《原机》当归补血汤 治男妇亡血过多,以致睛珠疼痛,不能视物,羞明酸涩,眼光无
力,眉骨太阳酸痛。
当归 熟地黄(各二钱) 白芍药 牛膝 白术 生地黄 天门冬(各一钱) 川芎 防风 炙
甘草(各五分)
水二钟,煎八分,稍热服。如恶心不进食者,加生姜煎。
益气聪明汤 治目中内障初起,视觉昏花,神水淡绿色或淡白色,久则不睹,渐变纯白
,或视物成二等证,并治耳聋耳鸣。
人参 黄 (各五钱) 升麻 葛根 炙甘草(各三钱) 芍药 黄柏(各二钱) 蔓荆子(钱半)
上每服四、五钱,水二钟,煎一钟,临睡热服,五更再服。
(东垣)蔓荆子汤 治劳倦饮食不节,内障眼病,此方如神。
蔓荆子(二钱半) 人参 黄 (各一两) 炙甘草(八钱) 黄柏(酒拌炒四遍) 白芍药(各三钱)
上 咀。每服四、五钱,水二盏,煎一盏,去 ,临卧温服。
益阴肾气丸 治足三阴亏损,虚火上炎,致目睛散大,视物不的,或昏花紧涩,作痛羞
明,或卒见非常等证,其功与六味还少丹同类。
熟地(二两,酒洗) 生地 归尾(酒洗) 丹皮 五味 山药 山茱萸 柴胡 茯苓 泽泻
(各二钱半)
炼蜜丸,桐子大,水飞朱砂为衣。每服五、七十丸,空心淡盐汤下。
济阴地黄丸 治证同上。
熟地(倍用) 山药 山茱萸 当归 枸杞 巴戟肉 麦冬 肉苁蓉 五味子 甘菊花(各等分)
炼蜜丸,桐子大。每服七、八十丸,空心白汤下。
神效黄 汤 方在补阵。治目紧缩小,及羞明畏日,视物不明。
《局方》明目地黄丸 治男妇肝肾俱虚,风邪所乘,热气上攻,翳障,目涩多泪。
熟地黄 生地黄(各一斤) 牛膝(三两) 石斛 枳壳 杏仁(去皮尖,炒) 防风(各四两)
炼蜜丸,桐子大。每服七、八十丸,食前盐汤下。
《简易》加减驻景丸 治肝肾气虚,两目昏暗,视物不明。
熟地 当归(各五两) 菟丝子(酒煮,八两) 枸杞 车前子(炒) 五味子(各二两) 楮实子
川椒(炒,各一两)
上为末,炼蜜丸,桐子大。每服七、八十丸,食前温酒下。
(东垣)滋阴地黄丸 治足三阴亏损,虚火上炎,致目睛散大,视物不的,或昏花紧涩,
作痛羞明,兼眵多燥热赤烂者。一名干熟地黄丸。
熟地(一两) 归身(酒制) 黄芩(各半两) 天冬(焙) 甘草(炙) 枳壳 柴胡 五味子(各三
钱) 人参 地骨(各二钱) 黄连(三钱) 生地(酒洗,一两半)
炼蜜丸,桐子大。每服百丸,食前茶汤下,日三服。
(谦甫)还睛散 治翳膜遮睛,昏涩泪出,瘀血 肉攀睛。
川芎 龙胆草 草决明 石决明 荆芥穗 甘菊花 茺蔚子 楮实子 白茯苓(各一两)
白蒺藜(炒) 木贼 甘草(各七钱) 川椒(炒出汗,一钱)
上为细末。每服二钱,食后茶清调下,日三服。忌一切鸡鱼浓味,及荞麦面热物。
八味还睛散 治肝肺停留风热,翳膜遮睛,痛涩眵泪。
白蒺藜(炒去刺) 防风 甘草 木贼 山栀仁(各七钱) 草决明(一两,炒) 青葙子(二钱半,
炒) 蝉蜕(二钱)
上为细末。每服二钱,食后麦门冬汤调服。
还睛丸 治男妇风毒上攻,眼目肿痛,怕日羞明,多眵,陷涩难开,睑 红烂,瘀肉攀
睛,或暴赤痛甚,又治偏正头风头痛,皆有奇效。
白术 菟丝子(制) 青葙子 防风 羌活 白蒺藜(炒去刺) 密蒙花 木贼 炙甘草(等分)
炼蜜丸,弹子大。每服一丸,细嚼,白汤送下,空心食前,日二服。
《正传》祖传固本还睛丸 治远年一切目疾,内外翳膜遮睛,风弦烂眼,及老弱人目眵
多糊,迎风冷泪,视物昏花等症,悉皆治之。
天门冬(酒浸一宿,另研如泥) 麦门冬 生地黄(酒浸焙) 熟地黄(酒洗,各三两) 人参
白茯苓 干山药 枸杞(各两半) 川牛膝(酒洗) 石斛(酒洗) 草决明(微炒) 杏仁(去皮
另研) 枳壳(面炒黄) 菟丝子(酒浸煮) 甘菊花(用小金钱,各一两) 羚羊角(细锉取净末)
乌犀角(锉用) 青葙子(微炒) 防风(去芦,各八钱) 五味子(焙干) 炙甘草 黄连(去须)
白蒺藜(取仁) 川芎(各七钱)
上为末,蜜丸,梧子大。每服五、七十丸,盐汤下。
定志丸 方在补阵。治阳气不足,眼目不能近视。
地芝丸 治目不能远视,但可近视,或并不能,乃阴气不足也,宜用此方。
生地黄(四两) 天冬 枳壳(面炒) 甘菊花(各一两)
炼蜜丸,桐子大。每服百丸,茶清或温酒下。
(东垣)助阳和血汤 治眼发之后,犹有上热,白睛赤色,隐涩难开而多眵泪等证。
黄 当归(酒洗) 柴胡 炙甘草 防风(各五分) 升麻(七分) 白芷(三分) 蔓荆子(二分)
水煎热服。
(东垣)芎辛散 治两眼风热,昼夜隐涩难开,羞明恶日,视物昏暗,赤肿而痛。
细辛(二分) 芎 蔓荆子(各五分) 甘草 白芷(各一钱) 防风(一钱半)
上 咀。水二盏,煎一盏,临卧温服。
(东垣)明目细辛汤 治两目发赤微痛,羞明畏日,怯风,恶灯火,多眵隐涩,鼻塞流涕
,津唾稠粘,大便微硬。
细辛 麻黄 羌活 蔓荆子 防风 本 川芎 荆芥穗 白茯苓(各四分) 生地黄 归
尾(各八分) 花椒(七粒)
水二钟,煎八分,食后、临卧稍热服。
决明夜光散 治眼目夜昏,虽有灯月亦不能视。
石决明 夜明砂(各二钱) 猪肝(一两)
上以药为末,乃将竹刀切肝为二片,铺药于内,合定,用麻皮缚之,以米泔水一碗,用
砂锅煮至半碗,临卧连肝、连汁俱服之。
石斛夜光丸 治神水散大,昏如雾露,眼前黑花,睹物成二,久而光不收敛,及内障瞳
人淡白绿色。
石斛(酒洗,五钱) 人参 生地 熟地(酒洗) 麦门冬 天门冬 白茯苓 防风 草决明
黄连(酒炒,各一两) 羚羊角(镑) 犀角(镑) 川芎 炙甘草 枳壳(面炒) 青葙子(微炒)
五味子(炒) 肉苁蓉(酒洗去鳞,炙,各五钱) 牛膝(酒洗) 白蒺藜(炒去刺) 菟丝子(制)
家菊花 山药 杏仁 枸杞(各七钱)
上为末,炼蜜丸,梧子大。每服三、五十丸,温酒、盐汤任下。
(东垣)泻热黄连汤 亦名黄连饮子。治眼暴发赤痛。
黄连(酒炒) 黄芩(酒炒) 龙胆草 生地 柴胡(各一钱) 升麻(五分)
水煎。于午前,或饭后热服。
(东垣)黄芩黄连汤 治两眼血热赤痛。
黄芩 黄连 草龙胆(俱各酒洗,炒) 生地(酒洗)
上等分, 咀。每用五钱,水二盏,煎一盏,去 ,热服。
(东垣)当归龙胆汤 治眼中白翳。
归身 龙胆草(酒洗) 黄芩(酒炒) 黄柏(酒炒) 芍药(各八分) 黄 黄连 甘草(各五
分) 防风 羌活 升麻 柴胡 五味子 石膏(各五分)
水二盏,煎一盏,去 ,入酒少许。临卧热服。忌言语。
芍药清肝散 方在寒阵。治赤脉贯晴,眵多 燥,紧涩羞明,脏腑秘结。
蝉花散 治肝经风热,毒瓦斯上攻,眼目赤痛,及一切内外翳障。
蝉蜕 甘菊花 谷精草 羌活 甘草(炒) 白蒺藜(炒) 草决明 栀子(炒) 防风 密
蒙花 荆芥穗 木贼 川芎 蔓荆子 黄芩(各等分)
上为末。每服二钱,食后茶清调下。
五味泻白散 治风热翳膜血筋,一切肺热外障。
当归 生地 芍药 栀子 黄芩(各等分)
每服三、五钱,为散,为汤任服。
明目羊肝丸 治肝虚风热,冷泪赤涩,内外障眼。
黄连(三两) 家菊花 龙胆草 石决明( ) 人参 当归 熟地 枸杞 麦冬 牛膝 青
盐黄柏 柴胡 防风 羌活(各八钱) 肉桂(四钱) 羯羊肝(一具,烙干为末)
上为末,炼蜜丸,桐子大。每服三、四十丸,温汤下。
黄连羊肝丸 治前证。
单用黄连一味,同羊肝俱为末,炼蜜丸服。《济生方》用生羊肝去筋膜,同黄连捣丸,
桐子大。每服五、六十丸,温水下。
黄连天花粉丸 治两眼赤痛,眵多 燥,紧涩羞明,赤脉贯睛,脏腑秘结。
黄连(酒炒) 天花粉 家菊花 川芎 薄荷叶 连翘(各一两) 黄芩 栀子(各四两) 黄柏
(酒炒,六两)
上为细末,滴水丸,梧子大;或用蜜丸。每服五、七十丸,或百丸,食后、临睡茶汤下。
《局方》密蒙花散 治风气攻注,两眼昏暗,眵泪羞明,并暴赤肿翳障。
密蒙花 羌活 白蒺藜(炒) 木贼 石决明(各一两) 甘菊(三两)
上为末。每服二钱,食后茶清调下。
春雪膏 点赤眼。
朴硝置豆腐上蒸之,待流下者,瓦器盛点之。
玄明春雪膏 治时气热眼。
玄明粉(半两) 月石(三钱) 冰片(三分)
上乳无声,瓷罐密收,用时点二大 内。
龙脑黄连膏 点赤热眼。
龙脑(一钱) 黄连(去毛净,酒炒,八两)
先锉黄连令碎,以水四碗贮砂锅内,入连煮至一大碗,滤去滓,入薄瓷碗内,重汤煮成
膏半盏许,以龙脑为引,或用时旋入尤妙。
立消膏 治浮翳宿障,雾膜遮晴。
雪白盐(净器中生研如尘)
上以大灯草蘸盐少许,轻手指定浮翳点上,凡三次即没,亦不疼痛。
黄连甘石散 治眼眶破烂,畏日羞明。
炉甘石(制,一斤) 黄连(四两) 龙脑(量加)
先以黄连研极细,同甘石再研,俱用细绉纱筛过收贮。用时取一、二两加入龙脑,用井
花水调如稠糊,临睡抹敷破烂处,不破烂者点眼内 ,勿使入眼珠内为妙。
黄连人参膏 治目赤痒痛。
宣黄连 人参(各五分或一钱)
上切碎,用水一小钟同浸,饭锅蒸少顷,取出冷定,频点眼角自愈,或于临用时研入冰
片少许更妙。一方但用人乳浸黄连频点 中,《抱朴子》云∶治目中百病。一方用黄连少加
生白矾,以人乳浸蒸,点抹眼角大效。
丹砂散 点治诸眼皆妙,此李时珍方也。
硼砂 海螵蛸(去壳) 炉甘石(上好者, 淬童便七次,飞,各一两) 朱砂(五钱,用此则不粘)
上为极细末,瓷瓶收贮。临用少加冰片研点极妙。
清凉膏 治眼目赤肿不能开,痛闷,热泪如雨。
生南星 脑荷叶(各半两) 荆芥 百药煎(如无,即用文蛤)
上各三钱,为末,井水调成膏。点眼角上,自然清凉。
《正传》光明丹 治一切风热上壅,两目赤肿涩痛,烂弦风眼,及内外翳障。
制甘石(一两) 朱砂(一钱) 硼砂(二钱) 轻粉(五分) 冰片(三分) 麝香(一分)
以上用乳钵研极细,收贮为君。如眼赤肿痛,加乳香、没药各五分;内外翳障,加珍珠
五分,胆矾二分。烂弦风眼,加铜绿五分,黄丹五分;或以诸药合一,以治诸般眼疾。上各
研为细末,并一处再研二日,用瓷器密收,勿令泄气,点、服绝妙。
青火金针 治头风牙痛赤眼。
火硝(一两) 青黛(一钱) 脑荷 川芎(各五分)
上为细末。口噙冷水勿咽,用此药吹鼻。
赤火金针 治赤眼头风冷泪,鼻塞耳鸣牙疼。
火硝(一两) 川芎 雄黄 乳香 没药 石膏(各一钱)
上为细末。每服一、二分;如前吹鼻,三次愈。
吹鼻六神散 治眼目暴发赤肿,热泪昏涩,及头脑疼痛。
焰硝(提净,五钱) 白芷 雄黄 乳香(制) 没药(制) 脑荷叶(各一钱)
上为细末,瓷罐收贮。左吹左,右吹右,先令病患口含水吹之,其气上行,须臾觉效。
头痛吹法亦然,或两鼻皆吹之。若久患眼疾者,不可吹。
(东垣)点盐法 明目,去昏翳。大利老眼,得补法之良。
用海盐(二斤,拣净),以百沸汤泡,滤取清汁,于银石器内熬取雪花白盐,瓷器盛贮。每
早用一钱擦牙,以水漱口,用左右手指互以口内盐津细洗两眼大小 内,闭目良久,却用水
洗面。能洞视千里,明目坚齿,极妙之法,苏东坡手录。目赤不明,昏花老眼,惟宜此法,
大效。
洗烂弦风赤眼方 一名万金膏。此药之效如神,人家所不可少,无目病则以施人,价廉功倍,济人甚大。
文蛤 黄连(去毛净) 防风 荆芥穗(各五钱) 苦参(四钱) 铜绿(五分)
上为极细末,外以薄荷煎汤丸,弹子大。临用时以热水化开,乘热洗眼,日三次。立愈
神效。一方有当归、川芎各四钱。
傅烂弦歌
烂弦百药煎为奇,研细汤澄 去之,熬作稀膏入轻粉,盐汤洗了敷之宜。
搜风散 箍风热眼及肿痛。
黄连 大黄 朴硝 黄丹(等分)
上为末,以苦参煎汤,少加炼过白蜜,同调敷眼四弦,甚妙。
拜堂散 敷风赤热眼,倒睫烂弦。
五倍子不拘多少为末,蜜水调敷患处。
汤泡散 治肝虚风热攻眼,赤肿羞明,渐生翳膜。
杏仁 防风 黄连(去须) 赤芍药 归尾(各半两) 铜青(二钱) 薄荷叶(三钱)
《原机》当归补血汤:治疗男女因失血过多,导致眼球疼痛、视力模糊、畏光酸涩、目光无力、眉骨及太阳穴酸痛。
药材:当归、熟地黄(各二钱)、白芍药、牛膝、白术、生地黄、天门冬(各一钱)、川芎、防风、炙甘草(各五分)。
用法:水两钟,煎至八分,稍热服用。若出现恶心、食欲不振者,加生姜同煎。
益气聪明汤:治疗内障初起,视物昏花,神水呈淡绿色或淡白色,久则失明,逐渐变为纯白色,或视一为二等证,并治疗耳聋耳鸣。
药材:人参、黄芪(各五钱)、升麻、葛根、炙甘草(各三钱)、芍药、黄柏(各二钱)、蔓荆子(钱半)。
用法:每次服用四、五钱,水两钟,煎至一钟,临睡前热服,五更时再服一次。
(李东垣)蔓荆子汤:治疗因劳倦和饮食不节导致的内障眼病,此方效果如神。
药材:蔓荆子(二钱半)、人参、黄芪(各一两)、炙甘草(八钱)、黄柏(酒拌炒四次)、白芍药(各三钱)。
用法:捣碎。每次服用四、五钱,水两盏,煎至一盏,去渣,临卧时温服。
益阴肾气丸:治疗足三阴经亏损,虚火上炎,导致瞳孔散大,视物不清,或视物昏花紧涩、疼痛畏光,或突然见到异常景象等证,其功效与六味还少丹同类。
药材:熟地黄(二两,酒洗)、生地黄、当归尾(酒洗)、牡丹皮、五味子、山药、山茱萸、柴胡、茯苓、泽泻(各二钱半)。
用法:炼蜜为丸,如梧桐子大,以水飞朱砂为衣。每次服用五、七十丸,空腹用淡盐汤送下。
济阴地黄丸:主治证同上。
药材:熟地黄(加倍使用)、山药、山茱萸、当归、枸杞、巴戟天肉、麦冬、肉苁蓉、五味子、甘菊花(各等分)。
用法:炼蜜为丸,如梧桐子大。每次服用七、八十丸,空腹用白开水送下。
神效黄芪汤:方见补阵。治疗眼睛紧缩变小,以及畏光怕日,视物不明。
《局方》明目地黄丸:治疗男女肝肾俱虚,风邪乘虚而入,热气上攻,形成翳障,眼睛干涩多泪。
药材:熟地黄、生地黄(各一斤)、牛膝(三两)、石斛、枳壳、杏仁(去皮尖,炒)、防风(各四两)。
用法:炼蜜为丸,如梧桐子大。每次服用七、八十丸,食前用盐汤送下。
《简易》加减驻景丸:治疗肝肾气虚,两眼昏暗,视物不明。
药材:熟地黄、当归(各五两)、菟丝子(酒煮,八两)、枸杞、车前子(炒)、五味子(各二两)、楮实子、川椒(炒,各一两)。
用法:研为细末,炼蜜为丸,如梧桐子大。每次服用七、八十丸,食前用温酒送下。
(李东垣)滋阴地黄丸:治疗足三阴经亏损,虚火上炎,导致瞳孔散大,视物不清,或视物昏花紧涩、疼痛畏光,兼有眵多、燥热、红烂者。又名干熟地黄丸。
药材:熟地黄(一两)、当归身(酒制)、黄芩(各半两)、天冬(焙)、炙甘草、枳壳、柴胡、五味子(各三钱)、人参、地骨皮(各二钱)、黄连(三钱)、生地黄(酒洗,一两半)。
用法:炼蜜为丸,如梧桐子大。每次服用一百丸,食前用茶汤送下,每日三次。
(谦甫)还睛散:治疗翳膜遮蔽瞳孔,眼睛昏涩流泪,瘀血胬肉攀睛。
药材:川芎、龙胆草、草决明、石决明、荆芥穗、甘菊花、茺蔚子、楮实子、白茯苓(各一两)、白蒺藜(炒)、木贼、甘草(各七钱)、川椒(炒出汗,一钱)。
用法:研为细末。每次服用二钱,食后用茶清调服,每日三次。忌食一切鸡鱼浓味及荞麦面等热性食物。
八味还睛散:治疗肝肺停留风热,翳膜遮蔽瞳孔,疼痛涩滞、眵泪。
药材:白蒺藜(炒去刺)、防风、甘草、木贼、山栀仁(各七钱)、草决明(一两,炒)、青葙子(二钱半,炒)、蝉蜕(二钱)。
用法:研为细末。每次服用二钱,食后用人参汤调服。
还睛丸:治疗男女风毒上攻,眼目肿痛,怕日畏光,眵多,眼睑涩滞难开,睑缘红烂,瘀肉攀睛,或突发赤痛剧烈,又治疗偏正头风头痛,皆有奇效。
药材:白术、菟丝子(制)、青葙子、防风、羌活、白蒺藜(炒去刺)、密蒙花、木贼、炙甘草(等分)。
用法:炼蜜为丸,如弹子大。每次服用一丸,细嚼,白开水送下,空腹食前服用,每日两次。
《正传》祖传固本还睛丸:治疗远年一切眼疾,内外翳膜遮蔽瞳孔,风弦烂眼,以及老弱之人眵多糊眼,迎风冷泪,视物昏花等症状,均能治疗。
药材:天门冬(酒浸一夜,另研如泥)、麦门冬、生地黄(酒浸焙)、熟地黄(酒洗,各三两)、人参、白茯苓、干山药、枸杞(各两半)、川牛膝(酒洗)、石斛(酒洗)、草决明(微炒)、杏仁(去皮另研)、枳壳(面炒黄)、菟丝子(酒浸煮)、甘菊花(用小金钱,各一两)、羚羊角(细锉取净末)、乌犀角(锉用)、青葙子(微炒)、防风(去芦,各八钱)、五味子(焙干)、炙甘草、黄连(去须)、白蒺藜(取仁)、川芎(各七钱)。
用法:研为细末,蜜丸,如梧桐子大。每次服用五、七十丸,盐汤送下。
地芝丸:治疗眼睛不能远视,只能近视,或完全不能,这是阴气不足所致,宜用此方。
药材:生地黄(四两)、天冬、枳壳(面炒)、甘菊花(各一两)。
用法:炼蜜为丸,如梧桐子大。每次服用一百丸,茶清或温酒送下。
(李东垣)助阳和血汤:治疗眼病发作后,仍有上部热象,白睛发红,隐涩难开且多眵泪等证。
药材:黄芪、当归(酒洗)、柴胡、炙甘草、防风(各五分)、升麻(七分)、白芷(三分)、蔓荆子(二分)。
用法:水煎热服。
(李东垣)芎辛散:治疗两眼风热,昼夜隐涩难开,畏光怕日,视物昏暗,红肿疼痛。
药材:细辛(二分)、川芎、蔓荆子(各五分)、甘草、白芷(各一钱)、防风(一钱半)。
用法:捣碎。水两盏,煎至一盏,临卧时温服。
(李东垣)明目细辛汤:治疗两眼发红微痛,畏光怕日,怯风,恶灯火,眵多隐涩,鼻塞流涕,津液唾液稠粘,大便微硬。
药材:细辛、麻黄、羌活、蔓荆子、防风、藁本、川芎、荆芥穗、白茯苓(各四分)、生地黄、当归尾(各八分)、花椒(七粒)。
用法:水两钟,煎至八分,食后、临卧时稍热服用。
决明夜光散:治疗眼目夜间昏暗,虽有灯月也不能视物。
药材:石决明、夜明砂(各二钱)、猪肝(一两)。
用法:将药研为细末,然后用竹刀将猪肝切成两片,把药铺在里面,合拢,用麻皮捆扎,用米泔水一碗,用砂锅煮至半碗,临卧时连肝带汁一起服用。
石斛夜光丸:治疗神水散大,视物如雾露,眼前黑花,视一为二,久而光线不收敛,以及内障瞳人淡白绿色。
药材:石斛(酒洗,五钱)、人参、生地、熟地黄(酒洗)、麦门冬、天门冬、白茯苓、防风、草决明、黄连(酒炒,各一两)、羚羊角(镑)、犀角(镑)、川芎、炙甘草、枳壳(面炒)、青葙子(微炒)、五味子(炒)、肉苁蓉(酒洗去鳞,炙,各五钱)、牛膝(酒洗)、白蒺藜(炒去刺)、菟丝子(制)、家菊花、山药、杏仁、枸杞(各七钱)。
用法:研为细末,炼蜜为丸,如梧桐子大。每次服用三、五十丸,温酒、盐汤任便送下。
(李东垣)泻热黄连汤:又名黄连饮子。治疗眼暴发赤痛。
药材:黄连(酒炒)、黄芩(酒炒)、龙胆草、生地、柴胡(各一钱)、升麻(五分)。
用法:水煎。于午前,或饭后热服。
(李东垣)黄芩黄连汤:治疗两眼血热赤痛。
药材:黄芩、黄连、草龙胆(俱各酒洗,炒)、生地(酒洗)。
用法:上等分,捣碎。每次用五钱,水两盏,煎至一盏,去渣,热服。
(李东垣)当归龙胆汤:治疗眼中白翳。
药材:归身、龙胆草(酒洗)、黄芩(酒炒)、黄柏(酒炒)、芍药(各八分)、黄芪、黄连、甘草(各五分)、防风、羌活、升麻、柴胡、五味子、石膏(各五分)。
用法:水两盏,煎至一盏,去渣,入少许酒。临卧时热服。忌言语。
芍药清肝散:方在寒阵。治疗赤脉贯晴,眵多干燥,紧涩畏光,脏腑秘结。
蝉花散:治疗肝经风热,毒瓦斯上攻,眼目赤痛,及一切内外翳障。
药材:蝉蜕、甘菊花、谷精草、羌活、甘草(炒)、白蒺藜(炒)、草决明、栀子(炒)、防风、密蒙花、荆芥穗、木贼、川芎、蔓荆子、黄芩(各等分)。
用法:研为细末。每次服用二钱,食后用茶清调下。
五味泻白散:治疗风热翳膜血筋,一切肺热外障。
药材:当归、生地、芍药、栀子、黄芩(各等分)。
用法:每次服用三、五钱,作散剂或汤剂任服。
明目羊肝丸:治疗肝虚风热,冷泪赤涩,内外障眼。
药材:黄连(三两)、家菊花、龙胆草、石决明(煅)、人参、当归、熟地、枸杞、麦冬、牛膝、青盐、黄柏、柴胡、防风、羌活(各八钱)、肉桂(四钱)、羯羊肝(一具,烙干为末)。
用法:研为细末,炼蜜为丸,如梧桐子大。每次服用三、四十丸,温汤送下。
黄连羊肝丸:治疗上述证候。
单用黄连一味,同羊肝一起研为细末,炼蜜为丸服用。《济生方》用生羊肝去筋膜,同黄连捣丸,如梧桐子大。每次服用五、六十丸,温水送下。
黄连天花粉丸:治疗两眼赤痛,眵多干燥,紧涩畏光,赤脉贯睛,脏腑秘结。
药材:黄连(酒炒)、天花粉、家菊花、川芎、薄荷叶、连翘(各一两)、黄芩、栀子(各四两)、黄柏(酒炒,六两)。
用法:研为细末,滴水为丸,如梧桐子大;或用蜜丸。每次服用五、七十丸,或一百丸,食后、临睡时用茶汤送下。
《局方》密蒙花散:治疗风气攻注,两眼昏暗,眵泪畏光,以及暴赤肿翳障。
药材:密蒙花、羌活、白蒺藜(炒)、木贼、石决明(各一两)、甘菊(三两)。
用法:研为细末。每次服用二钱,食后用茶清调下。
春雪膏:点治赤眼。
朴硝放在豆腐上蒸之,待流下的液体,用瓦器盛装点眼。
玄明春雪膏:治疗时气热眼。
药材:玄明粉(半两)、月石(三钱)、冰片(三分)。
用法:上药研磨无声,瓷罐密封收藏,用时点涂于两大眦内。
龙脑黄连膏:点治赤热眼。
药材:龙脑(一钱)、黄连(去毛净,酒炒,八两)。
用法:先锉黄连令碎,以水四碗贮砂锅内,入黄连煮至一大碗,滤去渣,入薄瓷碗内,隔水加热煮成膏半盏许,以龙脑为引,或用时旋入尤妙。
立消膏:治疗浮翳宿障,雾膜遮晴。
药材:雪白盐(净器中生研如尘)。
用法:以上大灯草蘸盐少许,轻手指定浮翳点上,凡三次即没,亦不疼痛。
黄连甘石散:治疗眼眶破烂,畏日畏光。
药材:炉甘石(制,一斤)、黄连(四两)、龙脑(量加)。
用法:先以黄连研极细,同甘石再研,俱用细绉纱筛过收贮。用时取一、二两加入龙脑,用井花水调如稠糊,临睡抹敷破烂处,不破烂者点眼内眦,勿使入眼珠内为妙。
黄连人参膏:治疗目赤痒痛。
药材:宣黄连、人参(各五分或一钱)。
用法:切碎,用水一小钟同浸,饭锅蒸少顷,取出冷定,频点眼角自愈,或于临用时研入冰片少许更妙。一方但用人乳浸黄连频点眦中,《抱朴子》云:治目中百病。一方用黄连少加生白矾,以人乳浸蒸,点抹眼角大效。
丹砂散:点治诸眼皆妙,此李时珍方也。
药材:硼砂、海螵蛸(去壳)、炉甘石(上好者,淬童便七次,飞,各一两)、朱砂(五钱,用此则不粘)。
用法:研为极细末,瓷瓶收贮。临用少加冰片研点极妙。
清凉膏:治疗眼目赤肿不能开,痛闷,热泪如雨。
药材:生南星、脑荷叶(各半两)、荆芥、百药煎(如无,即用文蛤)。
用法:上各三钱,为末,井水调成膏。点眼角上,自然清凉。
《正传》光明丹:治疗一切风热上壅,两目赤肿涩痛,烂弦风眼,及内外翳障。
药材:制甘石(一两)、朱砂(一钱)、硼砂(二钱)、轻粉(五分)、冰片(三分)、麝香(一分)。
用法:以上用乳钵研极细,收贮为君。如眼赤肿痛,加乳香、没药各五分;内外翳障,加珍珠五分,胆矾二分。烂弦风眼,加铜绿五分,黄丹五分;或以诸药合一,以治诸般眼疾。上各研为细末,并一处再研二日,用瓷器密收,勿令泄气,点、服绝妙。
青火金针:治疗头风牙痛赤眼。
药材:火硝(一两)、青黛(一钱)、脑荷、川芎(各五分)。
用法:研为细末。口噙冷水勿咽,用此药吹鼻。
赤火金针:治疗赤眼头风冷泪,鼻塞耳鸣牙疼。
药材:火硝(一两)、川芎、雄黄、乳香、没药、石膏(各一钱)。
用法:研为细末。每次服用一、二分;如前吹鼻,三次愈。
吹鼻六神散:治疗眼目暴发赤肿,热泪昏涩,及头脑疼痛。
药材:焰硝(提净,五钱)、白芷、雄黄、乳香(制)、没药(制)、脑荷叶(各一钱)。
用法:研为细末,瓷罐收贮。左吹左,右吹右,先令病患口含水吹之,其气上行,须臾觉效。头痛吹法亦然,或两鼻皆吹之。若久患眼疾者,不可吹。
(李东垣)点盐法:明目,去昏翳。大利老眼,得补法之良。
用法:用海盐(二斤,拣净),以百沸汤泡,滤取清汁,于银石器内熬取雪花白盐,瓷器盛贮。每早用一钱擦牙,以水漱口,用左右手指互以口内盐津细洗两眼大小眦内,闭目良久,却用水洗面。能洞视千里,明目坚齿,极妙之法,苏东坡手录。目赤不明,昏花老眼,惟宜此法,大效。
洗烂弦风赤眼方:一名万金膏。此药之效如神,人家所不可少,无目病则以施人,价廉功倍,济人甚大。
药材:文蛤、黄连(去毛净)、防风、荆芥穗(各五钱)、苦参(四钱)、铜绿(五分)。
用法:研为极细末,外以薄荷煎汤丸,弹子大。临用时以热水化开,乘热洗眼,日三次。立愈神效。一方有当归、川芎各四钱。
傅烂弦歌:
烂弦百药煎为奇,研细汤澄 去之,熬作稀膏入轻粉,盐汤洗了敷之宜。
搜风散:箍风热眼及肿痛。
药材:黄连、大黄、朴硝、黄丹(等分)。
用法:研为末,以苦参煎汤,少加炼过白蜜,同调敷眼四弦,甚妙。
拜堂散:敷风赤热眼,倒睫烂弦。
药材:五倍子不拘多少为末,蜜水调敷患处。
汤泡散:治疗肝虚风热攻眼,赤肿畏光,渐生翳膜。
药材:杏仁、防风、黄连(去须)、赤芍药、归尾(各半两)、铜青(二钱)、薄荷叶(三钱)。
*Ji Ji Fang* Danggui Buxue Tang (Danggui Blood-Nourishing Decoction): Treats men and women suffering from excessive blood loss, leading to eyeball pain, blurred vision, photophobia with soreness and dryness, weak gaze, and soreness/pain in the brow bone and temporal region.
Herbs: Radix Angelicae Sinensis (Danggui), Prepared Rehmanniae Radix (Shudihuang) (each 2 qian), Radix Paeoniae Alba (Baishao), Achyranthis Bidentatae Radix (Niuxi), Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu), Rehmanniae Radix (Shengdihuang), Asparagi Radix (Tiangdong) (each 1 qian), Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Honey-fried Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Zhigancao) (each 5 fen).
Usage: Two zhong of water, decoct until 8 fen remains, take slightly warm. If nausea or loss of appetite occurs, add fresh ginger for decoction.
Yiqi Congming Tang (Qi-Boosting and Hearing/Vision-Enhancing Decoction): Treats early-stage internal cataracts, blurred vision, where the Shen Shui (spiritual water) appears pale green or pale white; if prolonged, blindness ensues, gradually turning pure white, or diplopia (seeing double). Also treats deafness and tinnitus.
Herbs: Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Astragali Radix (Huangqi) (each 5 qian), Cimicifugae Rhizoma (Shengma), Puerariae Lobatae Radix (Gegen), Honey-fried Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Zhigancao) (each 3 qian), Radix Paeoniae Rubra (Shaoyao), Phellodendri Cortex (Huangbai) (each 2 qian), Viticis Fructus (Manjingzi) (1.5 qian).
Usage: Each dose 4-5 qian, two zhong of water, decoct to one zhong. Take hot before sleep, and again at wu geng (3-5 AM).
(Li Dongyuan) Manjingzi Tang (Vitex Fruit Decoction): Treats internal cataracts caused by fatigue and irregular diet; this formula is miraculous.
Herbs: Viticis Fructus (Manjingzi) (2.5 qian), Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Astragali Radix (Huangqi) (each 1 liang), Honey-fried Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Zhigancao) (8 qian), Phellodendri Cortex (Huangbai) (stir-fried four times with wine), Radix Paeoniae Alba (Baishao) (each 3 qian).
Usage: Coarsely crush. Each dose 4-5 qian, two zhan of water, decoct to one zhan. Strain and take warm before bed.
Yiyin Shenqi Wan (Nourishing Yin and Kidney Qi Pill): Treats deficiency of the three yin meridians of the foot, with deficient fire flaming upward, causing dilated pupils, unclear vision, or blurred/tight/dry eyes, pain with photophobia, or sudden visual disturbances. Its efficacy is similar to Liuwei Huanlao Dan.
Herbs: Prepared Rehmanniae Radix (Shudihuang) (2 liang, washed with wine), Rehmanniae Radix (Shengdi), Radix Angelicae Sinensis Tail (Guiwei, washed with wine), Moutan Cortex (Danpi), Schisandrae Fructus (Wuweizi), Dioscoreae Rhizoma (Shanyao), Corni Fructus (Shanzhuyu), Bupleuri Radix (Chaihu), Poria (Fuling), Alisma Rhizoma (Zexie) (each 2.5 qian).
Usage: Honey-pilulated, size of paulownia seeds, coated with vermilion powder prepared by water flotation. Each dose 50-70 pills, taken on an empty stomach with light salted water.
Jiyin Dihuang Wan (Nourishing Yin and Rehmannia Pill): Indications same as above.
Herbs: Prepared Rehmanniae Radix (Shudihuang) (double dose), Dioscoreae Rhizoma (Shanyao), Corni Fructus (Shanzhuyu), Radix Angelicae Sinensis (Danggui), Lycii Fructus (Gouqi), Morinda Officinalis Radix (Bajirou), Ophiopogonis Tuber (Maidong), Cistanches Herba (Roucongrong), Schisandrae Fructus (Wuweizi), Chrysanthemi Flos (Ganjuhua) (equal parts).
Usage: Honey-pilulated, size of paulownia seeds. Each dose 70-80 pills, taken on an empty stomach with plain boiled water.
Shenxiao Huangqi Tang (Miraculous Astragalus Decoction): Formula found in the Tonification Section. Treats eyes shrinking tightly, photophobia, fear of sunlight, and unclear vision.
*Ju Fang* Mingmu Dihuang Wan (Brightening Eyes Rehmannia Pill): Treats men and women with concurrent liver and kidney deficiency, wind evil invading, heat qi attacking upward, forming nebulae/opacities, dry eyes with excessive tearing.
Herbs: Prepared Rehmanniae Radix (Shudihuang), Rehmanniae Radix (Shengdihuang) (each 1 jin), Achyranthis Bidentatae Radix (Niuxi) (3 liang), Dendrobii Caulis (Shihu), Aurantii Fructus (Zhike), Armeniacae Semen Amarum (Xingren, skin and tip removed, stir-fried), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng) (each 4 liang).
Usage: Honey-pilulated, size of paulownia seeds. Each dose 70-80 pills, taken before meals with salted water.
*Jian Yi* Jiajian Zhujing Wan (Modified Staying Scenery Pill): Treats liver-kidney qi deficiency, dim vision, unclear sight.
Herbs: Prepared Rehmanniae Radix (Shudihuang), Radix Angelicae Sinensis (Danggui) (each 5 liang), Dodder Seed (Tusizi, boiled in wine, 8 liang), Lycii Fructus (Gouqi), Plantaginis Semen (Cheqianzi, stir-fried), Schisandrae Fructus (Wuweizi) (each 2 liang), Eriobotryae Folium (Chushizi), Zanthoxyli Pericarpium (Chuanjiao, stir-fried) (each 1 liang).
Usage: Powdered, honey-pilulated, size of paulownia seeds. Each dose 70-80 pills, taken before meals with warm wine.
(Li Dongyuan) Ziyin Dihuang Wan (Nourishing Yin Rehmannia Pill): Treats deficiency of the three yin meridians of the foot, with deficient fire flaming upward, causing dilated pupils, unclear vision, or blurred/tight/dry eyes, pain with photophobia, accompanied by excessive discharge, dryness, heat, redness, and ulceration. Also known as Gan Shudihuang Wan.
Herbs: Prepared Rehmanniae Radix (Shudihuang) (1 liang), Radix Angelicae Sinensis Body (Guishen, wine-processed), Radix Scutellariae (Huangqin) (each half liang), Asparagi Radix (Tiandong, baked), Honey-fried Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Zhigancao), Aurantii Fructus (Zhike), Bupleuri Radix (Chaihu), Schisandrae Fructus (Wuweizi) (each 3 qian), Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Cortex Lycii (Digupi) (each 2 qian), Coptidis Rhizoma (Huanglian) (3 qian), Rehmanniae Radix (Shengdi, washed with wine, 1.5 liang).
Usage: Honey-pilulated, size of paulownia seeds. Each dose 100 pills, taken before meals with tea soup, three times daily.
(Qianfu) Huanjing San (Restoring Vision Powder): Treats nebulae obscuring the pupil, dim/dry eyes with tearing, pterygium (fleshy growth overgrowing the cornea).
Herbs: Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong), Gentiana Scabra Radix et Rhizoma (Longdancao), Cassiae Semen (Caojue ming), Argo navis Lapis (Shijue ming), Schizonepetae Spica (Jingjiesui), Chrysanthemi Flos (Ganjuhua), Leonuri Fructus (Chongwezi), Eriobotryae Folium (Chushizi), White Poria (Baifuling) (each 1 liang), Tribuli Fructus (Bajili, stir-fried), Equiseti Herba (Muzei), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao) (each 7 qian), Zanthoxyli Pericarpium (Chuanjiao, stir-fried until sweat appears, 1 qian).
Usage: Fine powder. Each dose 2 qian, taken after meals mixed with clear tea, three times daily. Avoid all chicken/fish rich flavors and buckwheat/hot foods.
Bawei Huanjing San (Eight-Ingredient Restoring Vision Powder): Treats wind-heat stagnating in liver and lungs, nebulae obscuring the pupil, pain, dryness, discharge, and tearing.
Herbs: Tribuli Fructus (Bajili, stir-fried removing spines), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao), Equiseti Herba (Muzei), Gardeniae Fructus (Shanzhiren) (each 7 qian), Cassiae Semen (Caojue ming, 1 liang, stir-fried), Celosiae Semen (Qingxiangzi) (2.5 qian, stir-fried), Bombyx Batryticatus (Chantui) (2 qian).
Usage: Fine powder. Each dose 2 qian, taken after meals mixed with Ophiopogon Decoction.
Huanjing Wan (Restoring Vision Pill): Treats wind-toxin attacking upward in men and women, causing eye swelling/pain, photophobia, excessive discharge, tight/difficult opening of eyelids, red/ulcerated lids, pterygium, or sudden severe red pain. Also treats lateral and frontal headache due to wind, with remarkable efficacy.
Herbs: Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu), Dodder Seed (Tusizi, processed), Celosiae Semen (Qingxiangzi), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo), Tribuli Fructus (Bajili, stir-fried removing spines), Callicarpae Flos (Mimenghua), Equiseti Herba (Muzei), Honey-fried Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Zhigancao) (equal parts).
Usage: Honey-pilulated, size of bullet. One pill per dose, chewed well, swallowed with plain boiled water, on an empty stomach before meals, twice daily.
*Zhengchuan* Ancestral Guben Huanjing Wan (Root-Firming Restoring Vision Pill): Treats chronic eye diseases, internal/external nebulae obscuring the pupil, marginal blepharitis, excessive discharge in elderly/weak, cold tears in wind, blurred vision.
Herbs: Asparagi Radix (Tiandong, soaked in wine overnight, ground separately like paste), Ophiopogonis Tuber (Maimendong), Rehmanniae Radix (Shengdihuang, wine-soaked and baked), Prepared Rehmanniae Radix (Shudihuang, wine-washed) (each 3 liang), Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), White Poria (Baifuling), Dry Dioscoreae Rhizoma (Ganshanyao), Lycii Fructus (Gouqi) (each 1.5 liang), Achyranthes Bidentatae Radix (Chuanniuxi, wine-washed), Dendrobii Caulis (Shihu, wine-washed), Cassiae Semen (Caocueming, lightly stir-fried), Armeniacae Semen Amarum (Xingren, skin removed and ground separately), Aurantii Fructus (Zhike, flour-stir-fried yellow), Dodder Seed (Tusizi, wine-soaked and boiled), Chrysanthemi Flos (Ganjuhua, small golden variety, each 1 liang), Antelope Horn (Lingyangjiao, finely shaved clean), Black Rhinoceros Horn (Wuxijiao, shaved), Celosiae Semen (Qingxiangzi, lightly stir-fried), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng, de-rhizomed) (each 8 qian), Schisandrae Fructus (Wuweizi, baked dry), Honey-fried Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Zhigancao), Coptidis Rhizoma (Huanglian, de-stamen), Tribuli Fructus (Bajili, kernel extracted), Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong) (each 7 qian).
Usage: Powdered, honey-pilulated, size of paulownia seeds. Each dose 50-70 pills, taken with salted water.
Dingzhi Wan (Calming Mind Pill): Formula in Tonification Section. Treats insufficient yang qi, inability of eyes to focus on near objects.
Dizhi Wan (Eucommia Pill): Treats inability to see far, only near vision possible, or neither, indicating insufficient yin qi. This formula is suitable.
Herbs: Rehmanniae Radix (Shengdihuang) (4 liang), Asparagi Radix (Tiandong), Aurantii Fructus (Zhike, flour-stir-fried), Chrysanthemi Flos (Ganjuhua) (each 1 liang).
Usage: Honey-pilulated, size of paulownia seeds. Each dose 100 pills, taken with clear tea or warm wine.
(Li Dongyuan) Zhuyang Hexue Tang (Yang-Assisting and Blood-Harmonizing Decoction): Treats residual upper heat after eye disease onset, red sclera, tight/difficult opening with excessive discharge/tearing.
Herbs: Astragali Radix (Huangqi), Radix Angelicae Sinensis (Danggui, wine-washed), Bupleuri Radix (Chaihu), Honey-fried Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Zhigancao), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng) (each 5 fen), Cimicifugae Rhizoma (Shengma) (7 fen), Angelicae Dahuricae Radix (Baizhi) (3 fen), Viticis Fructus (Manjingzi) (2 fen).
Usage: Decoct in water, take hot.
(Li Dongyuan) Xionxin San (Ligusticum and Asarum Powder): Treats wind-heat in both eyes, tight/difficult opening day and night, photophobia, fear of sun, dim vision, red/swollen painful eyes.
Herbs: Asari Radix et Rhizoma (Xixin) (2 fen), Chuanxiong Rhizome (Xiong), Viticis Fructus (Manjingzi) (each 5 fen), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao), Angelicae Dahuricae Radix (Baizhi) (each 1 qian), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng) (1.5 qian).
Usage: Coarsely crush. Two zhan of water, decoct to one zhan. Take warm before bed.
(Li Dongyuan) Mingmu Xixin Tang (Brightening Eyes Ligusticum and Asarum Decoction): Treats red/slightly painful eyes, photophobia, fear of wind/light, excessive discharge, tightness, nasal congestion/runny nose, thick saliva, slightly hard stool.
Herbs: Asari Radix et Rhizoma (Xixin), Ephedrae Herba (Mahuang), Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo), Viticis Fructus (Manjingzi), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Libanotis Rhizome (Ben), Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong), Schizonepetae Spica (Jingjiesui), White Poria (Baifuling) (each 4 fen), Rehmanniae Radix (Shengdihuang), Radix Angelicae Sinensis Tail (Guiwei) (each 8 fen), Zanthoxyli Fructus (Huajiao) (7 grains).
Usage: Two zhong of water, decoct to 8 fen. Take slightly warm after meals and before bed.
Jueming Yeguang San (Clear Bright Night Light Powder): Treats night blindness, unable to see even with lamp/moonlight.
Herbs: Argo navis Lapis (Shijue ming), Nyctocalos Semen (Yeming sha) (each 2 qian), Pig Liver (Zhugan) (1 liang).
Usage: Grind herbs into powder. Cut pig liver into two slices with a bamboo knife, spread medicine inside, bind with hemp rope. Boil in one bowl of rice washing water in a clay pot until half remains. Take liver and juice together before bed.
Shihu Yeguang Wan (Dendrobium Night Light Pill): Treats dilated spiritual water, vision like fog/mist, black spots before eyes, diplopia, long-term failure of light convergence, and internal cataracts with pale white/green pupils.
Herbs: Dendrobii Caulis (Shihu, wine-washed, 5 qian), Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Rehmanniae Radix (Shengdi), Prepared Rehmanniae Radix (Shudihuang, wine-washed), Ophiopogonis Tuber (Maimendong), Asparagi Radix (Tiandong), White Poria (Baifuling), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Cassiae Semen (Caocueming), Coptidis Rhizoma (Huanglian, wine-stir-fried) (each 1 liang), Antelope Horn (Lingyangjiao, shaved), Rhinoceros Horn (Xijiao, shaved), Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong), Honey-fried Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Zhigancao), Aurantii Fructus (Zhike, flour-stir-fried), Celosiae Semen (Qingxiangzi, lightly stir-fried), Schisandrae Fructus (Wuweizi, stir-fried), Cistanches Herba (Roucongrong, wine-washed scales removed, fried) (each 5 qian), Achyranthis Bidentatae Radix (Niuxi, wine-washed), Tribuli Fructus (Bajili, stir-fried removing spines), Dodder Seed (Tusizi, processed), Cultivated Chrysanthemum (Jiajuhua), Dioscoreae Rhizoma (Shanyao), Armeniacae Semen Amarum (Xingren), Lycii Fructus (Gouqi) (each 7 qian).
Usage: Powdered, honey-pilulated, size of paulownia seeds. Each dose 30-50 pills, taken with warm wine or salted water as preferred.
(Li Dongyuan) Xi Re Huanglian Tang (Draining Heat Coptis Decoction): Also named Huanglian Yinzi. Treats sudden onset of red/painful eyes.
Herbs: Coptidis Rhizoma (Huanglian, wine-stir-fried), Radix Scutellariae (Huangqin, wine-stir-fried), Gentiana Scabra Radix et Rhizoma (Longdancao), Rehmanniae Radix (Shengdi), Bupleuri Radix (Chaihu) (each 1 qian), Cimicifugae Rhizoma (Shengma) (5 fen).
Usage: Decoct in water. Take hot before noon or after meals.
(Li Dongyuan) Huangqin Huanglian Tang (Scutellaria and Coptis Decoction): Treats blood-heat red/painful eyes.
Herbs: Radix Scutellariae (Huangqin), Coptidis Rhizoma (Huanglian), Gentiana Scabra Radix et Rhizoma (Cao Longdan, all wine-washed and stir-fried), Rehmanniae Radix (Shengdi, wine-washed).
Usage: Equal parts, coarsely crushed. Use 5 qian per dose, two zhan of water, decoct to one zhan. Strain and take hot.
(Li Dongyuan) Danggui Longdan Tang (Angelica and Gentiana Decoction): Treats white nebula in the eye.
Herbs: Radix Angelicae Sinensis Body (Guishen), Gentiana Scabra Radix et Rhizoma (Longdancao, wine-washed), Radix Scutellariae (Huangqin, wine-stir-fried), Phellodendri Cortex (Huangbai, wine-stir-fried), Radix Paeoniae (Shaoyao) (each 8 fen), Astragali Radix (Huangqi), Coptidis Rhizoma (Huanglian), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao) (each 5 fen), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo), Cimicifugae Rhizoma (Shengma), Bupleuri Radix (Chaihu), Schisandrae Fructus (Wuweizi), Gypsum Fibrosum (Shigao) (each 5 fen).
Usage: Two zhan of water, decoct to one zhan. Strain, add a little wine. Take hot before bed. Avoid speaking.
Shaoyao Qinggan San (Peony Clearing Liver Powder): Formula in Cold Section. Treats red vessels crossing the cornea, excessive/dry discharge, tightness/photophobia, organ constipation.
Chanhua San (Cicada Flower Powder): Treats liver meridian wind-heat, toxic vapors attacking upward, red/painful eyes, and all internal/external opacities.
Herbs: Bombyx Batryticatus (Chantui), Chrysanthemi Flos (Ganjuhua), Centipedinia Herb (Gu Jingcao), Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, stir-fried), Tribuli Fructus (Bajili, stir-fried), Cassiae Semen (Caocueming), Gardeniae Fructus (Zhizi, stir-fried), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Callicarpae Flos (Mimenghua), Schizonepetae Spica (Jingjiesui), Equiseti Herba (Muzei), Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong), Viticis Fructus (Manjingzi), Radix Scutellariae (Huangqin) (equal parts).
Usage: Powdered. Each dose 2 qian, taken after meals mixed with clear tea.
Wuwei Xiebai San (Five-Ingredient Draining White Powder): Treats wind-heat nebulae/blood vessels, all lung-heat external opacities.
Herbs: Radix Angelicae Sinensis (Danggui), Rehmanniae Radix (Shengdi), Radix Paeoniae (Shaoyao), Gardeniae Fructus (Zhizi), Radix Scutellariae (Huangqin) (equal parts).
Usage: Each dose 3-5 qian, taken as powder or decoction as desired.
Mingmu Yanggan Wan (Brightening Eyes Lamb Liver Pill): Treats liver deficiency wind-heat, cold tears/red dryness, internal/external opacities.
Herbs: Coptidis Rhizoma (Huanglian) (3 liang), Cultivated Chrysanthemum (Jiajuhua), Gentiana Scabra Radix et Rhizoma (Longdancao), Argo navis Lapis (Shijue ming, calcined), Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Radix Angelicae Sinensis (Danggui), Prepared Rehmanniae Radix (Shudihuang), Lycii Fructus (Gouqi), Ophiopogonis Tuber (Maidong), Achyranthis Bidentatae Radix (Niuxi), Green Salt (Qingyan), Phellodendri Cortex (Huangbai), Bupleuri Radix (Chaihu), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghu) (each 8 qian), Cinnamon Bark (Rougui) (4 qian), Ram Lamb Liver (Jie Yanggan, one piece, roasted dry and powdered).
Usage: Powdered, honey-pilulated, size of paulownia seeds. Each dose 30-40 pills, taken with warm water.
Huanglian Yanggan Wan (Coptis Lamb Liver Pill): Treats the above conditions.
Use only Coptidis Rhizoma (Huanglian) together with lamb liver, grind into powder, honey-pilulated. *Jisheng Fang* uses raw lamb liver removing fascia, pounded with Coptis into pills, size of paulownia seeds. Each dose 50-60 pills, taken with warm water.
Huanglian Tianhuafen Wan (Coptis and Trichosanthes Root Pill): Treats red/painful eyes, excessive/dry discharge, tightness/photophobia, red vessels crossing cornea, organ constipation.
Herbs: Coptidis Rhizoma (Huanglian, wine-stir-fried), Trichosanthis Radix (Tianhuafen), Cultivated Chrysanthemum (Jiajuhua), Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong), Menthae Haplocalycis Herba (Boheye), Forsythiae Fructus (Lianqiao) (each 1 liang), Radix Scutellariae (Huangqin), Gardeniae Fructus (Zhizi) (each 4 liang), Phellodendri Cortex (Huangbai, wine-stir-fried, 6 liang).
Usage: Fine powder, drop-water pilulated, size of paulownia seeds; or honey-pilulated. Each dose 50-70 or 100 pills, taken after meals/before sleep with tea soup.
*Ju Fang* Mimenghua San (Callicarpae Flos Powder): Treats wind qi attacking, dim vision, discharge/tearing/photophobia, and sudden red/swollen opacities.
Herbs: Callicarpae Flos (Mimenghua), Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo), Tribuli Fructus (Bajili, stir-fried), Equiseti Herba (Muzei), Argo navis Lapis (Shijue ming) (each 1 liang), Chrysanthemi Flos (Ganju) (3 liang).
Usage: Powdered. Each dose 2 qian, taken after meals mixed with clear tea.
Chunxue Gao (Spring Snow Ointment): For treating red eyes.
Place Glaucophyllite (Puxiao) on tofu and steam. Collect the liquid that flows down, store in a tile vessel, and apply to eyes.
Xuanming Chunxue Gao (Transparent Spring Snow Ointment): Treats epidemic heat eyes.
Herbs: Mirabilite (Xuanmingfen) (half liang), Borax (Yueshi) (3 qian), Borneolum Syntheticum (Bingpian) (3 fen).
Usage: Grind until silent sound, seal in porcelain jar. Apply to the two large canthi when using.
Longnao Huanglian Gao (Borneol and Coptis Ointment): For treating red-hot eyes.
Herbs: Borneolum Syntheticum (Longnao) (1 qian), Coptidis Rhizoma (Huanglian, de-hair clean, wine-stir-fried, 8 liang).
Usage: Crush Coptis finely. Add 4 bowls of water to a clay pot, boil Coptis until 1 bowl remains. Filter dregs, put into thin porcelain bowl, double-boil into ointment (approx half cup). Add Borneol as guide, or add just before use for best effect.
Lixiao Gao (Instant Elimination Ointment): Treats floating opacities/old barriers, foggy membranes obscuring vision.
Herbs: Snow-white Salt (Xuexueyan, ground like dust in clean vessel).
Usage: Dip large rush stem in salt, lightly touch the floating opacity. Three applications will make it disappear without pain.
Huanglian Ganshi San (Coptis and Calamine Powder): Treats broken eye sockets, photophobia.
Herbs: Calamina (Luganshi, processed, 1 jin), Coptidis Rhizoma (Huanglian) (4 liang), Borneolum Syntheticum (Longnao, amount added).
Usage: Grind Coptis extremely fine, mix with Calamine and grind again. Sieve through fine crepe silk for storage. When using, take 1-2 liang, add Borneol, mix with spring water to thick paste. Apply to broken areas before sleep. For non-broken eyes, apply to inner canthus, avoiding entry into the eyeball.
Huanglian Renshen Gao (Coptis and Ginseng Ointment): Treats red/itchy/painful eyes.
Herbs: Xuan Huanglian, Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen) (each 5 fen or 1 qian).
Usage: Chop finely, soak in one small zhong of water, steam in rice cooker briefly. Cool, frequently apply to eye corners for self-healing. Adding a little Borneolum Syntheticum (Bingpian) before use is better. Another method: soak Coptis in human milk and frequently apply to canthi. *Baopuzi* states: treats all eye diseases. Another method: Coptis with raw alum, soaked in human milk, steamed, applied to eye corners with great effect.
Dansha San (Cinnabar Powder): Excellent for all eye diseases, this is Li Shizhen's formula.
Herbs: Borax (Pengsha), Sepiae Endoconcha (Haipiaoxiao, shell removed), Calamina (Luganshi, high quality, quenched in children's urine seven times, floated) (each 1 liang), Cinnabar (Zhusha) (5 qian, prevents sticking).
Usage: Extremely fine powder, store in porcelain bottle. Add a little Borneolum Syntheticum (Bingpian) and grind before use for best results.
Qingliang Gao (Cooling Ointment): Treats red/swollen eyes unable to open, pain/distress, hot tears like rain.
Herbs: Aconiti Lateralis Radix Preparata (Sheng Nanxing - *Note: Text says Sheng Nanxing, usually processed but text specifies raw*), Lotus Leaf (Naohéye) (each half liang), Schizonepetae Spica (Jingjie), Theae Folium Fermentatum (Baiyaojian - if unavailable, use Wen Ge/Clam Shell).
Usage: Each 3 qian, powdered. Mix with well water to form ointment. Apply to eye corners, naturally cooling.
*Zhengchuan* Guangming Dan (Light Brightening Pellet): Treats all wind-heat blocking upward, red/swollen/tight/painful eyes, marginal wind-eye, internal/external opacities.
Herbs: Processed Calamine (Zhiganshi) (1 liang), Cinnabar (Zhusha) (1 qian), Borax (Pengsha) (2 qian), Calomelas (Qingfen) (5 fen), Borneolum Syntheticum (Bingpian) (3 fen), Moschus (Shexiang) (1 fen).
Usage: Grind extremely fine in mortar, store as base. For red/swollen/painful eyes, add Frankincense (Ruxiang) and Myrrh (Moyao) 5 fen each. For internal/external opacities, add Pearl (Zhenzhu) 5 fen, Chalcanthite (Danguan) 2 fen. For marginal wind-eye, add Malachite (Tonglv) 5 fen, Red Lead (Huangdan) 5 fen. Or combine all drugs to treat various eye diseases. Grind all finely together, continue grinding for two days. Store tightly in porcelain, prevent gas leakage. Applying or taking orally is excellent.
Qinghuo Jinzhen (Green Fire Golden Needle): Treats headache/wind, toothache, red eyes.
Herbs: Saltpeter (Huoxiao) (1 liang), Indigo Naturalis (Qingdai) (1 qian), Borneol Lotus Leaf (Naohé), Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong) (each 5 fen).
Usage: Fine powder. Hold cold water in mouth (do not swallow), insufflate powder into nose.
Chihuo Jinzhen (Red Fire Golden Needle): Treats red eyes, headache/wind, cold tears, nasal congestion, tinnitus, toothache.
Herbs: Saltpeter (Huoxiao) (1 liang), Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong), Realgar (Xionghuang), Frankincense (Ruxiang), Myrrh (Moyao), Gypsum Fibrosum (Shigao) (each 1 qian).
Usage: Fine powder. Each dose 1-2 fen. Insufflate into nose as above, cured in three times.
Chuibi Liushen San (Six Gods Nasal Insufflation Powder): Treats sudden red/swollen eyes, hot tears/dim dryness, head/brain pain.
Herbs: Refined Saltpeter (Yanxiao, refined, 5 qian), Angelicae Dahuricae Radix (Baizhi), Realgar (Xionghuang), Frankincense (Ruxiang, processed), Myrrh (Moyao, processed), Borneol Lotus Leaf (Naohéye) (each 1 qian).
Usage: Fine powder, store in porcelain jar. Insufflate left into left nostril, right into right. Have patient hold water in mouth while insufflating so qi rises, effective quickly. Same method for headache, or insufflate both nostrils. Do not use for chronic eye diseases.
(Li Dongyuan) Dian Yan Fa (Salt Pointing Method): Brightens eyes, removes dim opacities. Very beneficial for old eyes, obtaining good tonification effects.
Usage: Sea salt (2 jin, selected clean), soak in boiling water, filter clear juice. Boil in silver/copper vessel to obtain snowflake white salt. Store in porcelain. Each morning, use 1 qian to brush teeth, rinse with water. Use fingers to rub salt juice from mouth onto both eyes' canthi, close eyes for a long time, then wash face with water. Can see clearly for thousands of li, brightens eyes, strengthens teeth. Excellent method, recorded by Su Dongpo. For red/blind, dim/old eyes, only this method is suitable, highly effective.
Xi Lianxian Feng Chiyan Fang (Washing Marginal Wind Red Eye Formula): Also named Wanjing Gao. Effect is miraculous, essential for households. Give to others if no eye disease, cheap and effective, greatly benefits people.
Herbs: Clam Shell (Wenge), Coptidis Rhizoma (Huanglian, de-hair clean), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Schizonepetae Spica (Jingjiesui) (each 5 qian), Sophorae Flavescentis Radix (Kushen) (4 qian), Malachite (Tonglv) (5 fen).
Usage: Extremely fine powder. Externally, decoct mint to make pills, size of bullet. When using, dissolve in hot water, wash eyes while hot, three times daily. Instant miraculous cure. Another version adds Radix Angelicae Sinensis (Danggui) and Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong) 4 qian each.
Fu Lianxian Ge (Song for Applying Marginal Ulcer):
Marginal ulcer treated marvelously with Baiyaojian, ground fine and clarified with water, boiled into thin paste with Calomelas, applied after washing with salt water.
Sofeng San (Wind-Searching Powder): Constricts wind-heat eyes and swelling/pain.
Herbs: Coptidis Rhizoma (Huanglian), Rheismi Radix et Rhizoma (Dahuang), Glaucophyllite (Puxiao), Red Lead (Huangdan) (equal parts).
Usage: Powdered. Decoct Sophorae Flavescentis Radix (Kushen), add a little refined white honey, mix and apply to four edges of eyes, very wonderful.
Baitang San (Hall-Bowing Powder): Applies to wind-red-hot eyes, inverted eyelashes, marginal ulcers.
Herbs: Terminalia Chebulae Fructus (Wubeizi) any amount, powdered. Mix with honey water and apply to affected area.
Tangpao San (Soup-Soaking Powder): Treats liver deficiency wind-heat attacking eyes, red/swollen/photophobic, gradually forming opacities.
Herbs: Armeniacae Semen Amarum (Xingren), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Coptidis Rhizoma (Huanglian, de-stamen), Radix Paeoniae Rubra (Chishaoyao), Radix Angelicae Sinensis Tail (Guiwei) (each half liang), Malachite (Tongqing) (2 qian), Menthae Haplocalycis Herba (Boheye) (3 qian).