(附论)
夫霍乱后。烦躁卧寐不安者。胃虚余热未尽。谷气郁蒸。津液内耗。血气散乱故烦躁不
得安
方
丁香白术丸(出圣济总录)治霍乱烦躁。不得安卧。
丁香(一两) 白术 沉香(锉) 胡椒(各半两) 肉豆蔻(去壳) 五味子(各三
分) 芎
白
汤
下
神应散(出圣济总录)治霍乱后烦躁。眠睡不安。
白茯苓(去黑皮一分) 丹砂(研) 硫黄(研各一钱) 朴硝(二钱) 蛤粉(一钱
半) 人参
(一
木香汤(出圣济总录)治霍乱。烦躁懊 。不得安卧。
木香 干木瓜 紫苏(不去茎各一两) 草豆蔻(去皮一两半) 上捣筛。每服三钱。
水一
盏。
甘草汤(出圣济总录)治霍乱。躁不得息。
甘草(炙锉) 半夏(汤洗七次去滑) 人参 陈橘皮(汤浸去白焙各二两) 上捣筛。
每服
五钱
枇杷叶饮(出圣济总录)治霍乱。心烦懊。不得安卧。
枇杷叶(拭去毛一分) 芦根(洗焙三分) 人参(一分) 上捣筛。每服五钱。水一
盏半。
入薤
香薷饮(出圣惠方)治霍乱后。胃气虚。不能安卧。胀满。手足冷。
香薷(一握) 生姜(三两) 木瓜(一枚) 上细切。研搅取自然汁。空心顿服。白
米煮粥。
入
橘皮汤(出圣济总录)治霍乱烦躁。卧不安。
陈橘皮(汤浸去白焙) 人参(各三两) 上捣筛。每服四钱。水一盏半。入生姜三片。
煎
至八
橘姜汤(出圣济总录)治霍乱后。烦躁卧不安。
陈橘皮(汤浸去白焙一两) 生姜(二两) 上 咀。每服五钱。水一盏半。入醋少许。
煎
至一
豆姜汤(出圣惠方)治霍乱后。烦躁卧不安。
大豆(淘二合) 生姜(切半分) 上以酸浆水三盏。煎至一盏半。去滓。分温二服。
姜茶散(出圣济总录)治霍乱后。烦躁卧不安。
干姜(炮为末炒二钱) 好茶末(一钱) 上以水一盏。先煎茶末令熟。即调干姜末服
之。
调胃干姜散(出肘后方)治霍乱吐利后。烦躁卧不安。心腹胀痛。
用干姜炮一两。或用生姜。为细散。每服二钱匕。温粥饮调下。热酒调服亦可。以水煮
沸。
竹叶汤(出圣惠方)治霍乱利后。烦热燥渴。卧不安。
用浓煎竹叶汁。饮五六合佳。
木瓜子方 治霍乱后。烦躁卧不安。有生食气息。
用木瓜子。不拘多少。每服七粒。微嚼破。以温水半盏。吞之瘥。
既济汤 治霍乱后。虚烦不得眠。
人参 甘草 淡竹叶(炙各四两) 麦门冬(去心一两) 附子(炮半两) 半夏(汤
洗五钱)
上
治霍乱后。烦躁卧不安稳。(出本草)
以葱二十茎。大枣十枚。以水三升。煎取二升。分服。
治霍乱。腹中不安。并消谷理胃气。温中除邪。辟毒瓦斯。温脾胃。
用小蒜。煎汤服之。
(附论)
凡是霍乱病之后,出现烦躁、睡眠不安的症状,是因为胃气虚弱,余热尚未清除干净,谷气郁结蒸腾,津液在内耗损,气血散乱,所以导致烦躁不得安宁。
方剂:
丁香白术丸(出自《圣济总录》),治疗霍乱引起的烦躁,无法安稳躺卧。
配方:丁香(一两)、白术、沉香(锉碎)、胡椒(各半两)、肉豆蔻(去壳)、五味子(各三分)。用法:用汤药送服。
神应散(出自《圣济总录》),治疗霍乱后烦躁,睡眠不安稳。
配方:白茯苓(去掉黑皮,一分)、丹砂(研细)、硫黄(研细,各一钱)、朴硝(二钱)、蛤粉(一钱半)、人参(一分)。用法:木香煎汤送服。
木香汤(出自《圣济总录》),治疗霍乱,烦躁懊恼,无法安稳躺卧。
配方:木香、干木瓜、紫苏(不去茎,各一两)、草豆蔻(去皮,一两半)。制法:捣碎过筛。用法:每次服用三钱,用水一盏煎服。
甘草汤(出自《圣济总录》),治疗霍乱,躁动不安,呼吸急促。
配方:甘草(炙烤后锉碎)、半夏(用汤水洗七次,去除滑腻感)、人参、陈橘皮(用汤浸泡,去掉白色部分,焙干,各二两)。制法:捣碎过筛。用法:每次服用五钱。
枇杷叶饮(出自《圣济总录》),治疗霍乱,心烦懊恼,无法安稳躺卧。
配方:枇杷叶(擦拭去毛,一分)、芦根(洗净焙干,三分)、人参(一分)。制法:捣碎过筛。用法:每次服用五钱,用水一盏半煎服,加入薤白同煮。
香薷饮(出自《太平圣惠方》),治疗霍乱后,胃气虚弱,不能安稳躺卧,伴有胀满,手足发冷。
配方:香薷(一握)、生姜(三两)、木瓜(一枚)。制法:细细切碎,研磨搅拌提取自然汁液。用法:空腹一次性顿服,同时喝白米煮的粥。
橘皮汤(出自《圣济总录》),治疗霍乱烦躁,躺卧不安。
配方:陈橘皮(用汤浸泡,去掉白色部分,焙干)、人参(各三两)。制法:捣碎过筛。用法:每次服用四钱,用水一盏半,加入生姜三片,煎至八分满。
橘姜汤(出自《圣济总录》),治疗霍乱后,烦躁躺卧不安。
配方:陈橘皮(用汤浸泡,去掉白色部分,焙干,一两)、生姜(二两)。制法:切碎。用法:每次服用五钱,用水一盏半,加入少许醋,煎至一盏。
豆姜汤(出自《太平圣惠方》),治疗霍乱后,烦躁躺卧不安。
配方:大豆(淘洗,二合)、生姜(切,半分)。制法:用酸浆水三盏,煎至一盏半,去渣。用法:分两次温服。
姜茶散(出自《圣济总录》),治疗霍乱后,烦躁躺卧不安。
配方:干姜(炮制后磨成末,炒,二钱)、好茶末(一钱)。制法:用水一盏,先煎茶末至熟,然后调入干姜末服用。
调胃干姜散(出自《肘后备急方》),治疗霍乱吐泻后,烦躁躺卧不安,心腹胀痛。
用法:取干姜炮制后一两,或者用生姜,制成细散。每次服用二钱匕,用温粥调下服用,也可以用热酒调服。以水煮沸即可。
竹叶汤(出自《太平圣惠方》),治疗霍乱泄利后,烦热燥渴,躺卧不安。
用法:用浓煎的竹叶汁饮用,五六合为佳。
木瓜子方,治疗霍乱后,烦躁躺卧不安,口中生有食积气息。
用法:取木瓜子,数量不限。每次服用七粒,轻微嚼破,用温水半盏吞服,病即痊愈。
既济汤,治疗霍乱后,虚烦无法入睡。
配方:人参、甘草、淡竹叶(炙烤,各四两)、麦门冬(去心,一两)、附子(炮制,半两)、半夏(汤洗,五钱)。制法:上药捣碎过筛。用法:水煎服。
(Attached Discussion)
In cases following Huoluan (cholera-like disease with sudden vomiting and diarrhea), where restlessness and insomnia occur, it is due to deficiency of Stomach Qi, lingering residual heat that has not yet cleared, stagnation and steaming of Grain Qi, internal consumption of Body Fluids, and scattering of Blood and Qi, thus causing restlessness and inability to find peace.
Formulas:
Dingxiang Baizhu Wan (Clove and Atractylodes Pill) [Source: *Shengji Zonglu*]: Treats restlessness caused by Huoluan, with inability to lie down peacefully.
Ingredients: Dingxiang (Clove, 1 liang), Baizhu (Atractylodis Rhizoma), Chenxiang (Aquilaria Lignum), Hujiao (Piperis Longi Fructus) (each 0.5 liang), Roudoukou (Myristicae Semen), Wuweizi (Schisandrae Fructus) (each 3 fen). Administration: Take with decoction.
Shenyingsan (Divine Response Powder) [Source: *Shengji Zonglu*]: Treats restlessness after Huoluan, with unsettled sleep.
Ingredients: Bai Fuling (Poria, remove black skin, 1 fen), Dansha (Cinnabar, pulverized), Liuhuang (Sulfur, pulverized) (each 1 qian), Puxiao (Natrii Sulfas, 2 qian), Hafan (Concha Tridacnae, 1.5 qian), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 fen). Administration: Take with Muxiang decoction.
Muxiang Tang (Aquilaria Decoction) [Source: *Shengji Zonglu*]: Treats Huoluan, with restlessness and vexation, unable to lie down peacefully.
Ingredients: Muxiang (Aquilariae Radix), Gan Mugua (Dried Fructus Chaenomelis), Zisu (Perilla Folium, stems not removed) (each 1 liang), Caodoukou (Cardamomi Fructus, remove skin, 1.5 liang). Preparation: Pound and sieve. Administration: Take 3 qian per dose, decoct in 1 zhan of water.
Gancao Tang (Licorice Decoction) [Source: *Shengji Zonglu*]: Treats Huoluan, with agitation and shortness of breath.
Ingredients: Gancao (Radix Glycyrrhizae, roasted and crushed), Banxia (Rhizoma Pinelliae, washed seven times in decoction to remove slipperiness), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, soaked in decoction, white pith removed, dried) (each 2 liang). Preparation: Pound and sieve. Administration: Take 5 qian per dose.
Pipaye Yin (Loquat Leaf Drink) [Source: *Shengji Zonglu*]: Treats Huoluan, with mental vexation and restlessness, unable to lie down peacefully.
Ingredients: Pipaye (Folium Eriobotryae, wipe off hairs, 1 fen), Lugeng (Radix Imperatae, wash and dry, 3 fen), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 fen). Preparation: Pound and sieve. Administration: Take 5 qian per dose, decoct in 1.5 zhan of water, add Xie (Allii Macrostemonis Bulbus).
Xiangru Yin (Elsholtzia Drink) [Source: *Taiping Shenghui Fang*]: Treats post-Huoluan condition with deficient Stomach Qi, inability to lie down peacefully, fullness, and cold hands and feet.
Ingredients: Xiangru (Herba Elsholtziae, one handful), Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens, 3 liang), Mugua (Fructus Chaenomelis, one piece). Preparation: Finely cut, grind and stir to extract natural juice. Administration: Take in one dose on an empty stomach, accompanied by rice porridge.
Jupi Tang (Tangerine Peel Decoction) [Source: *Shengji Zonglu*]: Treats Huoluan with restlessness and restless lying.
Ingredients: Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, soaked in decoction, white pith removed, dried), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma) (each 3 liang). Preparation: Pound and sieve. Administration: Take 4 qian per dose, decoct in 1.5 zhan of water with 3 slices of Shengjiang, reduce to 8/10 volume.
Jujiang Tang (Tangerine Peel and Ginger Decoction) [Source: *Shengji Zonglu*]: Treats post-Huoluan restlessness and restless lying.
Ingredients: Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, soaked in decoction, white pith removed, dried, 1 liang), Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens, 2 liang). Preparation: Cut into pieces. Administration: Take 5 qian per dose, decoct in 1.5 zhan of water with a little vinegar, reduce to 1 zhan.
Doujiang Tang (Soybean and Ginger Decoction) [Source: *Taiping Shenghui Fang*]: Treats post-Huoluan restlessness and restless lying.
Ingredients: Dadou (Sojae Semen Preparatum, washed, 2 he), Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens, cut, half portion). Preparation: Decoct in 3 zhan of sour water until reduced to 1.5 zhan, strain. Administration: Divide into two warm doses.
Jiangcha San (Ginger and Tea Powder) [Source: *Shengji Zonglu*]: Treats post-Huoluan restlessness and restless lying.
Ingredients: Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, processed into powder and fried, 2 qian), Hao Chamof (Good Tea Powder, 1 qian). Preparation: Decoct tea powder in 1 zhan of water until cooked, then mix with ginger powder and take.
Tiaowei Ganjiang San (Stomach-Regulating Dried Ginger Powder) [Source: *Zhouhou Beiji Fang*]: Treats post-Huoluan vomiting and diarrhea with restlessness, restless lying, and abdominal distension/pain.
Usage: Use 1 liang of processed Ganjiang (Zingiberis Rhizoma) or fresh Shengjiang, make into fine powder. Take 2 qianbi per dose, mixed with warm porridge liquid, or alternatively with hot wine. Boil water as needed.
Zhuye Tang (Bamboo Leaf Decoction) [Source: *Taiping Shenghui Fang*]: Treats post-Huoluan purging with irritability, heat, dryness, thirst, and restless lying.
Usage: Drink concentrated decoction of Zhuye (Phyllostachys Viridis Caulis), 5-6 he is optimal.
Mu Gua Zi Fang (Wood Apple Seed Formula): Treats post-Huoluan restlessness and restless lying, with odor of undigested food in the mouth.
Usage: Take Mu Gua Zi (Chaenomelis Semen), quantity unrestricted. Take 7 seeds per dose, chew slightly, swallow with half a zhan of warm water. Condition will resolve.
Jiji Tang (Completed Intersection Decoction): Treats post-Huoluan deficiency-related vexation and insomnia.
Ingredients: Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Gancao (Radix Glycyrrhizae), Dan Zhuye (Dried Bamboo Leaf, roasted) (each 4 liang), Maidong (Ophiopogonis Radix, remove heart, 1 liang), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, processed, 0.5 liang), Banxia (Rhizoma Pinelliae, washed in decoction, 5 qian). Preparation: Pound and sieve. Administration: Decoct in water.
Treating post-Huoluan restlessness and unstable lying [Source: *Bencao*].
Usage: Take 20 stalks of Congbai (Allii Fistulosi Bulbus) and 10 dates (Jujubae Fructus), decoct in 3 sheng of water to obtain 2 sheng, divide and take.
Treating Huoluan with abdominal discomfort; also promotes digestion, regulates Stomach Qi, warms the middle to dispel evil, wards off toxic vapors, and warms the Spleen and Stomach.
Usage: Use Xiao Suan (Allium Macrostemon), decoct in water and take.