得平静。仍心悸怔忡。夜卧不寐。诊脉虚细如丝。已非痰火有余。议补
心丹。以理心之用。(木火动心神虚)
人参 茯神 枣仁 元参 丹参 天冬
麦冬 生地 川连 柏子仁 菖蒲 桔梗 远志
叶(氏) 每遇经来紫黑。痫疾必发。暮夜惊呼声震。昼则神呆。面青多笑。火风由肝而至。泄胆热以
清神。再商后法。(木火郁血滞)
丹皮 丹参 细生地 黑山栀 茺蔚子 胡黄连 调入琥珀末
张(二二) 入冬不寐。痫疾遂发。此阳不潜藏。治在肝肾。(肝肾阳升) 用虎潜法。
某 癫疾。脉不鼓指。议交心肾。益神志。(火郁心肾不交)
生地 龟甲 黄柏 川连(酒炒) 菖蒲 茯神 远志 山栀 竹叶
叶(二九) 五志阳升。神识迷惑。忽清忽甚者。非有形质之邪。乃热气化风上巅。致于竟夜不寐。攻痰
疏利。决不效验。先以极苦之药。冀其亢阳潜降。(风阳阳亢)
生地 龙胆草 丹参 木通 山栀 芦荟 青黛 薄荷
某 平昔操持。身心皆动。悲忧惊恐。情志内伤。渐渐神志恍惚。有似癫痫。其病不在一脏矣。医
药中七情致损。二千年来。从未有一方包罗者。然约旨总以阴阳迭偏为定评。凡动皆阳。当
宗静以生阴是议。阳乘于络脏阴不安。敛摄镇固。久进可效。家务见闻。必宜屏绝。百日为期。
(劳心太过)
人参 廉珠 茯神 枣仁 炙草 生龙骨 萸肉 五味 金箔
天地。一阴阳也。阴阳和则天清地宁。一有偏胜。遂有非常之变。人身亦一阴阳也。阴阳和
则神清气定。一有偏胜。自致不测之 。故内经曰。重阳者狂。重阴者癫。痫与癫。其原则同
也。古人集癫痫狂辨。以为阳并于阴。阴并于阳。此诚不刊之论。言乎现症。狂则少卧不饥。
妄言妄笑。甚则上屋逾垣。其候多躁而常醒。癫则或歌或哭。如醉如痴。甚至不知秽洁。其
候多静而常昏。痫则发作无时。卒然昏仆。筋螈 。口中作声。后人因其声似。分马痫牛
痫猪痫羊痫鸡痫五名。其候经时而必止。推其病因。狂由大惊大怒。病在肝胆胃经。三阳
并而上升。故火炽则痰涌。心窍为之闭塞。癫由积忧积郁。病在心脾胞络。三阴蔽而不宣。
故气郁则痰迷。神志为之混淆。痫病或由惊恐。或由饮食不节。或由母腹中受惊。以致内
脏不平。经久失调。一触积痰。厥气内风。猝焉暴逆。莫能禁止。待其气反然后已。至于主治。
察形证。诊脉候。以辨虚实。狂之实者。以承气白虎。直折阳明之火。生铁落饮。重制肝胆之
邪。虚者当壮水以制火。二阴煎之类主之。癫之实者。以滚痰丸。开痰壅闭。清心丸泄火郁
勃。虚者当养神而通志。归脾枕中之类主之。痫之实者。用五痫丸以攻风。控涎丸以劫痰。
龙荟丸以泻火。虚者当补助气血。调摄阴阳。养营汤河车丸之类主之。狂癫痫三症治法。
大旨不越乎此。今如肝风痰火者。苦辛以开泄。神虚火炎者。则清补并施。肝胆厥阳化风
旋逆者。以极苦之药折之。神志两虚者。用交心肾法。劳神太过者。宗静以生阴意。为敛补
镇摄。方案虽未详备。而零珠碎玉。不悉堪为世宝哉。医者惟调理其阴阳。不使有所偏胜。
则郁逆自消。而神气得反其常焉矣。(龚商年)
孙(十八岁):神情呆滞,脉象沉。因惊恐导致癫痫发作。言语不够清晰明了。这是痰火阻塞了灵窍。必须严格戒除酒肉及浓味食物。在安静的房间中善于调养。经过一年可以痊愈。(病机为惊恐引动痰火上冲)
陈:因动怒和受惊刺激。这是外来的扰动影响了内部脏腑。导致五志之火阳亢越出而失去制约。古人汇集关于癫痫狂的辨析,认为阳并入阴、阴并入阳,情况互有差异。
如今是阳气逆乱导致狂躁。如果不是用苦寒药物来降泄,就不能使神识清爽。服用当归龙荟丸三钱。
倪:突然受到惊吓警惕。阳气上逆。于是神情呆滞且无法入睡。忽然叫喊。不吃东西也不觉得饥饿,没有大便。表现出癫痫的迹象。服用龙荟丸两次。
卢(十四岁):痰病已经发展为癫痫。难以治愈。
竹节白附子、天竺黄、陈胆星、石菖蒲、川连、郁金、茯神、橘红。
汪:因惊恐。阳气上升引发肝风内动。宿疾癫痫随即发作。吐痰呕吐不能说话。这是络脉功能失利。(病机为阳气郁结、窍道与络脉阻滞)
曹(十四岁):春季发病延续到长夏。癫痫厥逆屡次发作。之前使用龙荟丸的用意在于苦寒泄泻肝胆之火。初次服用即出现腹泻。这是因为久病导致阴分已经虚弱。建议调理阴液以调和阳气。加入酸味药物以收敛约束。
金(二十岁):癫痫厥逆。神情呆滞,肢体僵硬。
吴:惊悸狂乱。这是木火扰动心神。虽然暂时得到平静,但仍然心悸怔忡。夜间卧床无法入睡。诊脉虚细如丝。已经不是痰火有余的实证。建议服用补心丹。以调理心的功能。(病机为木火扰动,心神虚弱)
人参、茯神、枣仁、元参、丹参、天冬、麦冬、生地、川连、柏子仁、菖蒲、桔梗、远志。
叶(氏):每次遇到月经来潮颜色紫黑时,癫痫必定发作。夜晚惊呼声震耳欲聋。白天则神情呆滞。面色发青且多笑。火热之风由肝脏传至。通过泄除胆热以清静神明。再商讨后续治法。(病机为木火郁结,血行滞涩)
张(二十二岁):入冬后失眠。癫痫随即发作。这是阳气不能潜藏。治疗重点在肝肾。(病机为肝肾阳气升发)采用虎潜法。
某:癫疾。脉搏不鼓指(无力)。建议交通心肾。益养神志。(病机为火郁导致心肾不交)
生地、龟甲、黄柏、川连(酒炒)、菖蒲、茯神、远志、山栀、竹叶。
叶(二十九岁):五志之火阳升。神识迷惑。忽而清醒忽而加重。这不是有形质的邪气。而是热气化为风邪上扰巅顶。导致整夜无法入睡。攻逐痰浊、疏通利导的方法,绝不会见效。先用极苦的药物,希望其能使亢盛的阳气潜降。(病机为风阳上亢)
某:平素操劳过度。身心皆处于运动状态。悲忧惊恐。情志内伤。渐渐出现神志恍惚。有点像癫痫。这个病已经不局限于某一脏腑了。医药中关于七情致损的理论,两千年来,从未有一个方剂能包罗万象。然而大旨总以阴阳偏胜作为定论。凡是动的属性都属阳。应当遵循“静以生阴”的原则讨论。阳气乘袭于络脏,阴气不得安宁。采用收敛摄固、镇守坚固的方法。长期进服可以见效。家务见闻之事,务必屏绝。以一百天为期。
天地,就是一个阴阳整体。阴阳和谐则天清地宁。一旦有偏胜,就会出现非常之变。人身也是一个阴阳整体。阴阳和谐则神清气定。一旦有偏胜,自然招致不可测度的灾祸。所以《内经》说:重阳者狂,重阴者癫。痫与癫,其原则是相同的。古人汇集关于癫痫狂的辨析,认为阳并入阴、阴并入阳。这确实是不可更改的言论。言及其现症:狂证表现为少卧不饥。胡言乱语,妄自嬉笑。甚至登上屋顶,翻越墙垣。其候象多为躁动而常醒。癫证表现为或歌或哭。如醉如痴。甚至不知道秽洁之分。其候象多为安静而常昏。痫证表现为发作无定时。突然昏倒仆地。筋脉抽搐。口中发出声音。后人因其叫声相似,分为马痫、牛痫、猪痫、羊痫、鸡痫五种名称。其候象经过一定时间必然停止。推究其病因:狂由大惊大怒引起,病在肝胆胃经。三阳经之气并而上冲。所以火炽盛则痰涌上,心窍为之闭塞。癫由积忧积郁引起,病在心脾胞络。三阴经之气蔽塞而不宣通。所以气郁结则痰迷心。神志为之混淆。痫病或由惊恐引起。或由饮食不节引起。或由母腹中受惊引起。以致内脏不平。经久失调。一旦触动积痰,厥气内风。猝然暴逆。无法禁止。等到气机回复然后才停止。至于主治方法。观察形证。诊察脉候。以辨别虚实。狂证的实证。用承气汤、白虎汤。直折阳明之火。生铁落饮。重制肝胆之邪。虚证应当壮水以制火。用二阴煎之类主之。癫证的实证。用滚痰丸。开泄痰壅闭阻。清心丸泄火郁勃发。虚证应当养神而通志。用归脾汤、枕中丹之类主之。痫证的实证。用五痫丸以攻风。控涎丸以劫痰。龙荟丸以泻火。虚证应当补助气血。调摄阴阳。用养营汤、河车丸之类主之。狂、癫、痫三症的治法。大旨不出乎此。如今如果是肝风痰火者。用苦辛药以开泄。神虚火炎者。则清补并施。肝胆厥阳化风旋逆者。用极苦的药物折之。神志两虚者。用交通心肾法。劳神太过者。遵循静以生阴之意。进行敛补镇摄。方案虽然未详备。但零珠碎玉。无不堪称世间珍宝啊。医者只要调理其阴阳。不使其有所偏胜。那么郁逆自然消除。而神气得已恢复常态。(龚商年记录)
Sun (18 years old): Mental dullness, deep pulse. Epilepsy caused by fright and alarm. Speech is not very clear. This is phlegm-fire obstructing the spiritual orifices. Strictly avoid alcohol, meat, and rich flavors. Cultivate well in a quiet room. Can be cured after one year. (Pathogenesis: Fright and alarm stir up rising phlegm-fire)
Coptidis Rhizoma (Huanglian), Scutellariae Radix (Huangqin), Gardeniae Fructus (Shanzhi), Aurantii Fructus Immaturus (Zhishi), Citri Reticulatae Pericarpium (Juhong), Arisaematis Cum Bile (Danning), Acori Tatarinowii Rhizome (Changpu), Polygalae Radix (Yuanzhi).
Chen: Anger and fright stimulation. External disturbance affecting the interior. Leading to the hyperactive Yang of the Five Emotions escaping control without restraint. Ancient texts collected differentiations on epilepsy and mania, stating that Yang merging into Yin and Yin merging into Yang vary.
Currently, it is Yang rebellion causing mania. Without bitter medicines to descend, the mental clarity cannot be restored. Take Danggui Longhui Wan (Angelica Dahurica and Gentian Pill) 3 qian.
Ni: Sudden fright and alertness. Yang Qi rebels upward. Resulting in mental dullness and insomnia. Suddenly shouting. No eating, no hunger, no bowel movement. Showing signs of epilepsy. Take Longhui Wan twice.
Lu (14 years old): Phlegm disease has developed into epilepsy. Difficult to cure.
Sichuan White Aconite Root Tubers (Bai Fuzi), Indian Gypsum (Tianzhuhuang), Aged Arisaema with Bile (Chen Danning), Limestone Acorus (Shi Changpu), Coptis Chinensis Rhizome (Chuanlian), Curcuma Aromatica Rhizome (Yujin), Poria (Fushen), Citrus Reticulata Peel (Juhong).
Wang: Fright and alarm. Yang rises, wind moves internally. Old epilepsy attacks. Vomiting phlegm, retching, unable to speak. Collateral vessels lose their function. (Pathogenesis: Yang Qi stagnation, obstruction of orifices and collaterals)
Antelope Horn (Lingyangjiao), Limestone Acorus (Shi Changpu), Arisaema with Bile (Danning), Polygalae Radix (Yuanzhi), Forsythia Fruit (Lianqiao), Uncaria Ramulus cum Uncis (Gouteng), Gastrodia Elata Rhizome (Tianma), Citrus Reticulata Peel (Juhong).
Cao (14 years old): Disease started in Spring and extended to Late Summer. Epileptic convulsions occurred repeatedly. The previous use of Longhui Wan intended to drain Liver and Gallbladder fire with bitter cold. First dose caused diarrhea. This indicates Yin deficiency from chronic illness. Propose nourishing Yin to harmonize Yang. Add sour substances to constrain.
Raw Chicken Egg Yolk (Sheng Jizi Huang), Donkey-hide Gelatin (Ejiao), Coptis Chinensis Rhizome (Chuanlian), Phellodendron Bark (Huangbai), Raw White Peony Root (Sheng Baishao), Rice Vinegar (Micu).
Jin (20 years old): Epileptic convulsions. Mental dullness, stiff limbs.
Rhinoceros Horn (Xijiao)*, Antelope Horn (Lingyangjiao), Scrophulariae Radix (Yuanshen), Acorus (Changpu), Stir-fried Pinellia Tuber (Chao Banxia), Stir-fried Polygala Root (Chao Yuanzhi), Curcuma Aromatica Rhizome (Yujin), Citrus Reticulata Peel (Juhong).
Wu: Fright and mania. Wood and Fire disturbing. Although calm for now, still palpitations and anxiety. Insomnia at night. Pulse is empty and thin like a thread. No longer excess phlegm-fire. Propose Xinbu Dan (Heart-Nourishing Decoction) to regulate Heart function. (Pathogenesis: Wood-Fire disturbing, Heart Spirit deficiency)
Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Poria (Fushen), Ziziphus Seed (Zaoren), Scrophulariae Radix (Yuanshen), Salvia Miltiorrhiza Radix (Danshen), Asparagus Tuber (Tiantong), Ophiopogon Tuber (Maidong), Rehmannia Root (Shengdi), Coptis Rhizome (Chuanlian), Biota Seed (Baiziren), Acorus (Changpu), Platycodon Root (Jiegeng), Polygala Root (Yuanzhi).
Ye (Family): Every time menstruation comes with dark purple blood, epilepsy must occur. Nighttime screams shake the house. Daytime mental dullness. Face green, frequent laughter. Fire and Wind originate from Liver. Drain Gallbladder heat to clear Spirit. Discuss further methods later. (Pathogenesis: Wood-Fire stagnation, Blood stasis)
Moutan Cortex (Danpi), Salvia Miltiorrhiza Radix (Danshen), Fine Rehmannia Root (Xi Shengdi), Black Gardenia Fruit (Hei Shanzhi), Chaff Flower Fruit (Chongweizi), Picrorhiza Rhizome (Huhuanglian), mixed with Amber Powder (Hupo Mo).
Zhang (22 years old): Insomnia in Winter. Epilepsy then occurs. This is Yang failing to hide and store. Treatment focuses on Liver and Kidney. (Pathogenesis: Rising Yang of Liver and Kidney) Use Hujian method (Tiger-Kneading Method).
Certain case: Mania. Pulse does not beat against fingers (weak). Propose connecting Heart and Kidney. Benefit Spirit and Mind. (Pathogenesis: Fire stagnation, Heart-Kidney non-interaction)
Rehmannia Root (Shengdi), Tortoise Plastron (Guijia), Phellodendron Bark (Huangbai), Coptis Rhizome (Chuanlian - wine fried), Acorus (Changpu), Poria (Fushen), Polygala Root (Yuanzhi), Gardenia Fruit (Shanzhi), Bamboo Leaf (Zhuye).
Ye (29 years old): Yang rise of the Five Emotions. Confused spirit. Fluctuating between clear and severe. Not due to tangible pathogens. But heat transforming into wind ascending to the vertex. Causing all-night insomnia. Attacking phlegm and promoting drainage will definitely not work. First use extremely bitter medicine to hope for subduing hyperactive Yang. (Pathogenesis: Wind-Yang hyperactivity)
Rehmannia Root (Shengdi), Gentiana Scabra Rootstock (Longdancao), Salvia Miltiorrhiza Radix (Danshen), Akebia Caulis (Mutong), Gardenia Fruit (Shanzhi), Aloe (Lvhui), Indigo Naturalis (Qingdai), Mint Herb (Bohe).
Certain case: Usually overworked. Body and mind both active. Sadness, worry, fright, alarm. Emotional injury internally. Gradually vague spirit. Similar to epilepsy. The disease is no longer confined to one Zang organ. In medicine regarding Seven Emotions causing damage, for two thousand years, no single formula covers all. However, the general principle is determined by Yin-Yang imbalance. All activity belongs to Yang. Should follow "Stillness generates Yin" principle. Yang attacking collateral and Zang organs, Yin is uneasy. Astringent, securing, and stabilizing methods. Long-term intake can be effective. Household affairs and sights/sounds must be excluded. Set a period of 100 days.
Ginseng Radix (Renshen), Pearl (Lianzhu), Poria (Fushen), Ziziphus Seed (Zaoren), Honey-fried Licorice Root (Zhigancao), Raw Dragon Bone (Sheng Longgu), Cornus Fruit (Yurou), Schisandra Berry (Wuweizi), Gold Foil (Jinbo).
Heaven and Earth are one Yin-Yang. When Yin-Yang harmonizes, Heaven is clear and Earth is peaceful. Once there is excess/deficiency, extraordinary changes occur. The human body is also one Yin-Yang. When Yin-Yang harmonizes, Spirit is clear and settled. Once there is excess/deficiency, unpredictable disasters arise. Thus, Nei Jing says: Excess Yang leads to Mania (Kuang), Excess Yin leads to Catatonia (Dian). Epilepsy (Xian) and Catatonia (Dian) share the same principle. Ancients differentiated Kuang, Dian, and Xian, stating Yang merges into Yin, Yin merges into Yang. This is an unchangeable theory. Regarding current symptoms: Kuang involves little sleep, no hunger. Delusions and laughter. Even climbing roofs or crossing walls. Symptoms are mostly restless and awake. Dian involves singing or crying. Drunk-like or foolish. Even unaware of filth or cleanliness. Symptoms are mostly quiet and comatose. Xian occurs unpredictably. Sudden collapse. Convulsions. Sounds from mouth. Later generations named them Horse, Ox, Pig, Sheep, Chicken Xian based on sounds. Symptoms stop after a certain time. Etiology: Kuang from great fright/anger, disease in Liver, Gallbladder, Stomach meridians. Three Yang meridians ascend together. Fire blazes, phlegm surges, Heart orifice closes. Dian from accumulated worry/depression, disease in Heart, Spleen, Conception Vessel. Three Yin meridians block and fail to circulate. Qi stagnates, phlegm confuses, Spirit mixes. Xian from fright, irregular diet, or fetal fright. Internal organs uneven. Long-term dysregulation. Touching accumulated phlegm, rebellious Qi and internal wind. Sudden violent rebellion. Cannot stop until Qi returns. For treatment: Observe signs, diagnose pulse, differentiate deficiency/excess. For Excess Kuang: Chengqi Tang, Baihu Tang to directly reduce Yangming fire. Shengtie Luo Yin to heavily restrain Liver/Gallbladder evil. For Deficiency Kuang: Strengthen Water to control Fire. Er Yin Jian etc. For Excess Dian: Guntan Wan to open phlegm obstruction. Qingxin Wan to drain fire depression. For Deficiency Dian: Nourish Spirit and connect Will. Guipi Tang, Zhongzhi Dan etc. For Excess Xian: Wu Xian Wan to attack wind. Kongxian Wan to rob phlegm. Longhui Wan to drain fire. For Deficiency Xian: Tonify Qi and Blood. Regulate Yin-Yang. Yingying Tang, Heche Wan etc. The main idea for Kuang, Dian, Xian treatments does not exceed this. If Liver Wind and Phlegm-Fire: Bitter-Spicy to open/drain. If Spirit deficiency and Fire flaming: Clear and Tonify together. If Liver/Gallbladder Rebellious Yang transforms into wind: Extremely bitter medicine to subdue. If Spirit and Mind both deficient: Connect Heart and Kidney method. If excessive mental labor: Follow Stillness generating Yin intent. Astringent tonification and stabilization. Although plans are not detailed, every piece is a treasure. Physicians only need to regulate Yin-Yang, preventing imbalance. Then stagnation/rebellion disappears naturally, and Spirit/Qi returns to normal. (Recorded by Gong Shangnian)