脉浮而濡,属气虚。关前得之,麻在上体;关后得之,麻在下体。浮而缓属湿,为麻痹;紧属寒,
为痛痹。涩而芤,属死血,为木,不知痛痒。
〔治麻〕补中益气汤 见一卷中风。
〔治木〕八珍汤 见一卷中风。
〔卫气〕神效黄 汤 参 陈 芍 草 蔓荆子
〔肺气〕芍药补气汤 芍 陈 草
〔营气〕八仙汤 八珍汤加 陈 夏 羌 防 柴胡 桂枝 秦艽 牛膝
〔清暑〕人参益气汤 (二钱) 参 草(各钱半) 白芍(七分) 柴胡(六分) 升麻(五分) 五味子
(三十粒)
日二服。第二曰∶ (四钱) 红花(三分半) 陈皮(五分) 泽泻(三分) 亦日二服。第三曰∶ (三钱)
黄柏(六分) 陈皮(钱半) 升麻(一钱) 泽泻(钱二分) 白芍(二钱半) 炙草(五分) 五味子(三十五粒)
亦日二服。
〔冷风〕独活寄生汤 见一卷湿。
〔湿热〕二妙丸 见一卷湿。
〔臂麻〕六味丸 见一卷中风。
〔指麻〕二术二陈汤 见二卷痰饮。
〔指尖〕桑尖汤 嫩桑尖(五钱) 汉防己(三钱) 当归(二钱) 黄 茯苓(各一钱半) 威灵仙 秦艽
(各一钱) 川芎 升麻(各五分) 加人参亦可。
〔口舌〕止麻消痰汤 芩 连 苓 夏 蒌 桔 陈 枳 草 天麻 南星 细辛
〔合目〕三痹汤 见本卷痹。
〔行气〕二陈汤 见一卷中风。
〔血瘀〕四物汤 见一卷中风。
〔气滞〕开结舒筋汤 紫苏 陈皮 香附 乌药 归 芎 羌 夏 星 苍术(各八分) 桂枝 甘草(各四分)
〔头足〕麻骨汤 人粪烧灰,豆腐浆调服,即止。又方,川楝子烧灰为末,每服二五钱,酒下。
〔舒郁〕逍遥散 见一卷火。
〔中风〕地黄饮子 见一卷中风。
〔补虚〕十全大补汤 见一卷中风。
〔通治〕愈风汤 见一卷中风。
〔诸风〕天麻丸 天麻 牛膝 萆 元参(各六两) 当归 羌活(各十两) 杜仲(七两) 熟地(一斤)
附子(三两) 炼蜜为丸。
脉象浮而濡软,属于气虚。如果在关前(寸部)出现这种脉象,麻木症状出现在上肢和头部;如果在关后(尺部)出现这种脉象,麻木症状出现在下肢。脉象浮而缓,属于湿邪,表现为麻痹;脉象紧,属于寒邪,表现为痛痹。脉象涩而芤,属于死血(瘀血),表现为木(感觉丧失),不知痛痒。
〔治疗麻木〕补中益气汤 见一卷中风篇。
〔治疗木感〕八珍汤 见一卷中风篇。
〔调理卫气〕神效黄芪汤:黄芪、人参、陈皮、白芍、甘草、蔓荆子。
〔调理肺气〕芍药补气汤:芍药、陈皮、甘草。
〔调理营气〕八仙汤:在八珍汤基础上加陈皮、半夏、羌活、防风、柴胡、桂枝、秦艽、牛膝。
〔清解暑热〕人参益气汤:人参(二钱)、甘草(各一钱半)、白芍(七分)、柴胡(六分)、升麻(五分)、五味子(三十粒)。每日服用两次。第二天方剂:红花(三分半)、陈皮(五分)、泽泻(三分)。也每日服用两次。第三天方剂:黄柏(六分)、陈皮(一钱半)、升麻(一钱)、泽泻(一钱二分)、白芍(二钱半)、炙甘草(五分)、五味子(三十五粒)。也每日服用两次。
〔风寒侵袭〕独活寄生汤 见一卷湿病篇。
〔湿热蕴结〕二妙丸 见一卷湿病篇。
〔手臂麻木〕六味地黄丸 见一卷中风篇。
〔手指麻木〕二术二陈汤 见二卷痰饮篇。
〔指尖麻木〕桑尖汤:嫩桑枝梢(五钱)、汉防己(三钱)、当归(二钱)、黄芪、茯苓(各一钱半)、威灵仙、秦艽(各一钱)、川芎、升麻(各五分)。加入人参也可以。
〔口舌麻木〕止麻消痰汤:黄芩、黄连、茯苓、半夏、瓜蒌、桔梗、陈皮、枳壳、甘草、天麻、南星、细辛。
〔闭目时麻木〕三痹汤 见本卷痹证篇。
〔行气〕二陈汤 见一卷中风篇。
〔血瘀〕四物汤 见一卷中风篇。
〔气滞〕开结舒筋汤:紫苏、陈皮、香附、乌药、当归、川芎、羌活、半夏、天南星、苍术(各八分)、桂枝、甘草(各四分)。
〔头足麻木〕麻骨汤:人粪烧成灰,用豆腐浆调服,麻木即止。另一方法,将川楝子烧成灰研末,每次服用二至五钱,酒送下。
〔疏肝解郁〕逍遥散 见一卷火证篇。
〔中风〕地黄饮子 见一卷中风篇。
〔补虚〕十全大补汤 见一卷中风篇。
〔通用治疗〕愈风汤 见一卷中风篇。
〔诸风证〕天麻丸:天麻、牛膝、萆薢、玄参(各六两)、当归、羌活(各十两)、杜仲(七两)、熟地黄(一斤)、附子(三两)。炼蜜为丸。
The pulse is floating and soft, indicating Qi deficiency. If found at the cun position (proximal to the guan), numbness occurs in the upper body; if found at the chi position (distal to the guan), numbness occurs in the lower body. A floating and slow pulse indicates Dampness, manifesting as paralysis; a tight pulse indicates Cold, manifesting as painful Bi syndrome. A choppy and hollow pulse indicates static blood (blood stasis), manifesting as insensibility (wood-like sensation), with loss of pain and itch sensation.
[Treating Numbness] Buzhong Yiqi Tang (Tonify the Middle and Augment the Qi Decoction) - see Volume 1, Stroke section.
[Treating Insensibility] Bazhen Tang (Eight Treasures Decoction) - see Volume 1, Stroke section.
[Nourishing Wei Qi] Shenxiao Huangqi Tang (Miraculous Efficacy Astragalus Decoction): Huangqi (Astragali Radix), Renshen (Ginseng Radix), Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium), Baishao (Paeoniae Radix Alba), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma), Manjingzi (Viticis Semen).
[Nourishing Lung Qi] Shaoyao Buzhi Tang (Peony Qi-Boosting Decoction): Shaoyao (Paeoniae Radix), Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma).
[Nourishing Ying Qi] Baxian Tang (Eight Immortals Decoction): Bazhen Tang (Eight Treasures Decoction) plus Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium), Banxia (Pinelliae Rhizoma), Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix), Chaihu (Bupleuri Radix), Guizhi (Cinnamomi Ramulus), Qinjiao (Gentianae Macrophyllae Radix), Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix).
[Clearing Summerheat] Ren Shen Yiqi Tang (Ginseng Qi-Augmenting Decoction): Renshen (Ginseng Radix) [2 qian], Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) [1.5 qian each], Baishao (Paeoniae Radix Alba) [7 fen], Chaihu (Bupleuri Radix) [6 fen], Shengma (Cimicifugae Rhizoma) [5 fen], Wuweizi (Schisandrae Chinensis Fructus) [30 grains]. Taken twice daily. Second day formula: Honghua (Carthami Flos) [3.5 fen], Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium) [5 fen], Zexie (Alismatis Rhizoma) [3 fen]. Also taken twice daily. Third day formula: Huangbai (Phellodendri Cortex) [6 fen], Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium) [1.5 qian], Shengma (Cimicifugae Rhizoma) [1 qian], Zexie (Alismatis Rhizoma) [1.2 qian], Baishao (Paeoniae Radix Alba) [2.5 qian], Zhigancao (Prepared Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) [5 fen], Wuweizi (Schisandrae Chinensis Fructus) [35 grains]. Also taken twice daily.
[Cold Wind Invasion] Duhuo Jisheng Tang (Angelica Pubescens and Taxillus Decoction) - see Volume 1, Dampness section.
[Damp-Heat Accumulation] Ermiao Wan (Two Marvels Pill) - see Volume 1, Dampness section.
[Arm Numbness] Liuwei Dihuang Wan (Six-Ingredient Rehmannia Pill) - see Volume 1, Stroke section.
[Finger Numbness] Ershu Erchen Tang (Two Arrows and Two Old Phlegm Decoction) - see Volume 2, Phlegm-Fluids section.
[Fingertip Numbness] Sangjian Tang (Mulberry Tip Decoction): Nen Sangjian (Young Mulberry Twig Tips) [5 qian], Han Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix) [3 qian], Danggui (Angelicae Sinensis Radix) [2 qian], Huangqi (Astragali Radix) and Fuling (Poria) [1.5 qian each], Weilingxian (Salviae Miltiorrhizae Radix et Rhizoma? Note: Usually Cistanches or specific herb, here likely Clematidis Radix or similar, but standard is Salvia for Danshen, Weilingxian is usually Clematidis Radix or related. WHO term: Clematidis Radix et Rhizoma / Salviae Miltiorrhizae? Actually Weilingxian is often Clematidis Radix. Let's use Clematidis Radix], Qinjiao (Gentianae Macrophyllae Radix) [1 qian each], Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma), Shengma (Cimicifugae Rhizoma) [5 fen each]. Adding Renshen (Ginseng Radix) is also acceptable.
[Mouth and Tongue Numbness] Zhima Xiaotan Tang (Stop Numbness and Resolve Phlegm Decoction): Huangqin (Scutellariae Radix), Lian (Scutellariae Radix? Note: Lian usually refers to Huanglian Coptidis Rhizoma), Ling (Fuling Poria), Xia (Banxia Pinelliae Rhizoma), Lou (Trichosanthis Radix), Jie (Platycodonis Radix), Chen (Citri Reticulatae Pericarpium), Zhi (Aurantii Fructus), Cao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma), Tianma (Gastrodiae Rhizoma), Nanxing (Arisomatis Tuber), Xixin (Asari Radix et Rhizoma).
[Numbness upon Closing Eyes] Sanbi Tang (Three Obstructions Decoction) - see this volume, Bi Syndrome section.
[Regulating Qi] Erchen Tang (Two Old Phlegm Decoction) - see Volume 1, Stroke section.
[Blood Stasis] Siwu Tang (Four Substances Decoction) - see Volume 1, Stroke section.
[Qi Stagnation] Kaijie Shujin Tang (Unbind Knots and Relax Tendons Decoction): Zisu (Perillae Folium), Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium), Xiangfu (Cyperi Rhizoma), Wuyao (Linderae Radix), Gui (Danggui Angelicae Sinensis Radix), Xiong (Chuanxiong Ligustici Chuanxiong Rhizoma), Qiang (Qianghuo Notopterygii Rhizoma et Radix), Xia (Banxia Pinelliae Rhizoma), Xing (Nanxing Arisomatis Tuber), Cangzhu (Atractylodis Rhizoma) [8 fen each], Guizhi (Cinnamomi Ramulus), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) [4 fen each].
[Head and Foot Numbness] Magu Tang (Bone Numbness Decoction): Burn human feces to ash, mix with tofu juice and take orally; numbness stops immediately. Another method: Burn Sophorae Tonkinensis Fruit (Chuanlianzi) to ash, powder it, take 2-5 qian each time, washed down with wine.
[Soothing Liver and Resolving Depression] Xiaoyao San (Free and Easy Wanderer Powder) - see Volume 1, Fire section.
[Stroke] Dihuang Yinzi (Rehmannia Infusion) - see Volume 1, Stroke section.
[Supplementing Deficiency] Shiquan Dabu Tang (Ten Complete Great Tonifying Decoction) - see Volume 1, Stroke section.
[General Treatment] Yufeng Tang (Wind-Dispelling Decoction) - see Volume 1, Stroke section.
[Various Wind Syndromes] Tianma Wan (Gastrodia Pill): Tianma (Gastrodiae Rhizoma), Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix), Bibo (Dioscoreae Hypoglaucae Rhizoma), Yuan Shen (Scrophulariae Radix) [6 liang each], Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix) [10 liang each], Duzhong (Eucommiae Cortex) [7 liang], Shudi (Prepared Rehmanniae Radix) [1 jin], Fuzi (Prepared Aconiti Lateralis Radix) [3 liang]. Processed into pills with refined honey.