夫热病五日。少阴受病。毒瓦斯入于腹胃。其病口热舌干。渴而引饮。故可下而愈也。
治热病五日。口苦舌干。烦热头痛不解者。宜服大黄散方。
川大黄(一两锉碎微炒) 黄连(半两去须) 甘草(半两炙微赤锉) 黄柏(半两锉)
栀子
仁(半两) 石膏(一两)
上件药。捣粗罗为散。每服四钱。以水一中盏。入葱白一茎。豉五十粒。煎至五分。去
滓。不计时候。温服。
治热病五日。壮热。骨节烦疼。目眩。胁下胀痛。不能饮食。欲变成黄。宜服柴
胡汤方
柴胡(去苗) 枳实(麸炒令黄色) 知母 黄芩 栀子仁 麦门冬(去心焙) 龙胆
(去芦
头) 川大黄(锉碎微炒) 甘草(炙微赤锉)(以上各一两)
上件药。捣粗罗为散。每服五钱。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候。温服。
治热病五日。头痛壮热。骨节疼痛。宜服黄芩散方。
黄芩(一两) 栀子仁(一两) 前胡〔二(一)两去芦头〕 赤芍药(一两) 甘草
(半两炙
微赤锉) 石膏〔三(二)两〕
上件药。捣筛为散。每服五钱。以水一大盏。入豉少半合。煎至五分。去滓。不计时候
。温服。
治热病五日。已得汗。毒瓦斯不尽。犹乍寒乍热。昏昏如醉。胁下牢满。骨节疼痛
。不能
柴胡(二两去苗) 川升麻(一两半) 赤芍药(一两) 黄芩(一两半) 甘草(一
两炙微赤
锉) 枳壳(一两半麸炒微黄去瓤) 麦门冬(二两去心) 竹叶(二两) 栀子仁(一两)
上件药。都细锉和匀。每服半两。以水一大盏。入豉五十粒。葱白一茎。煎至五分。去
滓。不计时候。温服。
治热病五日。头痛身疼。皮肉如火。心隔烦躁。宜服麦门冬散方。
麦门冬(二两去心焙) 赤芍药(一两) 黄芩(一两) 石膏〔三(二)两〕 栀子
仁(半
两) 犀
角屑(一两) 川朴硝(二两) 地骨皮(半两) 甘草(半两炙微赤锉)
上件药。捣粗罗为散。每服五钱。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候。温服。
治热病五日未解。头痛壮热。眼睛疼。心腹痛。宜服茵陈散方。
茵陈(二两) 栀子仁(一两) 黄芩(一两) 柴胡(一两去苗) 木通(锉一两) 川
升麻(
一两) 赤芍药〔二(一)两〕 栝蒌根(一两) 川大黄(二两锉碎微炒)
上件药。捣粗罗为散。每服三钱。以水一中盏。煎至六分。去滓。不计时候。温服。
热病发展到第五天,少阴经受邪。毒热之气侵入腹胃。病症表现为口热、舌干,口渴且想饮水。因此可以通过泻下的方法使疾病痊愈。
治疗热病第五天,出现口苦、舌干,烦热、头痛不能缓解的症状,适宜服用大黄散方。
川大黄(一两,锉碎后微炒) 黄连(半两,去须) 甘草(半两,炙至微红并锉碎) 黄柏(半两,锉碎)
栀子仁(半两) 石膏(一两)
以上药物,捣碎过粗罗筛成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,加入葱白一茎,豆豉五十粒,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不限时候,温服。
治疗热病第五天,出现高热,骨节烦痛,头晕目眩,胁下胀痛,不能进食,想要转变为黄疸病,适宜服用柴胡汤方。
柴胡(去苗) 枳实(麸炒至黄色) 知母 黄芩 栀子仁 麦门冬(去心焙干) 龙胆(去芦头)
川大黄(锉碎微炒) 甘草(炙至微红并锉碎)(以上各一两)
以上药物,捣碎过粗罗筛成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不限时候,温服。
治疗热病第五天,出现头痛、高热,骨节疼痛,适宜服用黄芩散方。
黄芩(一两) 栀子仁(一两) 前胡〔二(一)两,去芦头〕 赤芍药(一两) 甘草
(半两,炙至微红并锉碎) 石膏〔三(二)两〕
以上药物,捣碎过细筛成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,加入豆豉少半合,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不限时候,温服。
治疗热病第五天,已经出汗,但毒热之气未尽,仍然忽冷忽热,神志昏沉如同醉酒,胁下坚硬胀满,骨节疼痛,不能……(原文此处中断,根据上下文推测为“不能饮食”或类似症状,但依规则不增添内容,故仅翻译可见部分)。
柴胡(二两,去苗) 川升麻(一两半) 赤芍药(一两) 黄芩(一两半) 甘草(一
两,炙至微红并锉碎) 枳壳(一两半,麸炒微黄,去瓤) 麦门冬(二两,去心) 竹叶(二两) 栀子仁(一两)
以上药物,都细细锉碎混合均匀。每次服用半两,用水一大盏,加入豆豉五十粒,葱白一茎,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不限时候,温服。
治疗热病第五天,出现头痛、身体疼痛,皮肤肌肉如火烧般灼热,心胸膈间烦躁,适宜服用麦门冬散方。
麦门冬(二两,去心焙干) 赤芍药(一两) 黄芩(一两) 石膏〔三(二)两〕 栀子
仁(半
两) 犀角屑(一两) 川朴硝(二两) 地骨皮(半两) 甘草(半两,炙至微红并锉碎)
以上药物,捣碎过粗罗筛成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不限时候,温服。
治疗热病第五天未解,出现头痛、高热,眼睛疼痛,心腹痛,适宜服用茵陈散方。
茵陈(二两) 栀子仁(一两) 黄芩(一两) 柴胡(一两,去苗) 木通(锉碎一两) 川
升麻(
一两) 赤芍药〔二(一)两〕 栝蒌根(一两) 川大黄(二两,锉碎微炒)
以上药物,捣碎过粗罗筛成散剂。每次服用三钱,用水一中盏,煎煮至剩余六分药液,滤去药渣。不限时候,温服。
On the fifth day of febrile disease, the Shaoyin (Lesser Yin) channel is affected. Toxic heat enters the abdomen and stomach. The manifestations include a hot mouth, dry tongue, thirst with desire to drink. Therefore, purgation can be used to cure the disease.
For febrile disease on the fifth day, presenting with bitter taste in the mouth, dry tongue, irritability, fever, and persistent headache, Da Huang San (Rhubarb Powder) is indicated.
Chuan Da Huang (Radix et Rhizoma Rhei, 1 liang, crushed and lightly stir-fried) Huang Lian (Rhizoma Coptidis, 0.5 liang, remove stamens) Gan Cao (Radix Glycyrrhizae, 0.5 liang, honey-fried until slightly red and crushed) Huang Bo (Cortex Phellodendri, 0.5 liang, crushed)
Zhi Zi Ren (Semen Gardeniae, 0.5 liang) Shi Gao (Gypsum Fibrosum, 1 liang)
The above herbs are coarsely ground into powder. Take 4 qian per dose. Add 1 zhong zhan of water, 1 stem of Cong Bai (Scallion White), and 50 grains of Chi Dou (Prepared Soybean). Decoct until 0.5 portion remains. Strain. Take warm at any time.
For febrile disease on the fifth day, presenting with high fever, painful and restless joints, dizziness, distending pain under the hypochondrium, inability to eat, and tendency to transform into jaundice, Chai Hu Tang (Bupleurum Decoction) is indicated.
Chai Hu (Radix Bupleuri, remove seedlings) Zhi Shi (Fructus Aurantii Immaturus, stir-fried with bran until yellow) Zhi Mu (Rhizoma Anemarrhenae) Huang Qin (Radix Scutellariae) Zhi Zi Ren (Semen Gardeniae) Mai Men Dong (Tuber Ophiopogonis, remove heart and roast) Long Dan (Radix Gentianae, remove rhizome head)
Chuan Da Huang (Radix et Rhizoma Rhei, crushed and lightly stir-fried) Gan Cao (Radix Glycyrrhizae, honey-fried until slightly red and crushed) (each 1 liang for the above)
The above herbs are coarsely ground into powder. Take 5 qian per dose. Add 1 da zhan of water. Decoct until 0.5 portion remains. Strain. Take warm at any time.
For febrile disease on the fifth day, presenting with headache, high fever, and joint pain, Huang Qin San (Scutellaria Powder) is indicated.
Huang Qin (Radix Scutellariae, 1 liang) Zhi Zi Ren (Semen Gardeniae, 1 liang) Qian Hu (Radix Peucedani, [2 (1) liang, remove rhizome head] ) Chi Shao Yao (Radix Paeoniae Rubra, 1 liang) Gan Cao (Radix Glycyrrhizae, 0.5 liang, honey-fried until slightly red and crushed) Shi Gao (Gypsum Fibrosum, [3 (2) liang])
The above herbs are finely sifted into powder. Take 5 qian per dose. Add 1 da zhan of water and a small amount of Chi Dou (Prepared Soybean). Decoct until 0.5 portion remains. Strain. Take warm at any time.
For febrile disease on the fifth day, after sweating, but toxic heat not fully cleared, presenting with alternating chills and fever, drowsiness resembling drunkenness, firm fullness under the hypochondrium, joint pain, and inability... (text truncated):
Chai Hu (Radix Bupleuri, 2 liang, remove seedlings) Chuan Sheng Ma (Radix Cimicifugae, 1.5 liang) Chi Shao Yao (Radix Paeoniae Rubra, 1 liang) Huang Qin (Radix Scutellariae, 1.5 liang) Gan Cao (Radix Glycyrrhizae, 1 liang, honey-fried until slightly red and crushed) Zhi Ke (Pericarpium Citri Reticulatae, 1.5 liang, stir-fried with bran until slightly yellow, remove pith) Mai Men Dong (Tuber Ophiopogonis, 2 liang, remove heart) Zhu Ye (Leaf Bambusae) Zhi Zi Ren (Semen Gardeniae, 1 liang)
The above herbs are finely crushed and mixed evenly. Take 0.5 liang per dose. Add 1 da zhan of water, 50 grains of Chi Dou (Prepared Soybean), and 1 stem of Cong Bai (Scallion White). Decoct until 0.5 portion remains. Strain. Take warm at any time.
For febrile disease on the fifth day, presenting with headache, body pain, skin and flesh feeling like fire, irritability in the chest and diaphragm, Mai Men Dong San (Ophiopogon Powder) is indicated.
Mai Men Dong (Tuber Ophiopogonis, 2 liang, remove heart and roast) Chi Shao Yao (Radix Paeoniae Rubra, 1 liang) Huang Qin (Radix Scutellariae, 1 liang) Shi Gao (Gypsum Fibrosum, [3 (2) liang]) Zhi Zi Ren (Semen Gardeniae, 0.5 liang) Xi Jiao Xie (Cornu Rhinocerotis, 1 liang) Chuan Pu Xiao (Natrii Sulfas, 2 liang) Di Gu Pi (Cortex Lycii, 0.5 liang) Gan Cao (Radix Glycyrrhizae, 0.5 liang, honey-fried until slightly red and crushed)
The above herbs are coarsely ground into powder. Take 5 qian per dose. Add 1 da zhan of water. Decoct until 0.5 portion remains. Strain. Take warm at any time.
For unresolved febrile disease on the fifth day, presenting with headache, high fever, eye pain, and abdominal pain, Yin Chen San (Artemisiae Scopariae Powder) is indicated.
Yin Chen (Herba Artemisiae Scopariae, 2 liang) Zhi Zi Ren (Semen Gardeniae, 1 liang) Huang Qin (Radix Scutellariae, 1 liang) Chai Hu (Radix Bupleuri, 1 liang, remove seedlings) Mu Tong (Caulis Akebiae, crushed 1 liang) Chuan Sheng Ma (Radix Cimicifugae, 1 liang) Chi Shao Yao (Radix Paeoniae Rubra, [2 (1) liang]) Gua Lou Gen (Radix Trichosanthis, 1 liang) Chuan Da Huang (Radix et Rhizoma Rhei, 2 liang, crushed and lightly stir-fried)
The above herbs are coarsely ground into powder. Take 3 qian per dose. Add 1 zhong zhan of water. Decoct until 0.6 portion remains. Strain. Take warm at any time.