夫伤寒病新瘥。津液未复。血气尚虚。若劳动早。更复成病。故云劳复也。若言语思虑
则劳
治伤寒后劳复。壮热。肢节不利。宜服大青散方。
大青(二两) 甘草(一两炙微赤锉) 阿胶(一两杵碎炒令黄燥) 豉(三两) 白
术(一两)
陈橘皮(一两汤浸去白瓤焙)
上件药。捣粗罗为散。每服五钱。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候温服。
治伤寒后劳复。体热。鼻衄。宜解肌退热。柴胡散方。
柴胡(三分去苗) 木香(半两) 茯神(半两) 赤芍药(半两) 犀角屑(半两) 石
膏(一
两) 葛根(半两锉) 麻黄(三分去根节) 甘草(半两炙微赤锉) 生干地黄(半两) 黄
芩(半
两)
上件药。捣筛为散。每服四钱。以水一中盏。入生姜半分。枣三枚。煎至六分。去滓。
不计时候温服。
治伤寒新瘥后。因食早。起动多。劳复。栀子散方。
栀子仁 桂心 麻黄(去根节) 川大黄(锉碎微炒) 甘草(炙微赤锉以上各一两) 豉
(
二两)
上件药。捣筛为散。每服五钱。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候温服。
治伤寒新瘥后。起早。饮食过度。劳复。宜服此方。
栀子仁(一两) 石膏(三两) 雄鼠粪(三七枚) 豉(二分) 川大黄(二两锉碎
微炒) 枳
壳(一两麸炒微黄去瓤)
上件药。捣粗罗为散。每服三钱。以水一中盏。煎至六分。去滓。不计时候温服。
治伤寒大病已解。劳复如初。宜服枳实散方。
枳实(麸炒微黄) 栀子仁 麻黄(去根节) 柴胡(去苗) 桂心(以上各一两) 豉
(二合)
上件药。细锉和匀。每服半两。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候热服。如未汗
再服。
治伤寒瘥后。食早伤脾胃。劳复。宜服槟榔散方。
槟榔 麦 (炒令微黄) 白术 人参(去芦头)(以上各一两) 曲(二两炒令微黄)
桔梗
(
上件药。捣粗罗为散。每服三钱。以水一中盏。入生姜半分。枣三枚。煎至五分。去滓
。不计时候温服。
治伤寒瘥后。劳复。头痛壮热。肢节烦疼。宜服桂心散方。
桂心 甘草(炙微赤锉) 人参(去芦头) 赤茯苓 赤芍药 麻黄(去根节) 芎 浓
朴
(去粗皮涂生姜汁炙令香熟)(以上各一两)
上件药。捣粗罗为散。每服三钱。以水一大盏。入生姜半分。煎至五分。去滓。不计时
候温服。
治伤寒后。令病患不复发。宜服鳖甲散方。
鳖甲(二两涂醋炙微黄去裙 ) 白术(一两半) 防风(一两去芦头) 栝蒌根(一
两) 桔
梗(一两去芦头) 细辛(三分) 附子(半两炮裂去皮脐) 干姜(半两炮裂锉) 桂心
(半两)
上件药。捣筛罗为散。每服五钱。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候温服。
治伤寒后。饮食多。劳复如初。壮热心烦。宜服麦门冬散方。
麦门冬(去心) 麻黄(去根节) 川大黄(锉碎微炒) 桔梗(去芦头以上各一两) 豉
(三
合) 甘草(半两炙微赤锉)
上件药。捣筛为散。每服五钱。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候温服。
治伤寒已愈后。食饮过多。复发。宜服香豉散方。
豉(二合) 甘草(半两炙微赤锉) 白术(一两) 槟榔(一两) 川大黄(一两锉
碎微炒)
川芒硝(半两)
上件药。捣筛为散。每服半两。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候温服。以疏利
为度。
治伤寒已愈。因食过多。骨酸头痛。壮热。宜服栀子仁粥方。
栀子仁(一两) 豉〔一分(合)〕 人参(半两去芦头) 柴胡(半两去苗) 雄鼠
粪(二七
枚)
上件药。以水二大盏。煎取一大盏。去滓。内粟米半合。煮作稀粥。不计时候温服。
治伤寒已愈。气未平复。劳动起早。复发。宜服枳壳散方。
枳壳(三分麸炒微黄去瓤) 人参(三分去芦头) 栀子仁(半两) 黄 (三分锉) 白
术(
三分) 甘草(一分炙微赤锉)
上件药。捣粗罗为散。每服五钱。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候温服。
又方。
头垢(二两烧灰) 麝香(一钱)
上都细研为散。每服。不计时候。温水调下一钱。
又方。
鸡子空壳碎之(炒令黄黑色)
上件药。细罗为散。每服。以热粥饮调下三钱。汗出即愈。
伤寒病刚刚痊愈,津液尚未恢复,气血依然虚弱。如果过早劳动,病情会再次发作,所以称为“劳复”。如果是言语思虑过度导致的劳累,也属于此类。
治疗伤寒后劳复,出现高热、肢体关节活动不利,适宜服用大青散方。
大青(二两) 甘草(一两,炙至微红,切碎) 阿胶(一两,捣碎炒至黄燥) 豆豉(三两) 白术(一两) 陈皮(一两,汤浸去白瓤焙干)
以上药物,捣碎过粗筛制成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,煎至五分,去渣,不分时候温服。
治疗伤寒后劳复,身体发热、鼻出血,适宜解肌退热,服用柴胡散方。
柴胡(三分,去苗) 木香(半两) 茯神(半两) 赤芍药(半两) 犀角屑(半两) 石膏(一两) 葛根(半两,锉碎) 麻黄(三分,去根节) 甘草(半两,炙至微红,切碎) 生干地黄(半两) 黄芩(半两)
以上药物,捣筛制成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,加入生姜半分,大枣三枚,煎至六分,去渣,不分时候温服。
治疗伤寒刚痊愈后,因过早进食、活动过多导致劳复,服用栀子散方。
栀子仁 桂心 麻黄(去根节) 川大黄(锉碎,微炒) 甘草(炙至微红,切碎,以上各一两) 豆豉(二两)
以上药物,捣筛制成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,煎至五分,去渣,不分时候温服。
治疗伤寒刚痊愈后,早起、饮食过量导致劳复,适宜服用此方。
栀子仁(一两) 石膏(三两) 雄鼠粪(三七枚) 豆豉(二分) 川大黄(二两,锉碎,微炒) 枳壳(一两,麸炒微黄,去瓤)
以上药物,捣碎过粗筛制成散剂。每次服用三钱,用水一中盏,煎至六分,去渣,不分时候温服。
治疗伤寒大病已解,因劳复症状如初,适宜服用枳实散方。
枳实(麸炒微黄) 栀子仁 麻黄(去根节) 柴胡(去苗) 桂心(以上各一两) 豆豉(二合)
以上药物,细锉混合均匀。每次服用半两,用水一大盏,煎至五分,去渣,趁热服用。如果未出汗,再服用一次。
治疗伤寒痊愈后,因过早进食损伤脾胃导致劳复,适宜服用槟榔散方。
槟榔 小麦(炒至微黄) 白术 人参(去芦头,以上各一两) 神曲(二两,炒至微黄) 桔梗(一两,去芦头)
以上药物,捣碎过粗筛制成散剂。每次服用三钱,用水一中盏,加入生姜半分,大枣三枚,煎至五分,去渣,不分时候温服。
治疗伤寒痊愈后劳复,头痛高热,肢体关节烦痛,适宜服用桂心散方。
桂心 甘草(炙至微红,切碎) 人参(去芦头) 赤茯苓 赤芍药 麻黄(去根节) 川芎 厚朴(去粗皮,涂生姜汁炙至香熟,以上各一两)
以上药物,捣碎过粗筛制成散剂。每次服用三钱,用水一大盏,加入生姜半分,煎至五分,去渣,不分时候温服。
治疗伤寒后,防止病患复发,适宜服用鳖甲散方。
鳖甲(二两,涂醋炙微黄,去裙襕) 白术(一两半) 防风(一两,去芦头) 瓜蒌根(一两) 桔梗(一两,去芦头) 细辛(三分) 附子(半两,炮裂去皮脐) 干姜(半两,炮裂,锉碎) 桂心(半两)
以上药物,捣筛罗制成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,煎至五分,去渣,不分时候温服。
治疗伤寒后,饮食过多,劳复症状如初,高热心烦,适宜服用麦门冬散方。
麦门冬(去心) 麻黄(去根节) 川大黄(锉碎,微炒) 桔梗(去芦头,以上各一两) 豆豉(三合) 甘草(半两,炙至微红,切碎)
以上药物,捣筛制成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,煎至五分,去渣,不分时候温服。
治疗伤寒已愈后,饮食过多,复发,适宜服用香豉散方。
豆豉(二合) 甘草(半两,炙至微红,切碎) 白术(一两) 槟榔(一两) 川大黄(一两,锉碎,微炒) 芒硝(半两)
以上药物,捣筛制成散剂。每次服用半两,用水一大盏,煎至五分,去渣,不分时候温服。以通利大便为度。
治疗伤寒已愈,因饮食过多,骨节酸痛头痛,高热,适宜服用栀子仁粥方。
栀子仁(一两) 豆豉(一分,或作一合) 人参(半两,去芦头) 柴胡(半两,去苗) 雄鼠粪(二七枚)
以上药物,用水两大盏,煎取一大盏,去渣。加入粟米半合,煮成稀粥,不分时候温服。
治疗伤寒已愈,气机未平复,劳动早起,复发,适宜服用枳壳散方。
枳壳(三分,麸炒微黄,去瓤) 人参(三分,去芦头) 栀子仁(半两) 黄芩(三分,锉碎) 白术(三分) 甘草(一分,炙至微红,切碎)
以上药物,捣碎过粗筛制成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,煎至五分,去渣,不分时候温服。
又一方:
头垢(二两,烧成灰) 麝香(一钱)
以上药物,细细研磨制成散剂。每次服用,不分时候,温水调下一钱。
又一方:
鸡蛋空壳,捣碎(炒至黄黑色)
以上药物,细罗制成散剂。每次服用,用热粥饮调下三钱,出汗即愈。
After the new recovery from cold damage disease, the body fluids have not yet recovered, and the blood and qi remain deficient. If labor is undertaken too early, the illness may recur, hence it is called "labor relapse" (Lao Fu). If the fatigue stems from excessive speech or mental exertion, it also falls under this category.
For labor relapse after cold damage, presenting with high fever and stiffness/impairment of the limbs and joints, Da Qing San (Great Blue Powder) is indicated.
Da Qing (Isatidis Radix, 2 liang) Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 1 liang, honey-fried until slightly red, sliced) Ejiao (Colla Corii Asini, 1 liang, crushed and fried until yellow and dry) Chidou (Sojae Semen Praeparatum, 3 liang) Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 1 liang) Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium, 1 liang, soaked in water, white pith removed, dried)
The above ingredients are coarsely ground into a powder. Each dose consists of 5 qian, decocted in 1 da zhan (large cup) of water until reduced to 5 fen, strained, and taken warm at any time.
For labor relapse after cold damage, presenting with body heat and epistaxis, a method to release the muscle layer and reduce fever is indicated; Chai Hu San (Bupleurum Powder) is prescribed.
Chaihu (Bupleuri Radix, 3 qian, radix removed) Muxiang (Aucklandiae Radix, 0.5 liang) Fushen (Poria cum Radix Pini, 0.5 liang) Chishao (Paeoniae Radix Rubra, 0.5 liang) Xijiaoxie (Rhinocerotis Cornu, 0.5 liang) Shigao (Gypsum Fibrosum, 1 liang) Gegen (Puerariae Radix, 0.5 liang, sliced) Mahuang (Ephedrae Herba, 3 qian, roots and nodes removed) Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 0.5 liang, honey-fried until slightly red, sliced) Shengdihuang (Rehmanniae Radix Recens, 0.5 liang) Huangqin (Scutellariae Radix, 0.5 liang)
The above ingredients are finely sifted into a powder. Each dose consists of 4 qian, decocted in 1 zhong zhan (medium cup) of water with 0.5 ban of fresh ginger and 3 jujubes, reduced to 6 fen, strained, and taken warm at any time.
For relapse due to premature eating and excessive movement shortly after recovery from cold damage, Zhizi San (Gardenia Powder) is prescribed.
Zhiziren (Gardeniae Fructus, embryo removed) Guixin (Cinnamomi Cortex Ramulus, 1 liang) Mahuang (Ephedrae Herba, 1 liang, roots and nodes removed) Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, 1 liang, sliced and lightly stir-fried) Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 1 liang, honey-fried until slightly red, sliced) Chidou (Sojae Semen Praeparatum, 2 liang)
The above ingredients are finely sifted into a powder. Each dose consists of 5 qian, decocted in 1 da zhan of water until reduced to 5 fen, strained, and taken warm at any time.
For relapse after cold damage recovery due to rising early and overeating, this formula is indicated.
Zhiziren (Gardeniae Fructus, embryo removed, 1 liang) Shigao (Gypsum Fibrosum, 3 liang) Xiongshufen (Stallae Muscae Domesticae Masculinae, 21 pieces) Chidou (Sojae Semen Praeparatum, 2 fen) Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, 2 liang, sliced and lightly stir-fried) Zhiqiao (Aurantii Fructus, 1 liang, bran-fried until slightly yellow, pith removed)
The above ingredients are coarsely ground into a powder. Each dose consists of 3 qian, decocted in 1 zhong zhan of water until reduced to 6 fen, strained, and taken warm at any time.
For cold damage where the major illness has resolved but symptoms recur due to labor, Zhishi San (Immature Bitter Orange Powder) is indicated.
Zhishi (Aurantii Fructus Immaturus, 1 liang, bran-fried until slightly yellow) Zhiziren (Gardeniae Fructus, embryo removed, 1 liang) Mahuang (Ephedrae Herba, 1 liang, roots and nodes removed) Chaihu (Bupleuri Radix, 1 liang, radix removed) Guixin (Cinnamomi Cortex Ramulus, 1 liang) Chidou (Sojae Semen Praeparatum, 2 he)
The above ingredients are finely sliced and mixed evenly. Each dose consists of 0.5 liang, decocted in 1 da zhan of water until reduced to 5 fen, strained, and taken hot. If sweating does not occur, administer again.
For spleen and stomach injury due to premature eating after cold damage recovery leading to relapse, Binglang San (Areca Seed Powder) is indicated.
Binglang (Arecae Semen, 1 liang) Xiaomai (Tritici Fructus, 1 liang, stir-fried until slightly yellow) Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 1 liang) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 liang, radix tip removed) Qu (Meditationis Fermentum, 2 liang, stir-fried until slightly yellow) Jiegeng (Platycodonis Radix, 1 liang, radix tip removed)
The above ingredients are coarsely ground into a powder. Each dose consists of 3 qian, decocted in 1 zhong zhan of water with 0.5 ban of fresh ginger and 3 jujubes, reduced to 5 fen, strained, and taken warm at any time.
For relapse after cold damage recovery, presenting with headache, high fever, and painful/distressing limb joints, Guixin San (Cinnamon Twig Powder) is indicated.
Guixin (Cinnamomi Cortex Ramulus, 1 liang) Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 1 liang, honey-fried until slightly red, sliced) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 liang, radix tip removed) Chi Fuling (Poria Coccos, 1 liang) Chishao (Paeoniae Radix Rubra, 1 liang) Mahuang (Ephedrae Herba, 1 liang, roots and nodes removed) Xiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma, 1 liang) Houpo (Magnoliae Officinalis Cortex, 1 liang, coarse bark removed, brushed with fresh ginger juice, fried until fragrant)
The above ingredients are coarsely ground into a powder. Each dose consists of 3 qian, decocted in 1 da zhan of water with 0.5 ban of fresh ginger, reduced to 5 fen, strained, and taken warm at any time.
To prevent recurrence after cold damage, Biejia San (Tartar Shell Powder) is indicated.
Biejia (Testudinis Carapax et Plastrum, 2 liang, coated with vinegar, fried until slightly yellow, skirt removed) Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 1.5 liang) Fangfeng (Saposhnikoviae Radix, 1 liang, radix tip removed) Gualougen (Trichosanthis Radix, 1 liang) Jiegeng (Platycodonis Radix, 1 liang, radix tip removed) Xixin (Asari Radix et Rhizoma, 3 qian) Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, 0.5 liang, cracked, skin and navel removed) Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, 0.5 liang, cracked and sliced) Guixin (Cinnamomi Cortex Ramulus, 0.5 liang)
The above ingredients are finely sifted into a powder. Each dose consists of 5 qian, decocted in 1 da zhan of water until reduced to 5 fen, strained, and taken warm at any time.
For relapse after cold damage due to excessive eating, presenting with high fever and restlessness similar to initial symptoms, Maidong San (Ophiopogon Powder) is indicated.
Maidong (Ophiopogonis Radix, heart removed, 1 liang) Mahuang (Ephedrae Herba, 1 liang, roots and nodes removed) Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, 1 liang, sliced and lightly stir-fried) Jiegeng (Platycodonis Radix, 1 liang, radix tip removed) Chidou (Sojae Semen Praeparatum, 3 he) Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 0.5 liang, honey-fried until slightly red, sliced)
The above ingredients are finely sifted into a powder. Each dose consists of 5 qian, decocted in 1 da zhan of water until reduced to 5 fen, strained, and taken warm at any time.
For recurrence after cold damage recovery due to excessive food and drink, Xiangchi San (Fragrant Fermented Soybean Powder) is indicated.
Chidou (Sojae Semen Praeparatum, 2 he) Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 0.5 liang, honey-fried until slightly red, sliced) Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 1 liang) Binglang (Arecae Semen, 1 liang) Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, 1 liang, sliced and lightly stir-fried) Mangxiao (Natrii Sulfas, 0.5 liang)
The above ingredients are finely sifted into a powder. Each dose consists of 0.5 liang, decocted in 1 da zhan of water until reduced to 5 fen, strained, and taken warm at any time. The goal is to achieve purgation/unblocking.
For bone soreness, headache, and high fever after cold damage recovery due to excessive eating, Zhiziren Porridge (Gardenia Kernel Porridge) is indicated.
Zhiziren (Gardeniae Fructus, embryo removed, 1 liang) Chidou (Sojae Semen Praeparatum, 1 fen or 1 he) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 0.5 liang, radix tip removed) Chaihu (Bupleuri Radix, 0.5 liang, radix removed) Xiongshufen (Stallae Muscae Domesticae Masculinae, 14 pieces)
The above ingredients are decocted in 2 da zhan of water until reduced to 1 da zhan, strained. Add 0.5 he of millet and cook into a thin porridge. Take warm at any time.
For relapse after cold damage recovery due to unbalanced qi, labor, and rising early, Zhiqiao San (Immature Bitter Orange Powder) is indicated.
Zhiqiao (Aurantii Fructus, 3 qian, bran-fried until slightly yellow, pith removed) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 3 qian, radix tip removed) Zhiziren (Gardeniae Fructus, embryo removed, 0.5 liang) Huangqin (Scutellariae Radix, 3 qian, sliced) Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 3 qian) Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 1 qian, honey-fried until slightly red, sliced)
The above ingredients are coarsely ground into a powder. Each dose consists of 5 qian, decocted in 1 da zhan of water until reduced to 5 fen, strained, and taken warm at any time.
Another prescription:
Tougou (Capillus Humanus Carbonatus, 2 liang, burned to ash) Shexiang (Moschus, 1 qian)
The above ingredients are finely ground into a powder. Each dose consists of 1 qian, taken with warm water at any time.
Another prescription:
Jizi Kongke (Ovi Columbae Testa, crushed, fried until yellow-black)
The above ingredients are finely sifted into a powder. Each dose consists of 3 qian, taken with hot porridge drink. Recovery occurs upon sweating.