主治温中。下气。止痛。解郁疏肝健脾。起阳去痰。化滞。逐风。
通关节。开腠理。治霍乱转筋吐泻。阴毒伤寒。咳逆。咽膈不通。痰冷气逆。胃冷。噎膈中
恶。心腹绞痛。痞满症结。食积。奔豚。阴毒腹痛大肠壅气。肠风血痢多年脾泄。肾气。阴
疝。血痹。腰脚软弱。水肿。香港脚冲心。产后余血心痛。子肠脱出。阴下湿痒蛇虫毒。山萸
食萸。功同力小 茱萸丸。吴茱萸木瓜各等分。研末酒煮米糊丸。或木瓜蒸烂研膏丸。梧子
大。每服五十至百丸。温酒下。治香港脚入腹。腹胀不仁。喘闷欲死。 茱萸内消丸。吴茱萸
(半酒半醋。浸一宿焙干)山茱萸(蒸去核)马蔺花(醋浸焙)黑牵牛(炒取头末)玄胡索
(微炒)川
楝子(蒸去皮核)舶茴香(盐炒)海藻(洗净焙)橘皮青皮官桂各一两。桃仁(炒去皮)白
蒺藜(炒
杵去刺)木香各五钱。研末。酒煮米糊丸梧子大每服五十丸。食前盐汤或酒下。治肾虚邪袭。
奔豚 癖。寒疝阴痒偏大引痛或生疮疡出黄水。 吴萸散。吴茱萸(取开口者汤泡七次焙干)
肉豆蔻(面裹煨)炙草各五钱。缩砂仁神曲白术(均炒)各一两浓朴(姜汁制)陈皮(焙)
高良姜各
二两。研末。每服二三钱。食前米汤调下。治肠痹寒湿。内搏腹满。气急便泄。 吴萸汤。
吴茱萸一升。(汤浸焙)人参三两。生姜六两。大枣十二枚。水七升。煮取二升。去滓温
服七
合。日三次。治伤寒呕而胸满。或烦躁欲死。 又方。吴茱萸(汤浸焙炒)半夏(汤泡)赤
苓鳖
甲(酥炙)三棱前胡青皮(焙)浓朴(姜汁炙)槟榔白术桂心各一两。枳壳(麸炒)五钱。
咀。每
服五钱。加生姜大枣。水煎服。治胸痹喉塞不能下食。 又方。吴茱萸当归各二钱。桔梗细
辛防风干姜(炮)各一钱。熟地二钱五分。炙草五分。水煎服。治妇人素虚。为风冷所乘。
腹
胁刺痛。 又方。吴茱萸半夏(姜制)川芎炙草人参白茯苓白芷陈皮各等分。加生姜三片。
水
煎服。治厥阴经偏头风。 又方。吴萸肉(炒)一钱五分。桔梗干姜(炮)炙草半夏各一钱。
细
辛六分。当归茯苓肉桂陈皮各八分。加生姜。水煎服。治产后口渴痞闷。 山茱萸丸。山茱
萸二两。熟地丹皮牛膝茯苓泽泻各一两。鹿茸五钱。研末蜜丸梧子大。每服二十丸。食后盐
汤下。治眼白多。
主治温中。下气。止痛。解郁疏肝健脾。起阳去痰。化滞。逐风。
通关节。开腠理。治霍乱转筋吐泻。阴毒伤寒。咳逆。咽膈不通。痰冷气逆。胃冷。噎膈中
恶。心腹绞痛。痞满症结。食积。奔豚。阴毒腹痛大肠壅气。肠风血痢多年脾泄。肾气。阴
疝。血痹。腰脚软弱。水肿。香港脚冲心。产后余血心痛。子肠脱出。阴下湿痒蛇虫毒。山萸
食萸。功同力小 茱萸丸。吴茱萸木瓜各等分。研末酒煮米糊丸。或木瓜蒸烂研膏丸。梧子
大。每服五十至百丸。温酒下。治香港脚入腹。腹胀不仁。喘闷欲死。 茱萸内消丸。吴茱萸
(半酒半醋。浸一宿焙干)山茱萸(蒸去核)马蔺花(醋浸焙)黑牵牛(炒取头末)玄胡索
(微炒)川
楝子(蒸去皮核)舶茴香(盐炒)海藻(洗净焙)橘皮青皮官桂各一两。桃仁(炒去皮)白
蒺藜(炒
杵去刺)木香各五钱。研末。酒煮米糊丸梧子大每服五十丸。食前盐汤或酒下。治肾虚邪袭。
奔豚 癖。寒疝阴痒偏大引痛或生疮疡出黄水。 吴萸散。吴茱萸(取开口者汤泡七次焙干)
肉豆蔻(面裹煨)炙草各五钱。缩砂仁神曲白术(均炒)各一两浓朴(姜汁制)陈皮(焙)
高良姜各
二两。研末。每服二三钱。食前米汤调下。治肠痹寒湿。内搏腹满。气急便泄。 吴萸汤。
吴茱萸一升。(汤浸焙)人参三两。生姜六两。大枣十二枚。水七升。煮取二升。去滓温
服七
合。日三次。治伤寒呕而胸满。或烦躁欲死。 又方。吴茱萸(汤浸焙炒)半夏(汤泡)赤
苓鳖
甲(酥炙)三棱前胡青皮(焙)浓朴(姜汁炙)槟榔白术桂心各一两。枳壳(麸炒)五钱。
咀。每
服五钱。加生姜大枣。水煎服。治胸痹喉塞不能下食。 又方。吴茱萸当归各二钱。桔梗细
辛防风干姜(炮)各一钱。熟地二钱五分。炙草五分。水煎服。治妇人素虚。为风冷所乘。
腹
胁刺痛。 又方。吴茱萸半夏(姜制)川芎炙草人参白茯苓白芷陈皮各等分。加生姜三片。
水
煎服。治厥阴经偏头风。 又方。吴萸肉(炒)一钱五分。桔梗干姜(炮)炙草半夏各一钱。
细
辛六分。当归茯苓肉桂陈皮各八分。加生姜。水煎服。治产后口渴痞闷。 山茱萸丸。山茱
萸二两。熟地丹皮牛膝茯苓泽泻各一两。鹿茸五钱。研末蜜丸梧子大。每服二十丸。食后盐
汤下。治眼白多。
主治:温暖中焦,降逆下气,止痛,解除郁结,疏肝理气,健脾益气,振奋阳气,祛除痰浊,化解积滞,驱逐风邪。
疏通关节,开发腠理(皮肤毛孔)。治疗霍乱引起的转筋、呕吐腹泻;阴毒伤寒;咳嗽气逆;咽喉及胸膈部阻塞不通;因痰饮寒气导致的气机上逆;胃部寒冷;噎膈(吞咽困难)和中恶(突发的严重不适);心腹部剧烈绞痛;痞满(自觉胀满但按之无形)、症瘕积聚(体内肿块);食积停滞;奔豚(气从少腹上冲心胸);阴毒腹痛、大肠气机壅滞;肠风血痢;多年的脾虚泄泻;肾气不足;阴疝(发生于阴部的疝气);血痹(血脉闭阻);腰脚软弱无力;水肿;香港脚(脚气病)冲心(脚气病危重阶段,气逆攻心);产后瘀血阻滞引起的心痛;子宫脱垂;外阴潮湿瘙痒;蛇虫咬伤中毒。山茱萸和食茱萸功效相同但药力较弱。
【茱萸丸】
组成:吴茱萸、木瓜各等分。
制法:研成粉末,用酒煮米糊作为粘合剂制成丸药,或者将木瓜蒸烂后研成膏状制丸。丸药大小如梧桐子。
用法:每次服用五十到一百丸,用温酒送服。
主治:脚气病发作入腹,腹部胀满且感觉迟钝麻木,气喘胸闷几乎要死亡。
【茱萸内消丸】
组成:吴茱萸(一半用酒、一半用醋浸泡一夜,然后烘焙干燥)、山茱萸(蒸熟去核)、马蔺花(用醋浸泡后烘焙)、黑牵牛(炒制后取最细的头末)、玄胡索(轻微炒制)、川楝子(蒸熟去皮和核)、舶茴香(用盐炒制)、海藻(洗净后烘焙)、橘皮、青皮、官桂各一两;桃仁(炒制去皮)、白蒺藜(炒制后捣碎去刺)、木香各五钱。
制法:研成粉末,用酒煮米糊制成梧桐子大小的丸药。
用法:每次服用五十丸,饭前用淡盐水或酒送服。
主治:肾虚受邪气侵袭,奔豚气、癖块(腹内结块),寒疝,阴部瘙痒,一侧肿大牵引疼痛,或者生疮疡流出黄水。
【吴萸散】
组成:吴茱萸(选取开口者,用沸水泡七次后烘焙干燥)、肉豆蔻(面粉包裹煨熟)、炙甘草各五钱;缩砂仁、神曲、白术(均炒制)各一两;厚朴(姜汁炮制)、陈皮(烘焙)、高良姜各二两。
制法:研成粉末。
用法:每次服用二到三钱,饭前用米汤调匀送服。
主治:肠痹(肠道闭塞不通),寒湿内侵搏击腹部导致腹满,气急,大便泄泻。
【吴萸汤】
组成:吴茱萸一升(沸水浸泡后烘焙)、人参三两、生姜六两、大枣十二枚。
制法:用水七升,煮取药液二升,滤去药渣。
用法:温热服用,每次七合,每日三次。
主治:伤寒病中出现呕吐且胸部胀满,或者烦躁不安几乎要死亡。
【又方】
组成:吴茱萸(沸水浸泡烘焙炒制)、半夏(沸水泡制)、赤茯苓、鳖甲(用酥油炙烤)、三棱、前胡、青皮(烘焙)、厚朴(姜汁炙烤)、槟榔、白术、桂心各一两;枳壳(麦麸炒制)五钱。
制法:切碎药材。
用法:每次服用五钱,加入生姜、大枣,用水煎服。
主治:胸痹(胸部闷痛),喉部堵塞感,无法进食。
【又方】
组成:吴茱萸、当归各二钱;桔梗、细辛、防风、干姜(炮制)各一钱;熟地黄二钱五分;炙甘草五分。
制法:用水煎服。
主治:妇女素体虚弱,遭受风冷邪气侵袭,腹部和胁肋部刺痛。
【又方】
组成:吴茱萸、半夏(姜汁炮制)、川芎、炙甘草、人参、白茯苓、白芷、陈皮各等分。
用法:加入生姜三片,用水煎服。
主治:足厥阴肝经偏头痛。
【又方】
组成:吴茱萸肉(炒制)一钱五分;桔梗、干姜(炮制)、炙甘草、半夏各一钱;细辛六分;当归、茯苓、肉桂、陈皮各八分。
用法:加入生姜,用水煎服。
主治:产后口渴,胸脘痞闷。
【山茱萸丸】
组成:山茱萸二两;熟地黄、牡丹皮、牛膝、茯苓、泽泻各一两;鹿茸五钱。
制法:研成粉末,用蜂蜜制成梧桐子大小的丸药。
用法:每次服用二十丸,饭后用淡盐水送服。
主治:眼睛白色部分过多(指老年性白内障或角膜混浊等眼疾,此处原文简略,直译为眼白多)。
Indications: Warms the middle jiao, directs rebellious qi downward, alleviates pain, resolves stagnation, soothes the liver and regulates qi, strengthens the spleen and boosts qi, arouses yang, dispels phlegm, transforms accumulation, expels wind.
Unblocks joints, opens the cou li (skin pores). Treats Huoluan (cholera-like syndrome) with muscle spasms, vomiting, and diarrhea; Yin Du Shanghan (Yin-toxin Cold Damage); coughing and rebellious qi; obstruction in the throat and chest diaphragm; rebellious qi due to cold-phlegm; cold stomach; Yige (dysphagia/food impaction) and Zhong'e (sudden severe malaise); severe cramping pain in the heart and abdomen; Pi-man (distension without palpable mass), Zheng-jie (masses and accumulations); food retention; Bentun (Bentun disease, sensation of gas rushing upward from the lower abdomen); Yin Du abdominal pain, Qi stagnation in the large intestine; Changfeng Xueli (blood dysentery due to intestinal wind); chronic Spleen deficiency diarrhea; Kidney Qi deficiency; Yin Han (hernia affecting the genitalia); Xuebi (blood bi-syndrome, numbness/pain due to blood stasis); weakness of the waist and legs; edema; Xianggangjiao Chongxin (Hong Kong foot/Jatrogenic beriberi attacking the heart); postpartum blood stasis causing heart pain; Zichang Tuochu (uterine prolapse); dampness and itching in the yin region; snake and insect bites/poison. Cornus officinalis (Shanzhuyu) and Zanthoxylum bungeanum (Shizhuyu) have similar effects but are weaker in potency.
[Juzhu Wan]
Composition: Wu Zhu Yu (Evodiae Fructus) and Mugua (Chaenomelis Fructus) in equal parts.
Preparation: Grind into powder, use wine-boiled rice paste as a binder to make pills, or steam Mugua until soft, grind into paste, and make pills. Size of pills: like Sophora japonica seeds (Wuzi).
Administration: Take 50-100 pills per dose, washed down with warm wine.
Indications: Jatrogenic beriberi entering the abdomen, abdominal distension with numbness, severe asthma and chest oppression nearly causing death.
[Juzhu Neixiao Wan]
Composition: Wu Zhu Yu (half soaked in wine, half in vinegar, overnight, then baked dry), Shanzhuyu (steamed, pitted), Malin Hua (Iris domestica flower, soaked in vinegar and baked), Hei Qianniu (Pharbitidis Semen, stir-fried, take the finest head powder), Yuanhusuo (Corydalis Rhizoma, lightly stir-fried), Chuan Lianzi (Toosendan Fructus, steamed, skin and pit removed), Bo Huixiang (Foeniculum Vulgare Fruit, salt-stir-fried), Haizao (Sargassum, washed and baked), Jupi (Citri Reticulatae Pericarpium), Qingpi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride), Guanzi Gui (Cinnamomi Cortex) each 1 liang; Taoren (Persicae Semen, stir-fried, skin removed), Bajieli (Tribuli Fructus, stir-fried, pounded, thorns removed), Muxiang (Aucklandiae Radix) each 5 qian.
Preparation: Grind into powder, use wine-boiled rice paste to make pills size of Sophora japonica seeds.
Administration: Take 50 pills per dose before meals, washed down with salt water or wine.
Indications: Kidney deficiency with pathogenic invasion, Bentun disease, Piku (abdominal masses), cold hernia, yin itching, unilateral swelling with pulling pain, or sores discharging yellow fluid.
[Wuyu San]
Composition: Wu Zhu Yu (select open ones, soak in boiling water seven times, bake dry), Rou Doukou (Myristicae Semen, wrapped in flour and baked), Zhi Gancao (Prepared Licorice Root) each 5 qian; Suosharen (Amomi Fructus), Shenqu (Massa Medicata Fermentata), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, all stir-fried) each 1 liang; Houpo (Magnoliae Officinalis Cortex, processed with ginger juice), Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium, baked), Gaoliangjiang (Alpiniae Officinarum Rhizoma) each 2 liang.
Preparation: Grind into powder.
Administration: Take 2-3 qian per dose before meals, mixed with rice soup.
Indications: Changbi (intestinal obstruction), cold-dampness internal collision causing abdominal fullness, rapid breathing, and diarrhea.
[Wuyu Tang]
Composition: Wu Zhu Yu 1 sheng (soaked in boiling water, baked), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma) 3 liang, Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens) 6 liang, Dazao (Jujubae Fructus) 12 pieces.
Preparation: Add 7 sheng of water, decoct to obtain 2 sheng, strain.
Administration: Warm drink, 7 ge per dose, three times daily.
Indications: Shanghan (Cold Damage) with vomiting and chest fullness, or irritability nearly causing death.
[Another Prescription]
Composition: Wu Zhu Yu (soaked in boiling water, baked, stir-fried), Banxia (Pinelliae Rhizoma, soaked in boiling water), Chi Ling (Poria Cocos with Red Core), Biejia (Testudinis Carapax et Plastrum, roasted with butter), Sanleng (Sparganii Rhizoma), Qianhu (Peucedani Radix), Qingpi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride, baked), Houpo (Magnoliae Officinalis Cortex, ginger juice-roasted), Binglang (Arecae Semen), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Guixin (Cinnamomi Ramulus) each 1 liang; Zhike (Aurantii Fructus Immaturus, bran-stir-fried) 5 qian.
Preparation: Cut into small pieces.
Administration: Take 5 qian per dose, add Shengjiang and Dazao, decoct in water.
Indications: Xiongbi (chest bi-syndrome), throat obstruction, inability to swallow food.
[Another Prescription]
Composition: Wu Zhu Yu, Danggui (Angelicae Sinensis Radix) each 2 qian; Jiegeng (Platycodonis Radix), Xixin (Asari Radix et Rhizoma), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, processed) each 1 qian; Shudi (Rehmanniae Radix Praeparata) 2.5 qian; Zhi Gancao (Prepared Licorice Root) 0.5 qian.
Preparation: Decoct in water.
Indications: Women with inherent deficiency attacked by wind-cold, stabbing pain in the abdomen and hypochondrium.
[Another Prescription]
Composition: Wu Zhu Yu, Banxia (processed with ginger juice), Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma), Zhi Gancao (Prepared Licorice Root), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Bai Fuling (Poria Cocos with White Core), Baizhi (Angelicae Dahuricae Radix), Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium) in equal parts.
Administration: Add 3 slices of Shengjiang, decoct in water.
Indications: Shaoyang/Jueyin meridian lateral headache (Hantoufeng).
[Another Prescription]
Composition: Wu Yurou (Stir-fried) 1.5 qian; Jiegeng (Platycodonis Radix), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, processed), Zhi Gancao (Prepared Licorice Root), Banxia (Pinelliae Rhizoma) each 1 qian; Xixin (Asari Radix et Rhizoma) 0.6 qian; Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Fuling (Poria Cocos), Rougui (Cinnamomi Cortex), Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium) each 0.8 qian.
Administration: Add Shengjiang, decoct in water.
Indications: Postpartum thirst, chest and epigastric stuffiness.
[Shanzhuyu Wan]
Composition: Shanzhuyu (Corni Fructus) 2 liang; Shudi (Rehmanniae Radix Praeparata), Danpi (Moutan Cortex), Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix), Fuling (Poria Cocos), Zexie (Alismatis Rhizoma) each 1 liang; Lurong (Cervi Cornu Degelatinatum) 5 qian.
Preparation: Grind into powder, mix with honey to make pills size of Sophora japonica seeds.
Administration: Take 20 pills per dose after meals, washed down with salt water.
Indications: Excessive whiteness of the eyes (referring to opacification of the cornea/lens).