《内经》言风寒湿三气杂至,合而为痹。又曰以夏遇此为脉痹,脉痹不已,复感于邪,
内舍
淫气
如满
方
犀角散(出《圣济总录》)治心痹精神恍惚,恐畏闷乱,不得眠卧,志气不
定,言语错误。
犀角屑 牛黄(另研) 麝香(另研) 羚羊角屑(各一分) 丹砂(另研半两) 防
风天麻 独
(另研) 升麻 麦门冬
草(炒一分) 上除别研者外
不计时。
秦艽汤(出《圣济总录》)治心痹,邪气乘虚,恍惚不乐,身体强直,面目
变色。
秦艽(去苗土) 菖蒲 桂(去皮) 当归(切焙) 蔓荆实 人参 附子(炮去皮脐)
黄芩(去
苓(去皮) 白芍
分,去滓温服,不计
紫石英散(出《圣济总录》)治心痹,忧思恍惚,惕惕然惊畏。
紫石英(另研水飞一两) 远志(去心) 赤小豆(炒) 附子(炮去皮脐) 桂(去
皮) 人参 干
茯苓(去皮) 白术 黄
调下二钱。
茯神汤(出《圣济总录》)治心痹,神思昏塞,四肢不利,胸中烦闷,时复
恐悸。
茯神(去木) 羌活(去芦) 麦门冬(去心焙) 龙齿 麻黄(去根各一两) 蔓荆
实人参 薏
各半两) 上捣筛,每
青橘皮丸(出《圣惠方》)治心气虚损,邪乘虚入,胸膈痞塞,心中痹痛,
饮食不得。
青橘皮(浸一两去瓤焙) 桂心(一两) 当归(二分) 诃黎勒皮(一两) 吴茱萸
(半两浸七夜
瓤) 萝卜子(半两炒)
二百杵,丸如桐子大,每服三
赤茯苓汤(出《圣济总录》)治心痹胸中满塞,心烦闷痛,不能食。
赤茯苓(去皮) 人参 半夏(汤浸七次焙) 柴胡(去苗) 前胡(去芦) 桂(去
皮各三分) 甘
盏,姜五片,枣三枚
木香散(出《圣济总录》)治心痹,心中痞塞而痛,不能下食。
木香(三分) 青橘皮(三分汤去瓤焙) 半夏(三分洗七次) 枳壳(三分面炒黄) 诃
黎勒皮(
水一中盏,入
前胡散(出《圣惠方》)治心痹满急刺痛,不可俯仰,气促咳唾不利,宜
服。
前胡(三分去芦) 木香(三分) 五味子(三分) 桔梗(三分去芦) 赤芍药(三
分) 当归(三
中盏,入姜半分,煎
枳实散(出《圣惠方》)治胸痹,心中坚急微痛,气短促,咳唾亦痛,不能
食。
枳壳(三分面炒黄) 青橘皮(一两汤去瓤焙) 桂心(三分) 细辛(三分) 桔梗
(三分去芦)
石脂丸(出《指南方》》)治痹、心痛。
赤石脂 干姜 川椒(各一两) 附子(一分) 乌头(半两) 上为细末,炼蜜丸如
梧桐子大,
戎盐汤(出《指南方》)治痹,心痛。\x
戎盐 黄 茯苓 甘草(半两) 高良姜 芍药 泽泻(一两) 官桂(二两) 吴
茱萸 乌喙
滓服。
《黄帝内经》说,风、寒、湿三种邪气混杂侵袭人体,结合而成为痹证。又说,如果在夏季遭遇这些邪气,就会形成脉痹;脉痹如果不愈,再次感受邪气,邪气就会内侵并停留于心(淫气如满)。
犀角散(出自《圣济总录》)治疗心痹,症见精神恍惚,恐惧畏缩,烦闷混乱,无法安睡,意志气息不定,言语错乱。
药材包括:犀角屑、牛黄(单独研磨)、麝香(单独研磨)、羚羊角屑(各一分)、丹砂(单独研磨半两)、防风、天麻、独活(单独研磨)、升麻、麦门冬、甘草(炒制一分)。以上药物,除需单独研磨者外,捣筛成散剂,每次服用二钱匕,用温酒调下,不拘时间。
秦艽汤(出自《圣济总录》)治疗心痹,邪气乘虚而入,症见神情恍惚不乐,身体强直,面目变色。
药材包括:秦艽(去苗土)、石菖蒲、桂枝(去皮)、当归(切片焙干)、蔓荆子、人参、附子(炮制去皮脐)、黄芩(去朽心)、白茯苓(去皮)、白芍药(各三分)。上药捣筛,每服三钱匕,用水一中盏,煎至六分,去渣温服,不拘时间。
紫石英散(出自《圣济总录》)治疗心痹,忧思过度导致神情恍惚,惊恐畏惧。
药材包括:紫石英(单独研磨水飞一两)、远志(去心)、赤小豆(炒制)、附子(炮制去皮脐)、桂枝(去皮)、人参、干姜、白茯苓(去皮)、白术、黄芪(各半两)。上药捣筛,每次服用二钱,用温酒或米饮调下。
茯神汤(出自《圣济总录》)治疗心痹,神思昏沉闭塞,四肢不利,胸中烦闷,时常惊恐心悸。
药材包括:茯神(去木)、羌活(去芦头)、麦门冬(去心焙干)、龙齿、麻黄(去根,各一两)、蔓荆子、人参、薏苡仁(各半两)。上药捣筛,每次服用二钱匕,用水一中盏,煎至六分,去渣温服,不拘时间。
青橘皮丸(出自《太平惠民和剂局方·圣惠方》)治疗心气虚损,邪气乘虚侵入,胸膈痞塞,心中痹痛,饮食难进。
药材包括:青橘皮(浸泡后去瓤焙干一两)、桂心(一两)、当归(二分)、诃黎勒皮(一两)、吴茱萸(半两,浸泡七夜后去瓤)、萝卜子(半两,炒制)。上药捣研二百杵,制成梧桐子大小的丸剂,每次服用三丸,用温水送下,不拘时间。
赤茯苓汤(出自《圣济总录》)治疗心痹,胸中满塞,心烦闷痛,不能进食。
药材包括:赤茯苓(去皮)、人参、半夏(汤浸七次后焙干)、柴胡(去苗)、前胡(去芦头)、桂枝(去皮,各三分)、甘草(炙,一分)。上药捣筛,每次服用三钱匕,用水一中盏,加入生姜五片、大枣三枚,煎至六分,去渣温服,不拘时间。
木香散(出自《圣济总录》)治疗心痹,心中痞塞且疼痛,不能吞咽食物。
药材包括:木香(三分)、青橘皮(三分,汤浸去瓤焙干)、半夏(三分,洗七次)、枳壳(三分,面炒黄)、诃黎勒皮(三分)。上药捣筛,每次服用二钱匕,用水一中盏,煎至六分,去渣温服,不拘时间。
前胡散(出自《太平惠民和剂局方·圣惠方》)治疗心痹,胸满急迫刺痛,不可俯仰,气促咳嗽吐痰不利,适宜服用此方。
药材包括:前胡(三分,去芦头)、木香(三分)、五味子(三分)、桔梗(三分,去芦头)、赤芍药(三分)、当归(三分,切焙)。上药捣筛,每次服用三钱匕,用水一中盏,加入生姜半分,煎至六分,去渣温服,不拘时间。
枳实散(出自《太平惠民和剂局方·圣惠方》)治疗胸痹,心中坚硬急迫微痛,气短促,咳嗽吐痰亦痛,不能进食。
药材包括:枳壳(三分,面炒黄)、青橘皮(一两,汤浸去瓤焙干)、桂心(三分)、细辛(三分)、桔梗(三分,去芦头)。上药捣筛,每次服用三钱匕,用水一中盏,煎至六分,去渣温服,不拘时间。
石脂丸(出自《指南方》)治疗痹证、心痛。
药材包括:赤石脂、干姜、川椒(各一两)、附子(一分)、乌头(半两)。上药为细末,用炼蜜制成梧桐子大小的丸剂,每次服用三丸,用温水送下,不拘时间。
戎盐汤(出自《指南方》)治疗痹证,心痛。
药材包括:戎盐、黄芪、白茯苓、甘草(半两)、高良姜、芍药、泽泻(一两)、官桂(二两)、吴茱萸、乌喙(各一分)。上药捣筛,每次服用三钱匕,用水一中盏,煎至六分,去渣温服,不拘时间。
The *Huangdi Neijing* (Yellow Emperor's Inner Canon) states that the mixed invasion of wind, cold, and dampness pathogens combines to form Bi syndrome (Obstruction Syndrome). It further states that encountering these pathogens in summer results in Mai Bi (Vessel Bi); if Mai Bi persists and is re-exposed to pathogens, the evil qi will penetrate inward and reside in the Heart (accumulation of pathogenic qi).
Xijiao San (Rhinoceros Horn Powder, from *Shengji Zonglu*) treats Xin Bi (Heart Bi), characterized by mental confusion, fear and dread, restlessness and chaos, inability to sleep, instability of will and Qi, and erroneous speech.
Ingredients: Xijiao (Rhinoceros Horn) powder, Niuhuang (Calculus Bovis, separately ground), Shexiang (Moschus, separately ground), Lingyangjiao (Saiga Antelope Horn) powder (each 1 fen), Dansha (Cinnabar, separately ground, half liang), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix), Tianma (Gastrodiae Rhizoma), Duhuo (Angelicae Pubescentis Radix, separately ground), Shengma (Bupleuri Radix), Maimendong (Ophiopogonis Radix), Gancao (Licorice Root, stir-fried, 1 fen). For the above ingredients, except those requiring separate grinding, grind into a powder. Take 2 qian-bi per dose, mixed with warm wine, at any time.
Qinjiao Tang (Gentiana Decoction, from *Shengji Zonglu*) treats Xin Bi, where evil qi enters due to deficiency, manifesting as mental confusion and unhappiness, body stiffness, and discoloration of the face and eyes.
Ingredients: Qinjiao (Gentianae Macrophyllae Radix, remove seedlings and soil), Shichangpu (Acori Tatarinowii Rhizoma), Guizhi (Cinnamon Twig, remove bark), Danggui (Angelicae Sinensis Radix, slice and dry-roast), Manjingzi (Viticis Fructus), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, process, remove skin and rootlets), Huangqin (Scutellariae Radix, remove rotten core), Baifuling (Poria, remove bark), Baishao (Paeoniae Radix Alba) (each 3 fen). Grind the above ingredients into a powder. Take 3 qian-bi per dose. Add one zhan of water, decoct until six parts remain, strain and take warm, at any time.
Zishiying San (Red Quartz Powder, from *Shengji Zonglu*) treats Xin Bi, resulting from excessive worry and thought leading to mental confusion and palpitations with fear.
Ingredients: Zishiying (Hematitum, separately ground and washed with water, 1 liang), Yuanzhi (Polygalae Radix, remove heart), Chixiaodou (Vigna Angularis Semen), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, process, remove skin and rootlets), Guizhi (Cinnamon Twig, remove bark), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma), Baifuling (Poria, remove bark), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Huangqi (Astragali Radix) (each half liang). Grind the above ingredients into a powder. Take 2 qian per dose, mixed with warm rice drink or wine.
Fushen Tang (Poria with Hostwood Decoction, from *Shengji Zonglu*) treats Xin Bi, characterized by dullness and obstruction of spirit, unresponsiveness of the four limbs, chest oppression and irritability, and occasional palpitations with fear.
Ingredients: Fushen (Poria with Hostwood, remove wood), Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix, remove rhizome head), Maimendong (Ophiopogonis Radix, remove heart and dry-roast), Longchi (Dentis Felis Ossis Pars Dura), Mahuang (Ephedrae Herba, remove roots, each 1 liang), Manjingzi (Viticis Fructus), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Yiyiren (Coicis Semen) (each half liang). Grind the above ingredients into a powder. Take 2 qian-bi per dose. Add one zhan of water, decoct until six parts remain, strain and take warm, at any time.
Qingjupi Wan (Green Tangerine Peel Pill, from *Tai Ping Hui Min He Ji Ju Fang - Shenghui Fang*) treats deficiency and damage of Heart Qi, where evil qi enters due to deficiency, causing chest and diaphragm fullness and obstruction, Bi pain in the heart, and inability to eat.
Ingredients: Qingjupi (Green Tangerine Peel, soak, remove pith, dry-roast, 1 liang), Guixin (Cinnamomi Cortex), Danggui (Angelicae Sinensis Radix, 2 fen), Helilepi (Pericarpium Terminaliae Chebulae, 1 liang), Wuzhuyu (Evodiae Fructus, half liang, soak for seven nights then remove pith), Luobozhongzi (Raphani Semen, half liang, stir-fry). Pound and grind the above ingredients for two hundred strokes, make pills the size of paulownia seeds. Take 3 pills per dose, with warm water, at any time.
Chifuling Tang (Red Poria Decoction, from *Shengji Zonglu*) treats Xin Bi, characterized by chest fullness and obstruction, irritability and painful oppression, and inability to eat.
Ingredients: Chifuling (Poria Rubra, remove bark), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Banxia (Pinelliae Rhizoma, soak in boiling water seven times then dry-roast), Chaihu (Bupleuri Radix, remove seedlings), Qianhu (Peucedani Radix, remove rhizome head), Guizhi (Cinnamon Twig, remove bark, each 3 fen), Gancao (Licorice Root, honey-fried, 1 fen). Grind the above ingredients into a powder. Take 3 qian-bi per dose. Add one zhan of water, five slices of fresh ginger, and three jujubes, decoct until six parts remain, strain and take warm, at any time.
Muxiang San (Costus Powder, from *Shengji Zonglu*) treats Xin Bi, characterized by central chest fullness and pain, and inability to swallow food.
Ingredients: Muxiang (Aucklandiae Radix, 3 fen), Qingjupi (Green Tangerine Peel, 3 fen, soak in boiling water, remove pith, dry-roast), Banxia (Pinelliae Rhizoma, 3 fen, wash seven times), Zhike (Aurantii Fructus Immaturus, 3 fen, stir-fry with flour until yellow), Helilepi (Pericarpium Terminaliae Chebulae, 3 fen). Grind the above ingredients into a powder. Take 2 qian per dose. Add one zhan of water, decoct until six parts remain, strain and take warm, at any time.
Qianhu San (Peucedani Powder, from *Tai Ping Hui Min He Ji Ju Fang - Shenghui Fang*) treats Xin Bi with fullness, urgency, stabbing pain, inability to bend or stretch, shortness of breath, cough with difficult expectoration. This formula is suitable for use.
Ingredients: Qianhu (Peucedani Radix, 3 fen, remove rhizome head), Muxiang (Aucklandiae Radix, 3 fen), Wuweizi (Schisandrae Chinensis Fructus, 3 fen), Jiegeng (Platycodonis Radix, 3 fen, remove rhizome head), Chishaoyao (Paeoniae Radix Rubra, 3 fen), Danggui (Angelicae Sinensis Radix, 3 fen, slice and dry-roast). Grind the above ingredients into a powder. Take 3 qian-bi per dose. Add one zhan of water, half a fen of fresh ginger, decoct until six parts remain, strain and take warm, at any time.
Zhishi San (Immature Bitter Orange Powder, from *Tai Ping Hui Min He Ji Ju Fang - Shenghui Fang*) treats Xiong Bi (Chest Bi), characterized by hardness and urgency in the heart with slight pain, shortness of breath, pain upon coughing and expectoration, and inability to eat.
Ingredients: Zhike (Aurantii Fructus Immaturus, 3 fen, stir-fry with flour until yellow), Qingjupi (Green Tangerine Peel, 1 liang, soak in boiling water, remove pith, dry-roast), Guixin (Cinnamomi Cortex, 3 fen), Xixin (Asari Radix et Rhizoma, 3 fen), Jiegeng (Platycodonis Radix, 3 fen, remove rhizome head). Grind the above ingredients into a powder. Take 3 qian-bi per dose. Add one zhan of water, decoct until six parts remain, strain and take warm, at any time.
Shizhi Wan (Red Kaolin Pill, from *Zhi Nan Fang*) treats Bi syndrome and Heart pain.
Ingredients: Chishizhi (Halloysitum Rubrum), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma), Chuanjiao (Zanthoxyli Pericarpium) (each 1 liang), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, 1 fen), Wutou (Aconiti Radix, half liang). Make into fine powder, mix with refined honey to make pills the size of paulownia seeds. Take 3 pills per dose, with warm water, at any time.
Rongyan Tang (Sea Salt Decoction, from *Zhi Nan Fang*) treats Bi syndrome and Heart pain.
Ingredients: Rongyan (Sal Regalis), Huangqi (Astragali Radix), Baifuling (Poria, remove bark), Gancao (Licorice Root, honey-fried, half liang), Gaoliangjiang (Alpiniae Officinarum Rhizoma), Shaoyao (Paeoniae Radix), Zexie (Alismatis Rhizoma, 1 liang), Guangui (Cinnamomi Cortex, 2 liang), Wuzhuyu (Evodiae Fructus), Wuhui (Aconiti Radix lateralis cum radice) (each 1 fen). Grind the above ingredients into a powder. Take 3 qian-bi per dose. Add one zhan of water, decoct until six parts remain, strain and take warm, at any time.