心脉搏滑急为心疝,肺脉沉搏为肺疝,肾脉肝脉大急沉,皆为疝。肝脉滑甚为 疝,心脉微滑为心疝,
肾脉滑甚为癃 ,脉
急者曰疝瘕,小腹痛。(《内经》)疝瘕积聚,脉弦急者生,虚弦小者死。(《脉经》)寸口脉弦而紧,
弦紧相搏,则为寒疝。(《正传》)脉弦急搏皆疝。弦数宜清热,弦紧宜温经,兼浮宜汗,兼实宜下。弦
细为寒湿,弦濡为湿热。(《医通》)
〔冲疝〕木香散 木香 陈皮 良姜 诃子 干姜 枳实(各一钱半) 草豆蔻 黑牵牛 川芎(各一钱)
水煎。
〔狐疝〕蜘蛛散 蜘蛛(十四枚,微炒) 桂心(五分) 为末,每服一钱,白汤下。
〔狐疝〕二香丸 木香 香附(各三两) 楂肉(二两) 三棱 蓬莪术(醋炒) 姜黄 南星(各一两)
黄连(炒) 吴萸 橘核 桃仁 山栀(各五钱) 姜汁糊丸。
〔厥疝〕宝鉴当归四逆汤 归尾(七分) 附子 官桂 茴香 柴胡(各五分) 白芍(四分) 延胡 川楝
子
茯苓(各三分) 泽泻(二分) 水煎。
〔厥疝〕苦楝散 木香 川楝子(巴豆拌炒,去巴豆) 茴香(盐炒) 等分为末,每服二钱,酒调下。
〔厥疝〕蟠葱散 苍术 甘草(各一钱) 三棱 莪术 茯苓 青皮(各七分) 丁香 砂仁 槟榔(各五分)
延胡 肉桂 干姜(各三分) 共为末,加葱白一茎煎。
〔 疝〕三层茴香丸 大茴香(盐拌炒) 川楝子(去核炒) 沙参 木香(各一两) 为末,水煮米糊
丸桐子大。每服三钱,空心盐汤下,日三服,服完接服第二层,此名第一层。第二层前方加 荜茇(一两)
槟榔(五钱) 丸法如前,再不愈,接服第三层。第三层即前二方加入茯苓(四两) 川附(一两) 丸法如前。
此方虽数十年之久,阴囊肿大如升如斗,甚者大如栲栳,服之皆可除根。
〔 疝〕荔枝散 荔枝核(十四枚,烧灰) 沉香 大茴香(炒) 木香 青盐 食盐(各一两)
川楝子 小茴香(各二钱) 为末。每服三钱,酒调下。
〔 疝〕蠲痛丸 延胡(一两) 川楝肉 茴香(各五钱) 白丑(头末) 当归 良姜 青皮 木香
乌药(各二钱半) 全蝎(七个) 姜汁糊丸,烧棉
灰调酒送下。
〔瘕疝〕乌头栀子汤 川乌头(炮) 栀子(炒。各三钱) 水二钟煎服。
〔 疝〕荔枝橘核汤 荔枝 橘核 桃仁 山楂 延胡 苓术 枳 草
〔 疝〕橘核丸 见三卷肝。
〔 癃〕加味通心散 瞿麦 木通 芩 栀 翘 枳 草 川楝 归尾 桃仁 山楂 等分为末,灯
芯煎。
〔水疝〕加味五苓散 猪苓 茯苓 白术(各一两) 泽泻(八钱) 茴香(四钱) 肉桂(钱半) 为末。
每服四钱,加盐八分,水煎,日三服。
〔水疝〕肾气丸 见二卷虚损。
〔筋疝〕龙胆泻肝汤 见三卷诸气。
〔血疝〕复元通气散 见六卷心痛。
〔气疝〕气疝饮 黄连(二钱,用吴茱萸煎水浸炒) 人参 白术(各一钱) 白芍 陈皮(各七分)
甘草(三分) 姜(三片)
〔热疝〕大厘清饮 见四卷泄泻。
〔食积〕立效散 见六卷腹痛。
〔瘀血〕金铃子散 见三卷郁。
〔气虚〕举元煎 见三卷饮食。
〔湿热〕胃苓汤 见一卷中风。
〔偏坠〕香橘散 见六卷腹痛。
〔小肠气〕天台乌药散 川楝子(十个,巴豆同炒) 乌药 木香 茴香 良姜 青皮(各五钱)
槟榔(三钱) 为末,每服一钱,酒下。
〔奔豚〕理中汤 见一卷中风。
〔奔豚〕一捏金 延胡 川楝肉 全蝎 茴香 等分研末,每服二钱,酒下。
〔儿 〕导气汤 见三卷积聚。
〔茎缩〕虎潜丸 见一卷中风。
〔肾疝〕酒煮当归丸 当归 附子(炮) 茴香(各一两) 川楝子(酒煮,去皮核,五钱) 上四味,
以酒三升,煮酒尽,焙干,入丁香 木香(各三钱) 延胡(一两) 全蝎(十四个) 为末,酒糊丸,酒下。
〔气分〕聚香饮 乳香 沉香 檀香 藿香 木香 丁香(各
八分) 姜黄 乌药 桔梗 肉桂 甘草 延胡(各四分) 姜(三片) 枣(二枚)
〔久疝〕香楝散 石菖蒲 青木香 荔枝核 川楝肉 萆 每末二钱,入麝香少许,茴香盐炒研末,
同热酒冲调服。
心脉搏动滑利而急,是心疝;肺脉沉而搏指,是肺疝;肾脉和肝脉大而急、沉,都属疝病。肝脉滑利而极盛,是厥疝;心脉微滑,是心疝;肾脉滑利而极盛,是癃闭;脉象紧急的称为疝瘕,表现为小腹部疼痛。(出自《内经》)疝瘕积聚,若脉象弦急者预后良好(可生),若脉象虚弦细小者预后不良(主死)。(出自《脉经》)寸口脉弦而紧,弦与紧相搏结,则是寒疝。(出自《正传》)脉象弦急搏动都是疝病的表现。脉弦数适宜清热,脉弦紧适宜温经,兼见浮脉适宜发汗,兼见实脉适宜攻下。脉弦细为寒湿,脉弦濡为湿热。(出自《医通》)
〔冲疝〕木香散:木香、陈皮、良姜、诃子、干姜、枳实(各一钱半),草豆蔻、黑牵牛、川芎(各一钱)。水煎服。
〔狐疝〕蜘蛛散:蜘蛛(十四枚,微炒)、桂心(五分)。研为末,每次服用一钱,用白开水送服。
〔狐疝〕二香丸:木香、香附(各三两),楂肉(二两),三棱、蓬莪术(醋炒),姜黄、南星(各一两),黄连(炒)、吴茱萸、橘核、桃仁、山栀(各五钱)。用姜汁调糊制成丸剂。
〔厥疝〕宝鉴当归四逆汤:归尾(七分),附子、官桂、茴香、柴胡(各五分),白芍(四分),延胡索、川楝子、茯苓(各三分),泽泻(二分)。水煎服。
〔厥疝〕苦楝散:木香、川楝子(用巴豆拌炒,去巴豆)、茴香(盐炒)。等分为末,每次服用二钱,用酒调服。
〔厥疝〕蟠葱散:苍术、甘草(各一钱),三棱、莪术、茯苓、青皮(各七分),丁香、砂仁、槟榔(各五分),延胡索、肉桂、干姜(各三分)。共研为末,加葱白一根煎服。
〔阴疝〕三层茴香丸:大茴香(盐拌炒)、川楝子(去核炒)、沙参、木香(各一两)。研为末,用水煮米糊制丸,如梧桐子大。每次服用三钱,空腹时盐汤送服,每日三次。服完第一层后接着服用第二层,这称为第一层。第二层是在前方基础上加入荜茇(一两)、槟榔(五钱),制法同上。如果仍不愈,接着服用第三层。第三层即在前两层方药中加入茯苓(四两)、川附子(一两),制法同上。此方即使病程长达数十年,阴囊肿大如升如斗,严重者大如栲栳,服用皆可除根。
〔阴疝〕荔枝散:荔枝核(十四枚,烧成灰)、沉香、大茴香(炒)、木香、青盐、食盐(各一两),川楝子、小茴香(各二钱)。研为末。每次服用三钱,用酒调服。
〔阴疝〕蠲痛丸:延胡索(一两),川楝肉、茴香(各五钱),白丑(头末)、当归、良姜、青皮、木香、乌药(各二钱半),全蝎(七个)。用姜汁调糊制成丸剂,烧棉灰调酒送服。
〔瘕疝〕乌头栀子汤:川乌头(炮制)、栀子(炒,各三钱)。水两钟煎服。
〔阴疝〕荔枝橘核汤:荔枝、橘核、桃仁、山楂、延胡索、苓术、枳壳、甘草。
〔癃闭〕加味通心散:瞿麦、木通、黄芩、栀子、连翘、枳壳、甘草、川楝子、归尾、桃仁、山楂。等分为末,灯芯煎服。
〔水疝〕加味五苓散:猪苓、茯苓、白术(各一两),泽泻(八钱),茴香(四钱),肉桂(一钱半)。研为末。每次服用四钱,加盐八分,水煎服,每日三次。
〔气疝〕气疝饮:黄连(二钱,用吴茱萸煎水浸炒),人参、白术(各一钱),白芍、陈皮(各七分),甘草(三分),生姜(三片)。
〔小肠气〕天台乌药散:川楝子(十个,与巴豆同炒),乌药、木香、茴香、良姜、青皮(各五钱),槟榔(三钱)。研为末,每次服用一钱,酒送服。
〔奔豚〕一捏金:延胡索、川楝肉、全蝎、茴香。等分研末,每次服用二钱,酒送服。
〔肾疝〕酒煮当归丸:当归、附子(炮制)、茴香(各一两),川楝子(酒煮,去皮核,五钱)。以上四味,用酒三升,煮至酒尽,焙干,加入丁香、木香(各三钱),延胡索(一两),全蝎(十四个)。研为末,用酒糊制丸,酒送服。
〔气分〕聚香饮:乳香、沉香、檀香、藿香、木香、丁香(各八分),姜黄、乌药、桔梗、肉桂、甘草、延胡索(各四分),生姜(三片),大枣(二枚)。
A heart pulse that is slippery, rapid, and urgent indicates Heart Hernia (Xin Shan). A lung pulse that is deep and forceful indicates Lung Hernia (Fei Shan). Kidney and liver pulses that are large, urgent, and deep all indicate Hernia. An excessively slippery liver pulse indicates Jue Hernia (Jue Shan); a slightly slippery heart pulse indicates Heart Hernia; an excessively slippery kidney pulse indicates retention of urine (Long); an urgent pulse is termed Shan-Jia (accumulation and hernia), manifesting as pain in the lower abdomen. (*Neijing*) For Shan-Jia accumulations, a string-taut and urgent pulse suggests survival, whereas a deficient, string-taut, and small pulse suggests death. (*Maijing*) The cunkou pulse that is string-taut and tight, with string-tautness and tightness interacting, indicates Cold Hernia (Han Shan). String-taut and urgent pulses all indicate Hernia. A string-taut and rapid pulse is suitable for clearing heat; a string-taut and tight pulse is suitable for warming the meridians; if accompanied by a floating pulse, sweating is indicated; if accompanied by a excess pulse, purgation is indicated. A string-taut and fine pulse indicates cold-dampness; a string-taut and soggy pulse indicates damp-heat. (*Yitong*)
[Chong Hernia] Muxiang San: Muxiang (Costus Root), Chenpi (Dried Tangerine Peel), Liangjiang (Galangal Rhizome), Hezi (Chebula Fruit), Ganjiang (Dried Ginger), Zhishi (Immature Bitter Orange) (each 1.5 qian); Caodoukou (Cardamom Seed), Qeiniu (Black Morning Glory Seed), Chuanxiong (Sichuan Lovage Rhizome) (each 1 qian). Decoct in water and take.
[Hu Hernia] Zhizhu San: Zhizhu (Spider) (14 pieces, lightly fried), Guixin (Cinnamon Twig Bark) (0.5 fen). Grind into powder. Take 1 qian per dose, washed down with plain boiled water.
[Hu Hernia] Erxiang Wan: Muxiang (Costus Root), Xiangfu (Cyperus Rhizome) (each 3 liang); Zharou (Hawthorn Flesh) (2 liang); Sanleng (Burreed Tuber), Peng'ezhu (Curcuma Rhizome, vinegar-fried) (each 1 liang); Jianghuang (Turmeric Rhizome), Nanxing (Pinellia Tuber) (each 1 liang); Huanglian (Coptis Rhizome, fried), Wuyu (Evodia Fruit), Juhe (Tangerine Seed), Taoren (Peach Kernel), Shanzhi (Gardenia Fruit) (each 5 qian). Form pills using ginger juice paste.
[Jue Hernia] Baojian Danggui Sini Tang: Guiwei (Angelica Sinensis Tail), Fuzi (Prepared Aconite Root), Guanzi (Cinnamon Bark), Huixiang (Fennel Fruit), Chaihu (Bupleurum Root) (each 0.5 fen); Baishao (White Peony Root) (0.4 fen); Yanhusuo (Corydalis Rhizome), Chuanlianzi (Toosendan Fruit), Fuling (Poria) (each 0.3 fen); Zexie (Alisma Rhizome) (0.2 fen). Decoct in water and take.
[Jue Hernia] Koushen San: Muxiang (Costus Root), Chuanlianzi (Toosendan Fruit, stir-fried with Bal dou and remove Bal dou), Huixiang (Fennel Fruit, salt-fried). Mix equally and grind into powder. Take 2 qian per dose, mixed with wine.
[Jue Hernia] Pansong San: Cangzhu (Atractylodes Rhizome), Gancao (Licorice Root) (each 1 qian); Sanleng (Burreed Tuber), Ezhu (Curcuma Rhizome), Fuling (Poria), Qingpi (Green Tangerine Peel) (each 0.7 fen); Dingxiang (Clove), Sharen (Amomum Fruit), Binglang (Areca Seed) (each 0.5 fen); Yanhusuo (Corydalis Rhizome), Rougui (Cinnamon Bark), Ganjiang (Dried Ginger) (each 0.3 fen). Grind into powder together, add one stem of Congbai (Scallion White), decoct in water, and take.
[Yin Hernia] Sansheng Huixiang Wan: Dahuixiang (Star Anise, salt-stir-fried), Chuanlianzi (Toosendan Fruit, stir-fried after removing core), Shashen (Glehnia Root), Muxiang (Costus Root) (each 1 liang). Grind into powder. Form pills using rice paste cooked in water, size of paulownia seeds. Take 3 qian per dose on an empty stomach with salt water, three times daily. After finishing the first layer, proceed to the second layer, which is named the first layer. The second layer adds Biba (Long Pepper Fruit, 1 liang) and Binglang (Areca Seed, 0.5 qian) to the previous formula, prepared similarly. If still not cured, proceed to the third layer. The third layer adds Fuling (Poria, 4 liang) and Chuanfu (Aconite Root, 1 liang) to the previous two formulas, prepared similarly. Although this condition may have persisted for decades, with scrotal swelling as large as a sheng or dou, or even severely as large as a kaolao, taking these layers can eradicate the root cause.
[Yin Hernia] Lizhi San: Lizhihe (Lychee Seed, 14 pieces, burned to ash), Chenxiang (Agarwood), Dahuixiang (Star Anise, stir-fried), Muxiang (Costus Root), Qingyan (Green Salt), Yanshan (Table Salt) (each 1 liang); Chuanlianzi (Toosendan Fruit), Xiaohuixiang (Small Fennel) (each 2 qian). Grind into powder. Take 3 qian per dose, mixed with wine.
[Yin Hernia] Juantong Wan: Yanhusuo (Corydalis Rhizome, 1 liang); Chuanlanrou (Toosendan Flesh), Huixiang (Fennel Fruit) (each 5 qian); Baiqiu (White Morning Glory Seed, head end powder), Danggui (Angelica Sinensis), Liangjiang (Galangal Rhizome), Qingpi (Green Tangerine Peel), Muxiang (Costus Root), Wuyao (Lindera Root) (each 2.5 qian); Quanxie (Scorpion) (7 pieces). Form pills using ginger juice paste. Wash down with wine mixed with cotton ash.
[Jia Hernia] Wutou Zhizi Tang: Chuanwutou (Aconite Lateral Root, processed), Zhizi (Gardenia Fruit, stir-fried) (each 3 qian). Decoct in two zhong of water and take.
[Yin Hernia] Lizhi Juhe Tang: Lizhi (Lychee), Juhe (Tangerine Seed), Taoren (Peach Kernel), Shanzha (Hawthorn Fruit), Yanhusuo (Corydalis Rhizome), Lingzhu (Poria and Atractylodes Rhizome), Zhi (Immature Bitter Orange), Cao (Licorice Root).
[Yin Hernia] Juhe Wan: See Volume 3, Liver section.
[Long Retention] Jiawei Tongxin San: Qumai (Dianthus Herb), Mutong (Akebia Stem), Qin (Scutellaria Root), Zhi (Gardenia Fruit), Qiao (Forsythia Fruit), Zhi (Immature Bitter Orange), Cao (Licorice Root), Chuanlianzi (Toosendan Fruit), Guiwei (Angelica Sinensis Tail), Taoren (Peach Kernel), Shanzha (Hawthorn Fruit). Mix equally and grind into powder. Decoct with Dengxin (Juncus Effusus Pith) and take.
[Shui Hernia] Jiawei Wuling San: Zhuling (Polyporus), Fuling (Poria), Baizhu (Atractylodes Macrocephala Rhizome) (each 1 liang); Zexie (Alisma Rhizome, 8 qian); Huixiang (Fennel Fruit, 4 qian); Rougui (Cinnamon Bark, 1.5 qian). Grind into powder. Take 4 qian per dose, add 0.8 fen of salt, decoct in water, three times daily.
[Shui Hernia] Shenqi Wan: See Volume 2, Deficiency Damage section.
[Jin Hernia] Longdan Xiegan Tang: See Volume 3, Qi Disorders section.
[Xue Hernia] Fuyuan Tongqi San: See Volume 6, Heart Pain section.
[Qi Hernia] Qishan Yin: Huanglian (Coptis Rhizome, 2 qian, soaked in Evodia decoction and stir-fried); Renshen (Ginseng Root), Baizhu (Atractylodes Macrocephala Rhizome) (each 1 qian); Baishao (White Peony Root), Chenpi (Dried Tangerine Peel) (each 0.7 fen); Gancao (Licorice Root, 0.3 fen); Shengjiang (Fresh Ginger, 3 slices).
[Re Hernia] Dali Qingyin: See Volume 4, Diarrhea section.
[Food Stagnation] Lixiao San: See Volume 6, Abdominal Pain section.
[Blood Stasis] Jinlingzi San: See Volume 3, Depression section.
[Qi Deficiency] Juyuan Jian: See Volume 3, Diet section.
[Damp-Heat] Weiling Tang: See Volume 1, Wind Stroke section.
[Pianzhui] Xiangju San: See Volume 6, Abdominal Pain section.
[Xiaochang Qi] Tiantai Wuyao San: Chuanlianzi (Toosendan Fruit, 10 pieces, stir-fried with Bal dou), Wuyao (Lindera Root), Muxiang (Costus Root), Huixiang (Fennel Fruit), Liangjiang (Galangal Rhizome), Qingpi (Green Tangerine Peel) (each 5 qian); Binglang (Areca Seed, 3 qian). Grind into powder. Take 1 qian per dose, washed down with wine.
[Ben Tun] Lizhong Tang: See Volume 1, Wind Stroke section.
[Ben Tun] Yi Niejin: Yanhusuo (Corydalis Rhizome), Chuanlanrou (Toosendan Flesh), Quanxie (Scorpion), Huixiang (Fennel Fruit). Mix equally and grind into powder. Take 2 qian per dose, washed down with wine.
[Child Hernia] Daoqi Tang: See Volume 3, Accumulation section.
[Jingsuo] Hujian Wan: See Volume 1, Wind Stroke section.
[Shen Hernia] Jiu Zhu Danggui Wan: Danggui (Angelica Sinensis), Fuzi (Prepared Aconite Root), Huixiang (Fennel Fruit) (each 1 liang); Chuanlianzi (Toosendan Fruit, boiled in wine, skin and core removed, 5 qian). Boil the above four ingredients in three sheng of wine until the wine is exhausted, dry by roasting, then add Dingxiang (Clove), Muxiang (Costus Root) (each 3 qian), Yanhusuo (Corydalis Rhizome, 1 liang), Quanxie (Scorpion, 14 pieces). Grind into powder, form pills with wine paste, wash down with wine.
[Qi Division] Juxiang Yin: Ruxiang (Olibanum Resin), Chenxiang (Agarwood), Tanxiang (Sandalwood), Huoxiang (Patchouli Herb), Muxiang (Costus Root), Dingxiang (Clove) (each 0.8 fen); Jianghuang (Turmeric Rhizome), Wuyao (Lindera Root), Jiegeng (Platycodon Root), Rougui (Cinnamon Bark), Gancao (Licorice Root), Yanhusuo (Corydalis Rhizome) (each 0.4 fen); Shengjiang (Fresh Ginger, 3 slices), Zao (Jujube, 2 pieces).
[Chronic Hernia] Xianglian San: Shichangpu (Acorus Rhizome), Qingmuxiang (Vitalizer Wood Fragrance), Lizhihe (Lychee Seed), Chuanlanrou (Toosendan Flesh), Bi (Dioscorea Hypoglauca Rhizome). Take 2 qian of powder, add a small amount of Shexiang (Musk), stir-fried Fennel with salt ground into powder, mix with hot wine and take.