喘脉宜浮迟,不宜急疾。喘逆上气,不得卧者死;上气面目肿,肩息,脉浮大者危。上气喘息低昂,脉滑,
手足温者生;脉涩,肢寒者死。右寸沉实而紧,为肺感寒邪。亦有六部俱伏者,宜发散,则喘定。
〔通治〕定喘汤 麻 杏 芩 夏 草 白果 款冬 苏子
桑皮
〔补摄〕六味丸 见一卷中风。
〔发散〕三拗汤 见本卷哮。
〔解利〕华盖散 见本卷咳嗽。
〔痰火〕麻杏石甘汤 麻 杏 石 草
〔饮邪〕桂枝加朴杏汤 桂 芍 草 姜 枣 朴 杏
〔暑 〕香薷饮 见一卷中风。
〔暑 〕白虎汤 见一卷中风。
〔利湿〕四苓散 见一卷温。
〔散邪〕麻黄汤 麻 桂 杏 草
〔肺胀〕小青龙加石膏汤 小青龙见本卷咳嗽,此加石膏。
〔水停〕越婢加半夏汤 见本卷咳嗽。
〔水逆〕真武汤 术 附 苓 芍 姜
〔气痰〕温胆汤 见一卷温。
〔火痰〕清膈煎 广皮(钱半) 贝母 浮石(各二钱) 胆星(一钱) 木通(钱半) 白芥子(七分)
〔怒喘〕三因四七汤 苓 夏 苏 朴 姜 枣
〔肺虚〕生脉散 参 五味 麦冬
〔胃虚〕人参五味汤 参 术 广皮(各一钱) 五味(九粒) 麦冬 杏仁(各八分) 姜(三片)
枣(二枚)
〔引火〕七味八味丸 见一卷中风。八味丸加牛膝、车前,名肾气丸。
〔纳气〕都气丸 六味丸加五味子。
〔产喘〕参苏饮 人参(一两) 苏木(二两)
〔败血〕血竭散 血竭 没药(各一钱) 以陈酒、童便各半煎沸调服。
〔老人〕杏仁丸 杏仁 核桃肉 蜜丸。
〔虚衰〕嵩崖脾肾丸 肾气丸加骨脂、益智、砂仁。
〔支饮〕苓桂术甘汤 苓 桂 术 草
〔少气〕保元汤 见一卷火。
〔少气〕异功散 见一卷中风。
〔气逆〕四磨汤 见本卷哮。
〔气逆〕七气汤 参 桂 夏 草 姜
〔气逆〕杏子汤 麻 桂 杏 芍 姜 天冬
〔降气〕苏子降气汤 见本卷失音。
〔肾气〕麻黄附子细辛汤 麻 附 辛
〔气冲〕灵砂丹 水银 硫黄 二味炒成砂子,入水火鼎 炼为末,糯米糊丸麻子大。每服三丸,米
饮下。
〔肺寒〕参苏温肺汤 参 苓 术 草 桂 夏 陈 苏 五味 木香 桑皮 姜
〔寒包热〕麻黄定喘汤 即前定喘汤。
〔久嗽〕人参定喘汤 人参 麻黄 炙草 阿胶 半夏(各一钱) 五味 桑皮(各五分) 粟壳(二分)
姜(三片)
〔痰喘〕千缗汤 半夏(七粒) 皂角(去皮弦) 炙草(各一寸) 姜(二片)
〔胶痰〕导痰汤 见一卷中风。
〔喘嗽〕九宝汤 麻 杏 苏 桂 陈 荷 姜 草 桑皮 腹皮 乌梅
〔喘嗽〕安嗽化痰膏 见本卷咳嗽。
喘证的脉象宜见浮而迟缓,不宜急数疾速。若出现气喘逆乱、气机上冲、不能平卧的症状,预后不良,属死证;若气机上冲且面目浮肿,呼吸时耸肩(肩息),脉象浮大无根,病情危重。若气机上冲、喘息有声起伏,脉象滑利,手足温暖者,预后良好,可生;若脉象涩滞,四肢厥冷者,预后不良,属死证。右寸脉沉实而紧,是肺感受寒邪所致。也有六部脉象皆伏匿不见的,适宜用发散法治疗,则喘息自定。
〔通治方〕定喘汤:麻黄、杏仁、黄芩、半夏、甘草、白果、款冬花、苏子、桑白皮。
〔补摄方〕六味丸:详见第一卷中风篇。
〔发散方〕三拗汤:详见本卷哮病篇。
〔解利方〕华盖散:详见本卷咳嗽篇。
〔痰火方〕麻杏石甘汤:麻黄、杏仁、石膏、甘草。
〔饮邪方〕桂枝加厚朴杏子汤:桂枝、芍药、甘草、生姜、大枣、厚朴、杏仁。
〔暑湿方〕香薷饮:详见第一卷中风篇。
〔暑热方〕白虎汤:详见第一卷中风篇。
〔利湿方〕四苓散:详见第一卷温病篇。
〔散邪方〕麻黄汤:麻黄、桂枝、杏仁、甘草。
〔肺胀方〕小青龙加石膏汤:小青龙汤见本卷咳嗽篇,此方在此基础上加石膏。
〔水停方〕越婢加半夏汤:详见本卷咳嗽篇。
〔水逆方〕真武汤:白术、附子、茯苓、芍药、生姜。
〔气痰方〕温胆汤:详见第一卷温病篇。
〔火痰方〕清膈煎:陈皮(一钱半)、贝母、海浮石(各二钱)、胆南星(一钱)、木通(一钱半)、白芥子(七分)。
〔怒喘方〕三因四七汤:茯苓、半夏、紫苏、厚朴、生姜、大枣。
〔肺虚方〕生脉散:人参、五味子、麦冬。
〔胃虚方〕人参五味汤:人参、白术、陈皮(各一钱)、五味子(九粒)、麦冬、杏仁(各八分)、生姜(三片)、大枣(两枚)。
〔引火方〕七味丸、八味丸:详见第一卷中风篇。八味丸加牛膝、车前子,名为肾气丸。
〔纳气方〕都气丸:六味丸加五味子。
〔产后喘方〕参苏饮:人参(一两)、苏木(二两)。
〔败血方〕血竭散:血竭、没药(各一钱),用陈酒、童便各半煎沸后调服。
〔老人喘方〕杏仁丸:杏仁、核桃肉,炼蜜为丸。
〔虚衰方〕嵩崖脾肾丸:肾气丸加骨碎补、益智仁、砂仁。
〔支饮方〕苓桂术甘汤:茯苓、桂枝、白术、甘草。
〔少气方〕保元汤:详见第一卷火证篇。
〔少气方〕异功散:详见第一卷中风篇。
〔气逆方〕四磨汤:详见本卷哮病篇。
〔气逆方〕七气汤:人参、桂枝、半夏、甘草、生姜。
〔气逆方〕杏子汤:麻黄、桂枝、杏仁、芍药、生姜、天冬。
〔降气方〕苏子降气汤:详见本卷失音篇。
〔肾气方〕麻黄附子细辛汤:麻黄、附子、细辛。
〔气冲方〕灵砂丹:水银、硫黄,二味炒成砂状,放入水火鼎中炼制为末,糯米糊制成如麻子大的丸药。每次服用三丸,米饮送下。
〔肺寒方〕参苏温肺汤:人参、茯苓、白术、甘草、桂枝、半夏、陈皮、紫苏、五味子、木香、桑白皮、生姜。
〔寒包热方〕麻黄定喘汤:即前述定喘汤。
〔久嗽方〕人参定喘汤:人参、麻黄、炙甘草、阿胶、半夏(各一钱)、五味子、桑白皮(各五分)、罂粟壳(二分)、生姜(三片)。
〔痰喘方〕千缗汤:半夏(七粒)、皂角(去皮弦)、炙甘草(各一寸)、生姜(二片)。
〔胶痰方〕导痰汤:详见第一卷中风篇。
〔喘嗽方〕九宝汤:麻黄、杏仁、紫苏、桂枝、陈皮、薄荷、生姜、甘草、桑白皮、腹皮、乌梅。
〔喘嗽方〕安嗽化痰膏:详见本卷咳嗽篇。
The pulse in asthma (Chuan Zheng) should be floating and slow, not rapid and hurried. If there is rebellious Qi ascending, inability to lie flat, the prognosis is poor (death); if Qi ascends with swelling of the face and eyes, and shoulder breathing (Shan Xi), with a large and floating pulse, the condition is critical. If Qi ascends with labored breathing, the pulse is slippery, and the hands and feet are warm, life can be preserved; if the pulse is choppy and the limbs are cold, the prognosis is poor (death). A deep, solid, and tight pulse at the Right Cun position indicates Lung Cold Evil invasion. There are also cases where all six pulses are hidden (Fu); dispersing treatment should be applied, then the asthma will subside.
[General Treatment] Dingchuan Decoction: Ephedrae Herba (Mahuang), Armeniacae Semen Amarum (Xingren), Scutellariae Radix (Huangqin), Pinelliae Rhizoma Preparatum (Banxia), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao), Ginkgo Semen (Baiguo), Adenophorae Caulis et Flos (Kudonghua), Perillae Fructus (Suzi), Mori Cortex (Sangpí).
[Nourishing and Consolidating] Liuwei Wan: See Volume 1, Stroke section.
[Dispersing] San'ao Tang: See this volume, Asthma section.
[Resolving and Benefiting] Huagai San: See this volume, Cough section.
[Phlegm-Fire] Mahuang Xinggan Shigan Tang: Ephedrae Herba (Mahuang), Armeniacae Semen Amarum (Xingren), Gypsum Fibrosum (Shigao), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao).
[Fluid Retention] Guizhi Jia Houpo Xingzi Tang: Cinnamomi Ramulus (Guizhi), Paeoniae Radix Alba (Shaoyao), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao), Zingiberis Rhizoma Recens (Shengjiang), Jujubae Fructus (Zao), Magnoliae Officinalis Cortex (Houpo), Armeniacae Semen Amarum (Xingren).
[Summerheat-Dampness] Xiangru Yin: See Volume 1, Stroke section.
[Summerheat-Heat] Baihu Tang: See Volume 1, Stroke section.
[Draining Dampness] Siling San: See Volume 1, Warm Disease section.
[Dispersing Pathogens] Mahuang Tang: Ephedrae Herba (Mahuang), Cinnamomi Ramulus (Guizhi), Armeniacae Semen Amarum (Xingren), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao).
[Lung Distension] Xiao Qinglong Jia Shigao Tang: Xiao Qinglong Tang see this volume, Cough section; this formula adds Gypsum Fibrosum (Shigao).
[Water Retention] Yuespi Jia Banxia Tang: See this volume, Cough section.
[Water Rebellion] Zhenwu Tang: Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu), Aconiti Lateralis Radix Preparata (Fuzi), Poria (Fuling), Paeoniae Radix Alba (Shaoyao), Zingiberis Rhizoma Recens (Shengjiang).
[Qi-Phlegm] Wendan Tang: See Volume 1, Warm Disease section.
[Fire-Phlegm] Qingge Jian: Citri Reticulatae Pericarpium (Guangpi, 1.5 qian), Fritillariae Thunbergii Bulbus (Beimu), Calcitrum (Fushi, each 2 qian), Arisaematis Cum Bile (Danning, 1 qian), Akebiae Caulis (Mutong, 1.5 qian), Brassicae Chinensis Semen Album (Baijiezi, 0.7 fen).
[Anger-induced Asthma] Sanyin Siqi Tang: Poria (Ling), Pinelliae Rhizoma Preparatum (Banxia), Perillae Folium (Su), Magnoliae Officinalis Cortex (Houpo), Zingiberis Rhizoma Recens (Shengjiang), Jujubae Fructus (Zao).
[Lung Deficiency] Shengmai San: Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Schisandrae Fructus (Wuweizi), Ophiopogonis Radix (Maidong).
[Stomach Deficiency] Renshen Wuwei Tang: Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu), Citri Reticulatae Pericarpium (Guangpi, each 1 qian), Schisandrae Fructus (Wuweizi, 9 grains), Ophiopogonis Radix (Maidong), Armeniacae Semen Amarum (Xingren, each 8 fen), Zingiberis Rhizoma Recens (Shengjiang, 3 slices), Jujubae Fructus (Zao, 2 pieces).
[Guiding Fire Downward] Qiwei Wan, Bawei Wan: See Volume 1, Stroke section. Bawei Wan added with Achyranthis Bidentatae Radix (Niuxi) and Plantaginis Seed (Cheqian), named Shenqi Wan.
[Gathering Qi] Duqi Wan: Liuwei Wan added with Schisandrae Fructus (Wuweizi).
[Postpartum Asthma] Renshen Su Yin: Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen, 1 liang), Sappan Lignum (Sumu, 2 liang).
[Blood Stasis] Xuexie San: Dragon's Blood (Xuexie), Myrrha (Moyao, each 1 qian), decocted with half aged wine and half child's urine, boiled and taken mixed.
[Elderly Asthma] Xingren Wan: Armeniacae Semen Amarum (Xingren), Juglandis Semen (Hetaorou), honey pills.
[Deficiency and Decline] Songya Pipi Wan: Shenqi Wan added with Drynariae Rhizoma (Guzhi), Alpiniae Oxyphyllae Fructus (Yizhi), Amomi Fructus Rotundus (Sharen).
[Branch Fluid Retention] Linggui Zhugan Tang: Poria (Ling), Cinnamomi Ramulus (Gui), Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Zhu), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao).
[Shortness of Breath] Baoyuan Tang: See Volume 1, Fire section.
[Shortness of Breath] Yigong San: See Volume 1, Stroke section.
[Rebellious Qi] Simo Tang: See this volume, Asthma section.
[Rebellious Qi] Qiqi Tang: Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Cinnamomi Ramulus (Gui), Pinelliae Rhizoma Preparatum (Banxia), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao), Zingiberis Rhizoma Recens (Shengjiang).
[Rebellious Qi] Xingzi Tang: Ephedrae Herba (Mahuang), Cinnamomi Ramulus (Gui), Armeniacae Semen Amarum (Xingren), Paeoniae Radix Alba (Shaoyao), Zingiberis Rhizoma Recens (Shengjiang), Asparagi Radix (Tian Dong).
[Descending Qi] Suzi Jiangqi Tang: See this volume, Aphonia section.
[Kidney Qi] Mahuang Fuzi Xixin Tang: Ephedrae Herba (Mahuang), Aconiti Lateralis Radix Preparata (Fuzi), Cimicifugae Rhizoma (Xixin).
[Rushing Qi] Lingsha Dan: Mercury (Shuiyin), Sulfur (Liuhuang), these two ingredients stir-fried into sand-like particles, refined in a water-fire tripod into powder, made into pills the size of hemp seeds with rice paste. Take 3 pills per dose, washed down with rice drink.
[Lung Cold] Renshen Wenfei Tang: Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Poria (Ling), Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Zhu), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao), Cinnamomi Ramulus (Gui), Pinelliae Rhizoma Preparatum (Banxia), Citri Reticulatae Pericarpium (Chen), Perillae Folium (Su), Schisandrae Fructus (Wuweizi), Aucklandiae Radix (Muxiang), Mori Cortex (Sangpi), Zingiberis Rhizoma Recens (Shengjiang).
[Cold Enveloping Heat] Mahuang Dingchuan Tang: Same as the aforementioned Dingchuan Tang.
[Long-term Cough] Renshen Dingchuan Tang: Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Ephedrae Herba (Mahuang), Processed Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Zhigancao), Donkey-hide Gelatin (Ejiao), Pinelliae Rhizoma Preparatum (Banxia, each 1 qian), Schisandrae Fructus (Wuweizi), Mori Cortex (Sangpi, each 5 fen), Papaveris Fructus (Yangsuke, 2 fen), Zingiberis Rhizoma Recens (Shengjiang, 3 slices).
[Phlegm Asthma] Qianmin Tang: Pinelliae Rhizoma Preparatum (Banxia, 7 grains), Gleditsiae Sinensis Spina (Zaojiao, peeled and de-rimmed), Processed Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Zhigancao, each 1 cun), Zingiberis Rhizoma Recens (Shengjiang, 2 slices).
[Viscid Phlegm] Daotan Tang: See Volume 1, Stroke section.
[Asthma and Cough] Jiubao Tang: Ephedrae Herba (Mahuang), Armeniacae Semen Amarum (Xingren), Perillae Folium (Su), Cinnamomi Ramulus (Gui), Citri Reticulatae Pericarpium (Chen), Menthae Haplocalycis Herba (Bohe), Zingiberis Rhizoma Recens (Shengjiang), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao), Mori Cortex (Sangpi), Citrullae Vel Momordicae Fructus (Fupi), Mume Fructus (Wumei).
[Asthma and Cough] Ansou Huatan Gao: See this volume, Cough section.