由女人肾位系胞,腰为肾腑,产后劳伤肾气,损动胞络,或虚未复而风乘之也。
养荣壮肾汤 治产后感风寒,腰痛不可转。
当归(二钱) 防风(四分) 独活 桂心 杜仲 续断 桑寄生(各八分)
生姜三片,水煎服。两贴后痛未止,属肾虚,加熟地三钱。
一本有川芎八分。
加味大造丸 治产后日久,气血两虚,腰痛肾弱。方见骨蒸条。
青娥丸
胡桃(十二个) 破故纸(八两,酒浸,炒) 杜仲(一斤,姜汁炒,去丝)
为细末,炼蜜丸,淡醋汤送六十丸。
眉批∶胡桃一本作二十个。
歌括∶产后腰痛转侧难,养荣壮肾疼自蠲。
当归防风杜仲桂,独活寄生姜续断。
腰痛验方青娥丸,胡桃杜仲故纸团。
壮腰补肾强筋骨,淡醋汤送效更显。
乃肝经血虚气滞之故。气滞,用四君子汤加青皮、柴胡;血虚,用四物汤加柴胡、人参、白术。若概用香燥之
药,则反伤清和之气,无所生矣。
补肺散 治胁痛。
山萸 当归 五味 山药 黄 川芎 熟地 木瓜 白术 独活 枣仁(各等分)
水煎服。
眉批∶一本山萸二钱,当归二钱,五味十粒,黄 八分,川芎六分,熟地钱半,木瓜、白术各一钱,独活八
分,枣仁一钱,姜一片,无山药,存参。
歌括∶补肺散将胁痛医,山萸山药归芎 。
五味木瓜与独活,白术枣仁共熟地。
因为女性的肾脏位置与胞宫相连,腰部是肾脏的外腑,产后因劳累损伤了肾气,损害了胞络,或者在身体虚弱尚未恢复时受到风邪侵袭。
养荣壮肾汤:治疗产后感受风寒,腰痛导致身体无法转动。
当归(二钱)、防风(四分)、独活、桂心、杜仲、续断、桑寄生(各八分)。
生姜三片,加水煎服。服用两剂后疼痛若未停止,属于肾虚,加入熟地黄三钱。
另一版本中有川芎八分。
加味大造丸:治疗产后日久,气血两虚,腰痛且肾脏虚弱。方剂详见“骨蒸”条下。
青娥丸:
胡桃仁(十二个)、破故纸(即补骨脂,八两,用酒浸泡后炒制)、杜仲(一斤,用姜汁炒制,去除丝筋)。
研成细末,用炼蜜制成丸药,用淡醋汤送服六十丸。
眉批:另一版本中胡桃仁为二十个。
歌诀:产后腰痛转身困难,服用养荣壮肾汤疼痛自消。
方中含当归、防风、杜仲、桂枝,以及独活、桑寄生、生姜和续断。
治疗腰痛的验方青娥丸,由胡桃仁、杜仲和补骨脂组成。
强壮腰部、补肾并强健筋骨,用淡醋汤送服效果更显著。
这是肝经血虚兼有气滞的缘故。若是气滞,使用四君子汤加入青皮、柴胡;若是血虚,使用四物汤加入柴胡、人参、白术。如果一概使用香燥的药物,反而会损伤清和之气,导致气血无所生化。
补肺散:治疗胁痛。
山茱萸、当归、五味子、山药、黄芪、川芎、熟地黄、木瓜、白术、独活、酸枣仁(各等分)。
加水煎服。
眉批:另一版本中山茱萸二钱,当归二钱,五味子十粒,黄芪八分,川芎六分,熟地黄一钱半,木瓜和白术各一钱,独活八分,酸枣仁一钱,生姜一片,没有山药,仅供参考。
Because the Kidney position in women is connected to the Bao Palace (uterus), and the waist is the external mansion of the Kidney, postpartum labor injures Kidney Qi, damaging the Bao Collaterals. Alternatively, wind pathogens may invade when the body is deficient and has not yet recovered.
Yangrong Zhuangshen Tang (Nourishing Glory and Strengthening Kidney Decoction): Treats postpartum contraction of wind-cold, resulting in severe lower back pain that prevents turning or moving.
Danggui (Radix Angelicae Sinensis) (2 qian), Fangfeng (Radix Saposhnikoviae) (4 fen), Duhuo (Radix Angelicae Pubescentis), Guixin (Cortex Cinnamomi), Duzhong (Cortex Eucommiae), Xuduan (Radix Dipsaci), Sangjisheng (Ramulus Taxilli) (each 8 fen).
Add three slices of Shengjiang (Rhizoma Zingiberis Recens), decoct with water and take orally. If pain persists after two doses, it indicates Kidney deficiency; add Shudi (Radix Rehmanniae Preparata) 3 qian.
Another version includes Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong) 8 fen.
Jiawei Dazao Wan (Modified Great Creation Pill): Treats prolonged postpartum condition characterized by dual deficiency of Qi and Blood, lower back pain, and weak Kidneys. See the section on "Bone-steaming" for the formula.
Qing'e Wan (Blue Mule Pill):
Hetao (Semen Juglandis) (12 pieces), Pogu zhi (Fructus Psoraleae) (8 liang, soaked in wine and stir-fried), Duzhong (Cortex Eucommiae) (1 jin, stir-fried with ginger juice, removing fibrous strands).
Grind into fine powder, mix with refined honey to make pills. Take 60 pills, delivered with a light vinegar decoction.
Marginal note: Another version uses 20 pieces of Hetao.
Verse: Postpartum lower back pain makes turning difficult; Yangrong Zhuangshen will naturally dispel the pain.
The formula contains Danggui, Fangfeng, Duzhong, and Guixin, along with Duhuo, Sangjisheng, Shengjiang, and Xuduan.
The verified prescription for lower back pain, Qing'e Wan, consists of Hetao, Duzhong, and Pogu zhi.
It strengthens the waist, tonifies the Kidney, and fortifies sinews and bones; delivering with light vinegar enhances efficacy.
This is due to Blood deficiency and Qi stagnation in the Liver Meridian. For Qi stagnation, use Sijunzi Tang (Four Gentlemen Decoction) added with Qingpi (Pericarpium Citri Reticulatae) and Chaihu (Radix Bupleuri); for Blood deficiency, use Siwu Tang (Four Substances Decoction) added with Chaihu, Ren Shen (Radix Ginseng), and Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae). If one indiscriminately uses aromatic and drying herbs, it will instead damage the clear and harmonious Qi, leaving no source for generation.
Bufei San (Lung-Nourishing Powder): Treats hypochondriac pain.
Shanyu (Fructus Corni), Danggui (Radix Angelicae Sinensis), Wuwei (Fructus Schisandrae), Shanyao (Rhizoma Dioscoreae), Huangqi (Radix Astragali), Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong), Shudi (Radix Rehmanniae Preparata), Mugua (Fructus Chaenomelis), Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae), Duhuo (Radix Angelicae Pubescentis), Zaoren (Semen Ziziphi Spinosae) (equal parts).
Decoct with water and take orally.
Marginal note: Another version specifies: Shanyu 2 qian, Danggui 2 qian, Wuwei 10 berries, Huangqi 8 fen, Chuanxiong 6 fen, Shudi 1.5 qian, Mugua and Baizhu each 1 qian, Duhuo 8 fen, Zaoren 1 qian, Shengjiang 1 slice. It lacks Shanyao; retain for reference.
Verse: Bufei San treats hypochondriac pain, containing Shanyu, Shanyao, Danggui, and Chuanxiong.
Also Wuwei, Mugua, and Duhuo, combined with Baizhu, Zaoren, and Shudi.