夫热病哕者。由伏热在于胃间。令人胸满气逆。气逆则哕。若大下后。胃气虚冷。亦致
哕也。
治热病未得汗。燥热。饮水过多。腹胀气急。呕哕不止。宜服丁香散方。
丁香(半两) 人参(一两去芦头) 陈橘皮(半两汤浸去白瓤焙) 枇杷叶(半两拭
去毛炙
微黄) 前胡(半两去芦头) 茅根(一两锉) 葛根(半两锉)
上件药。捣粗罗为散。每服三钱。以水一中盏。入生姜半分。煎至六分。去滓。不计时
候。温服。
治热病。毒瓦斯攻胃。呕哕不止。宜服甘草饮子方。
甘草(一两炙微赤) 陈橘皮(一两汤浸去白瓤焙) 川升麻(一两) 生姜(一两) 葛
根(一两)
人参(一两去芦头)
上件药。都细锉和匀。每服半两。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候。温服。
治热病。腹胃虚胀。心膈壅滞。呕哕不能食。宜服半夏散方。
半夏(三分汤浸七遍去滑) 柴胡(一两去苗) 黄芩(半两) 赤芍药(三分) 甘
草(一分
炙微赤锉) 桂心(半两) 陈橘皮(三分汤浸去白瓤焙) 大腹皮(三分锉)
上件药。捣粗罗为散。每服五钱。以水一大盏。入生姜半分。煎至五分。去滓。不计时
候。温服。
治热病。烦热呕哕。不欲饮食。宜服麦门冬散方。
麦门冬(一两半去心) 柴胡(一两去苗) 芦根(一两半锉) 人参(三分去芦头) 葛
根(
一两锉)
上件药。捣筛为散。每服四钱。以水一中盏。入竹茹一分。煎至六分。入生地黄汁少半
分(合)。更煎一沸。不计时候。温服。
治热病。胃中有热。谷气入。则胃气逆。逆则哕。不下食。宜服前胡散方。
前胡(一两去芦头) 黄 (一两锉) 人参(一两去芦头) 麦门冬(半两去心) 陈
橘皮(
半两汤浸去白瓤焙) 甘草(一分炙微赤锉) 生干地黄(三分)
上件药。捣筛为散。每服五钱。以水一大盏。入竹茹一分。煎至五分。去滓。不计时候
。温服。
治热病。往来寒热。胸胁满闷。哕逆。宜服赤芍药散方。
赤芍药(三分) 前胡(半两去芦头) 人参(三分去芦头) 桂心(半两) 犀角屑
〔三分(
半两)〕 陈橘皮(三分汤浸去白瓤焙) 赤茯苓(三分) 芦根(半两) 大腹皮(半两)
上件药。捣筛为散。每服三钱。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候。温服。
治热病。邪热已退。胃气未和。哕不能食。宜服白术散方。
白术(三分) 芦根(三分锉) 草豆蔻(三分去皮) 人参(三分去芦头) 陈橘皮
(三分汤
浸去白瓤焙) 枇杷叶(三分拭去毛炙微黄) 浓朴(三分去粗皮涂生姜汁炙令香熟)
上件药。捣筛为散。每服五钱。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候。温服。
治热病。哕逆不下食。宜服白茅根散方。
白茅根(一两锉) 百合(一两) 陈橘皮(一两汤浸去白瓤焙) 葛根(一两锉) 人
参(一
两去芦头)
上件药。捣筛为散。每服五钱。以水一大盏。煎至五分。去滓。不计时候。温服。
治热病未得汗。呕哕不止方。
麦门冬(一两半去心焙) 芦根(一两) 人参(一两去芦头)
上件药。捣罗为散。每服半两。以水一大盏。入生姜半分。煎至五分。去滓。不计时候
。温服。
热病引起的呃逆(干呕有声而无物),是由于伏热蕴结在胃中,导致胸部胀满、气机上逆。气机上逆则引发呃逆。如果在剧烈泻下之后,胃气虚弱寒冷,也会导致呃逆。
治疗热病尚未出汗,体内燥热,饮水过多,出现腹部胀满、气息急促,呕吐呃逆不止的情况,适宜服用丁香散方。
丁香(半两) 人参(一两,去除芦头) 陈橘皮(半两,用汤浸泡后去除白色瓤部,焙干) 枇杷叶(半两,擦拭去毛,微火炙烤至微黄) 前胡(半两,去除芦头) 茅根(一两,切碎) 葛根(半两,切碎)
以上药材,捣碎过粗罗筛成散剂。每次服用三钱,用水一中盏,加入生姜半分,煎煮至剩余六分药液,滤去药渣。不分具体时间,温服。
治疗热病,毒热之气攻冲胃部,呕吐呃逆不止的情况,适宜服用甘草饮子方。
甘草(一两,炙烤至微红) 陈橘皮(一两,用汤浸泡后去除白色瓤部,焙干) 川升麻(一两) 生姜(一两) 葛根(一两)
人参(一两,去除芦头)
以上药材,全部细切并混合均匀。每次服用半两,用水一大盏,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不分具体时间,温服。
治疗热病,腹部和胃部虚胀,心膈部位壅滞不通,呕吐呃逆且无法进食的情况,适宜服用半夏散方。
半夏(三分,用汤浸泡七遍以去除滑腻之性) 柴胡(一两,去除苗茎) 黄芩(半两) 赤芍药(三分) 甘草(一分,炙烤至微红并切碎) 桂心(半两) 陈橘皮(三分,用汤浸泡后去除白色瓤部,焙干) 大腹皮(三分,切碎)
以上药材,捣碎过粗罗筛成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,加入生姜半分,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不分具体时间,温服。
治疗热病,烦热伴呕吐呃逆,不想饮食的情况,适宜服用麦门冬散方。
麦门冬(一两半,去除心) 柴胡(一两,去除苗茎) 芦根(一两半,切碎) 人参(三分,去除芦头) 葛根(一两,切碎)
以上药材,捣碎过筛成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,加入竹茹一分,煎煮至剩余六分药液,加入少许生地黄汁(合),再煮沸一次。不分具体时间,温服。
治疗热病,胃中有热,食物进入后导致胃气上逆,气逆则发生呃逆,不能进食的情况,适宜服用前胡散方。
前胡(一两,去除芦头) 黄耆(一两,切碎) 人参(一两,去除芦头) 麦门冬(半两,去除心) 陈橘皮(半两,用汤浸泡后去除白色瓤部,焙干) 甘草(一分,炙烤至微红并切碎) 生干地黄(三分)
以上药材,捣碎过筛成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,加入竹茹一分,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不分具体时间,温服。
治疗热病,寒热往来,胸胁部胀满闷痛,呃逆的情况,适宜服用赤芍药散方。
赤芍药(三分) 前胡(半两,去除芦头) 人参(三分,去除芦头) 桂心(半两) 犀角屑(三分或半两) 陈橘皮(三分,用汤浸泡后去除白色瓤部,焙干) 赤茯苓(三分) 芦根(半两) 大腹皮(半两)
以上药材,捣碎过筛成散剂。每次服用三钱,用水一大盏,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不分具体时间,温服。
治疗热病,邪热已经消退,但胃气尚未调和,呃逆且不能进食的情况,适宜服用白术散方。
白术(三分) 芦根(三分,切碎) 草豆蔻(三分,去皮) 人参(三分,去除芦头) 陈橘皮(三分,用汤浸泡后去除白色瓤部,焙干) 枇杷叶(三分,擦拭去毛,微火炙烤至微黄) 浓朴(三分,去除粗皮,涂生姜汁炙烤至香气熟透)
以上药材,捣碎过筛成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不分具体时间,温服。
治疗热病,呃逆且不能进食的情况,适宜服用白茅根散方。
白茅根(一两,切碎) 百合(一两) 陈橘皮(一两,用汤浸泡后去除白色瓤部,焙干) 葛根(一两,切碎) 人参(一两,去除芦头)
以上药材,捣碎过筛成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不分具体时间,温服。
治疗热病尚未出汗,呕吐呃逆不止的方剂。
麦门冬(一两半,去除心并焙干) 芦根(一两) 人参(一两,去除芦头)
以上药材,捣碎过筛成散剂。每次服用半两,用水一大盏,加入生姜半分,煎煮至剩余五分药液,滤去药渣。不分具体时间,温服。
Hiccups (involuntary spasmodic contractions of the diaphragm resulting in a characteristic sound) caused by febrile diseases arise from latent heat lodged in the stomach, leading to chest fullness and rebellious Qi. When Qi rebels upward, hiccups occur. Furthermore, if severe purgation has been administered, causing deficiency and cold in the Stomach Qi, hiccups may also result.
For febrile disease where sweating has not yet occurred, accompanied by dry-heat, excessive water intake, abdominal distension, rapid breathing, and incessant vomiting and hiccups, Dingxiang San (Clove Powder) is indicated.
Dingxiang (Caryophylli Flos, 0.5 liang) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 liang, radix removed) Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 0.5 liang, soaked in hot water, white pith removed, dried) Pipaye (Eriobotryae Folium, 0.5 liang, hairs wiped off, roasted until slightly yellow) Qianhu (Peucedani Radix, 0.5 liang, radix removed) Maogen (Imperatae Rhizoma, 1 liang, sliced) Gegen (Puerariae Lobatae Radix, 0.5 liang, sliced)
Crush the above ingredients into a coarse powder. Take 3 qian per dose. Add 1 zhong of water and 0.5 fen of fresh ginger. Decoct until 6 fen remains. Strain. Take warm at any time.
For febrile disease where toxic heat attacks the Stomach, causing incessant vomiting and hiccups, Gancao Yinzi (Licorice Drink) is indicated.
Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 1 liang, roasted until slightly red) Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 1 liang, soaked in hot water, white pith removed, dried) Chuan Shengma (Bupleuri Radix, 1 liang) Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens, 1 liang) Gegen (Puerariae Lobatae Radix, 1 liang)
Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 liang, radix removed)
Finely slice and mix all ingredients evenly. Take 0.5 liang per dose. Add 1 da zhong of water. Decoct until 5 fen remains. Strain. Take warm at any time.
For febrile disease with deficiency-distension of the abdomen and Stomach, stagnation in the heart and diaphragm, vomiting and hiccups preventing food intake, Banxia San (Pinellia Powder) is indicated.
Banxia (Pinelliae Rhizoma, 3 fen, soaked in hot water seven times to remove slipperiness) Chaihu (Bupleuri Radix, 1 liang, stems removed) Huangqin (Scutellariae Radix, 0.5 liang) Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra, 3 fen) Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 1 fen, roasted until slightly red and sliced) Guixin (Cinnamomi Cortex, 0.5 liang) Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 3 fen, soaked in hot water, white pith removed, dried) Dafupi (Arecae Pericarpium, 3 fen, sliced)
Crush the above ingredients into a coarse powder. Take 5 qian per dose. Add 1 da zhong of water and 0.5 fen of fresh ginger. Decoct until 5 fen remains. Strain. Take warm at any time.
For febrile disease with vexatious heat, vomiting and hiccups, and loss of appetite, Maimendong San (Ophiopogon Powder) is indicated.
Maimendong (Ophiopogonis Radix, 1.5 liang, core removed) Chaihu (Bupleuri Radix, 1 liang, stems removed) Lugeng (Phragmitis Rhizoma, 1.5 liang, sliced) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 3 fen, radix removed) Gegen (Puerariae Lobatae Radix, 1 liang, sliced)
Sift the above ingredients into a powder. Take 4 qian per dose. Add 1 zhong of water and 1 fen of Zhuru (Bambusae Caulis in Taeniam). Decoct until 6 fen remains. Add a small amount of Shengdihuang Zhi (Rehmanniae Radix Juice). Boil once more. Take warm at any time.
For febrile disease where heat in the Stomach causes Qi rebellion upon food intake, leading to hiccups and inability to eat, Qianhu San (Peucedanum Powder) is indicated.
Qianhu (Peucedani Radix, 1 liang, radix removed) Huangqi (Astragali Radix, 1 liang, sliced) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 liang, radix removed) Maimendong (Ophiopogonis Radix, 0.5 liang, core removed) Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 0.5 liang, soaked in hot water, white pith removed, dried) Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 1 fen, roasted until slightly red and sliced) Sheng Ganhudi (Rehmanniae Radix Preparata, 3 fen)
Sift the above ingredients into a powder. Take 5 qian per dose. Add 1 da zhong of water and 1 fen of Zhuru (Bambusae Caulis in Taeniam). Decoct until 5 fen remains. Strain. Take warm at any time.
For febrile disease with alternating chills and fever, fullness and oppression in the chest and hypochondrium, and hiccups, Chi Shaoyao San (Red Peony Powder) is indicated.
Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra, 3 fen) Qianhu (Peucedani Radix, 0.5 liang, radix removed) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 3 fen, radix removed) Guixin (Cinnamomi Cortex, 0.5 liang) Xijiao Xie (Rhinocerotis Cornu, 3 fen or 0.5 liang) Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 3 fen, soaked in hot water, white pith removed, dried) Chi Fuling (Poria with Red Hosta Root, 3 fen) Lugeng (Phragmitis Rhizoma, 0.5 liang) Dafupi (Arecae Pericarpium, 0.5 liang)
Sift the above ingredients into a powder. Take 3 qian per dose. Add 1 da zhong of water. Decoct until 5 fen remains. Strain. Take warm at any time.
For febrile disease where pathogenic heat has subsided but Stomach Qi is not yet harmonized, resulting in hiccups and inability to eat, Baizhu San (Atractylodes Macrocephala Powder) is indicated.
Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 3 fen) Lugeng (Phragmitis Rhizoma, 3 fen, sliced) Caodoukou (Cardamomi Fructus, 3 fen, husk removed) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 3 fen, radix removed) Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 3 fen, soaked in hot water, white pith removed, dried) Pipaye (Eriobotryae Folium, 3 fen, hairs wiped off, roasted until slightly yellow) N Hou (Magnoliae Officinalis Cortex, 3 fen, outer bark removed, coated with fresh ginger juice, roasted until fragrant)
Sift the above ingredients into a powder. Take 5 qian per dose. Add 1 da zhong of water. Decoct until 5 fen remains. Strain. Take warm at any time.
For febrile disease with hiccups and inability to eat, Baimaogen San (Imperata Rhizoma Powder) is indicated.
Baimaogen (Imperatae Rhizoma, 1 liang, sliced) Baihe (Lilii Bulbus, 1 liang) Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 1 liang, soaked in hot water, white pith removed, dried) Gegen (Puerariae Lobatae Radix, 1 liang, sliced) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 liang, radix removed)
Sift the above ingredients into a powder. Take 5 qian per dose. Add 1 da zhong of water. Decoct until 5 fen remains. Strain. Take warm at any time.
Formula for febrile disease without sweating, with incessant vomiting and hiccups.
Maimendong (Ophiopogonis Radix, 1.5 liang, core removed and dried) Lugeng (Phragmitis Rhizoma, 1 liang) Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 liang, radix removed)
Crush and sift the above ingredients into a powder. Take 0.5 liang per dose. Add 1 da zhong of water and 0.5 fen of fresh ginger. Decoct until 5 fen remains. Strain. Take warm at any time.