\r图\ps91a5.bmp\r
〔《素》〕浓味者为阴,薄为阴之阳;气浓者为阳,薄为阳之阴。味浓则泄,薄则通;气
薄则发泄,浓则发热。(《阴阳应象论》)
〔东垣〕∶风升生,味之薄者,阴中之阳,味薄则通,
防风 升麻 羌活 柴胡 葛根 威灵仙 细辛 独活 白芷 桔梗 黍粘子 本
川芎 蔓荆子 秦艽 天麻 麻黄 荆芥 薄荷 前胡
热浮长,气之浓者,阳中之阳,气浓则发热。
附子 乌头 干姜 生姜 良姜 肉桂 桂枝 草豆蔻 丁香 浓朴 木香 益智 白
豆蔻 川椒 吴茱萸 茴香 玄胡索 缩砂 红花 神曲
湿化成,其兼气味(气温凉寒热,在人则以胃应之。味甘辛咸苦,在人则以脾应之)。
黄 人参 甘草 当归 熟地 半夏 苍术 白术 陈皮 青皮 藿香 槟榔 莪术
三棱 阿胶 诃子 杏仁 麦芽 桃仁 紫草 苏木
燥降收,气之薄者,阳中之阴,气薄则发泄。
茯苓 泽泻 猪苓 滑石 瞿麦 车前子 木通 灯草 五味子 桑白皮 犀角 白芍
药天门冬 乌梅 牡丹皮 地骨皮 枳壳 琥珀 连翘 枳实 麦门冬
寒沉藏,味之浓者,阴中之阴,味浓则泄。
大黄 黄柏 黄芩 黄连 石膏 草龙胆 生地黄 知母 防己 茵陈 牡蛎 栝蒌根
朴硝 玄参 山栀 川楝子 香豉 地榆
(脾不主时,于四季末各旺一十八日,乃坤土也,生化一十一藏,受胃之禀乃能生化。)
天有阴阳,温、凉、寒、热四气是也。温热者,天之阳也;寒凉者,天之阴也。地有阴
阳,辛、甘、淡、酸、苦咸六味是也。辛甘淡,地之阳也;酸苦咸,地之阴也。轻清成象,
味薄,细茶之类,本乎天者亲上。重浊成形,味浓,大黄之类,本乎地者亲下,味之薄者,
为阴中之阳。味薄则通,酸苦咸平是也。味之浓者,为阴中之阴。味浓则泄,酸苦咸寒是也
。气之浓者,为阳中之阳。气浓则发热,辛甘温热是也。气之薄者,为阳中之阴。气薄则发
泄,辛甘淡平凉寒是也。
清阳发腠理,清之清者也。清阳实四肢,清之浊者也。
浊阴归六腑,浊之浊者也。浊阴走五脏,浊之清者也。
粥,淡,阳中之阴,所以利小便。茶,苦,阴中之阳,所以清眼目。
苦药平升,微寒平亦升,甘辛药平降,甘寒泻火,苦寒泻湿热,苦甘寒泻血热。
〔《素》〕壮火之气衰,少火之气壮。壮火食气,气食少火。壮火散气,少火生气(《阴
阳应象论》),壮火,姜、附之属,少火,升麻、葛根之属。
帝曰∶五味阴阳之用如何?岐伯曰∶辛甘发散为阳,酸苦涌泄为阴,咸味涌泄为阴,淡
味渗泄为阳,六者或收或散,或缓或急,或燥或润,或软或坚,以所利而行之,调其气使其
平也。(《至真要大论》)
〔垣〕辛能散结润燥,苦能燥湿坚软,咸能软坚,酸能收缓收散,甘能缓急,淡能利窍。
五辣∶蒜辣心,姜辣颊,葱辣鼻,芥辣眼,蓼辣舌。
〔《素》〕五味所入∶酸入肝,辛入肺,苦入心,咸入肾,甘入脾,是谓五入。(《宣明
五气篇》)
东垣∶引经药∶
太阳经 手,羌活;足,黄柏。
阳明经 手,白芷、升麻;足,石膏。
少阳经 手,柴胡;足,青皮。
太阴经 手,桔梗;足,白芍药。
少阴经 手,独活;足,知母。
厥阴经 手,柴胡;足,青皮。
手太阴肺
南星 款冬花 升麻 桔梗 山药 檀香 粳米 五味子 白茯苓 天门冬 麦门冬
阿胶 桑白皮 葱白 杏仁 麻黄 益智 丁香 白豆蔻 砂仁(檀香、豆蔻为使) 知母
栀子 黄芩 石膏
足太阴脾
草豆蔻 茱萸 砂仁(人参、益智为使) 防风 当归 益智 黄 苍术 白术 胶饴
代赭石 茯苓 麻子 甘草 半夏
通入手足太阴肺脾
升麻 芍药 木瓜 藿香 白芍药 玄胡索 砂仁
手阳明大肠
升麻 白芷 麻子 秦艽 薤白 白石脂 砂仁(白石脂为使) 肉豆蔻 石膏
足阳明胃
丁香 草豆蔻 砂仁 防风 石膏 知母 白术 神曲 葛根 乌药 半夏 苍术 升
麻白芷 葱白
通入手足阳明
麻黄(酒) 大黄(酒) 连翘 升麻 白术 葛根 石膏 檀香(佐以他药) 白芷
手少阳三焦
川芎 大黄(酒) 柴胡 青皮 白术 熟地 黄 地骨皮 石膏 细辛 附子。
足少阳胆
半夏 草龙胆 柴胡
通入手足少阳
青皮 川芎 柴胡 连翘
手厥阴心包络
沙参 白术 柴胡 熟地 牡丹皮 败酱
足厥阴肝
草龙胆 蔓荆子 阿胶 瞿麦 桃仁 山茱萸 代赭石 紫石英 当归 甘草 青皮
羌活 吴茱萸 白术
通入手足厥阴
青皮 熟地 柴胡 川芎 皂角 苦茶 桃仁
手太阳小肠
白术 生地黄 羌活 赤茯苓 赤石脂 砂仁(赤石脂为使)
足太阳膀胱
蔓荆子 滑石 茵陈 白茯苓 猪苓 泽泻 桂枝 黄柏 羌活 麻黄
通入手足太阳
防风 羌活 本 蔓荆子 茴香 黄柏 白术 泽泻 防己 大黄(酒)
手少阴心
麻黄 桂心 当归 生地 黄连 代赭石 紫石英 栀子 独活 赤茯苓
足少阴肾
知母 黄柏 地骨皮 阿胶 猪肤 牡丹皮 玄参 败酱 牡蛎 乌药 山茱萸 天门
冬猪苓 泽泻白 茯苓 檀香 甘草 五味子 吴茱萸 益智 丁香 独活(或用梢)
桔梗(或用梢) 砂仁(黄柏、茯苓为使)
通入手足少阴
细辛 熟地 五味子 泽泻 地榆 附子 知母 白术
命门
附子 沉香 益智 黄
【《黄帝内经》】气味浓厚的属于阴,气味淡薄的属于阴中之阳;气机浓厚的属于阳,气机淡薄的属于阳中之阴。味道浓厚具有泄下作用,味道淡薄具有通利作用;气机淡薄具有发散透表作用,气机浓厚具有发热作用。(出自《素问·阴阳应象大论》)
【李东垣】风性升发生长,对应气味淡薄的药物,属于阴中之阳,这类药物味薄则能通利。
防风、升麻、羌活、柴胡、葛根、威灵仙、细辛、独活、白芷、桔梗、黍粘子(牛蒡子)、藁本、川芎、蔓荆子、秦艽、天麻、麻黄、荆芥、薄荷、前胡。
热性浮越生长,对应气味浓厚的药物,属于阳中之阳,这类药物气浓则能发热。
附子、乌头、干姜、生姜、高良姜、肉桂、桂枝、草豆蔻、丁香、厚朴、木香、益智仁、白豆蔻、川椒、吴茱萸、小茴香、玄胡索(延胡索)、缩砂(砂仁)、红花、神曲。
湿性化成万物,其兼具的气味(气温有凉寒热之分,在人体由胃来感应;药味有甘辛咸苦之分,在人体由脾来感应)。
黄芪、人参、甘草、当归、熟地黄、半夏、苍术、白术、陈皮、青皮、藿香、槟榔、莪术、三棱、阿胶、诃子、杏仁、麦芽、桃仁、紫草、苏木。
燥性沉降收敛,对应气味淡薄的药物,属于阳中之阴,这类药物气薄则能发散透表。
茯苓、泽泻、猪苓、滑石、瞿麦、车前子、木通、灯心草、五味子、桑白皮、犀角、白芍、天门冬、乌梅、牡丹皮、地骨皮、枳壳、琥珀、连翘、枳实、麦门冬。
寒性沉潜闭藏,对应味道浓厚的药物,属于阴中之阴,这类药物味浓则能泄下。
大黄、黄柏、黄芩、黄连、石膏、龙胆草、生地黄、知母、防己、茵陈、牡蛎、瓜蒌根、芒硝、玄参、山栀、川楝子、香豉、地榆。
(脾脏不单独主令一时,而在四季之末各旺十八日,这是坤土的特性,生化十一脏,接受胃的禀赋才能生化。)
天有阴阳,表现为温、凉、寒、热四种气。温热属于天之阳;寒凉属于天之阴。
地有阴阳,表现为辛、甘、淡、酸、苦、咸六种味。辛、甘、淡属于地之阳;酸、苦、咸属于地之阴。
轻清者形成象,味道淡薄,如细茶之类,本乎天的性质趋向于上。重浊者形成形体,味道浓厚,如大黄之类,本乎地的性质趋向于下。
味道淡薄的,属于阴中之阳。味薄则通利,如酸、苦、咸而性平的药物即是。
味道浓厚的,属于阴中之阴。味浓则泄下,如酸、苦、咸而性寒的药物即是。
气味浓厚的,属于阳中之阳。气浓则发热,如辛、甘而性温热的药物即是。
气味淡薄的,属于阳中之阴。气薄则发散,如辛、甘、淡而性平、凉、寒的药物即是。
清阳之气发越于腠理,是清中之清者。清阳之气充实于四肢,是清中之浊者。
浊阴之气归入六腑,是浊中之浊者。浊阴之气走注于五脏,是浊中之清者。
粥,味淡,属于阳中之阴,所以能通利小便。
茶,味苦,属于阴中之阳,所以能清利眼目。
苦味药物多主平降,微寒药物也多主平降;甘辛味药物多主平降;甘寒药物能泻火,苦寒药物能泻湿热,苦甘寒药物能泻血热。
【《黄帝内经》】壮火之气会衰退,少火之气会强盛。壮火消耗元气,元气依赖少火滋养。壮火耗散元气,少火滋生元气(出自《素问·阴阳应象大论》)。所谓壮火,指姜、附子之类的药物;所谓少火,指升麻、葛根之类的药物。
黄帝问:五味的阴阳作用如何?岐伯答:辛、甘味发散属于阳,酸、苦味涌吐泄下属于阴,咸味涌吐泄下属于阴,淡味渗湿泄下属于阳。这六种味道有的收敛有的发散,有的缓和有的急迫,有的燥湿有的润燥,有的软坚有的坚固,根据其对机体的有利作用而使用,调理气机使其平衡。(出自《素问·至真要大论》)
【李东垣】辛味能散结润燥,苦味能燥湿坚阴,咸味能软坚散结,酸味能收敛缓急或收敛发散,甘味能缓解急迫,淡味能通利窍道。
五种辛辣之物:蒜辣心,姜辣颊,葱辣鼻,芥辣眼,蓼辣舌。
【《黄帝内经》】五味所入:酸入肝,辛入肺,苦入心,咸入肾,甘入脾,这称为“五入”(出自《素问·宣明五气篇》)。
李东垣提出的引经药(引导药力到达特定经络的药物):
太阳经:手太阳小肠经用羌活;足太阳膀胱经用黄柏。
阳明经:手阳明大肠经用白芷、升麻;足阳明胃经用石膏。
少阳经:手少阳三焦经用柴胡;足少阳胆经用青皮。
太阴经:手太阴肺经用桔梗;足太阴脾经用白芍药。
少阴经:手少阴心经用独活;足少阴肾经用知母。
厥阴经:手厥阴心包络用柴胡;足厥阴肝经用青皮。
手太阴肺经引经药:
天南星、款冬花、升麻、桔梗、山药、檀香、粳米、五味子、白茯苓、天门冬、麦门冬、阿胶、桑白皮、葱白、杏仁、麻黄、益智仁、丁香、白豆蔻、砂仁(以檀香、豆蔻为使药)、知母、栀子、黄芩、石膏。
足太阴脾经引经药:
草豆蔻、吴茱萸、砂仁(以人参、益智仁为使药)、防风、当归、益智仁、黄芪、苍术、白术、胶饴、代赭石、茯苓、麻子、甘草、半夏。
通入手足太阴肺脾经引经药:
升麻、芍药、木瓜、藿香、白芍药、玄胡索、砂仁。
手阳明大肠经引经药:
升麻、白芷、麻子、秦艽、薤白、白石脂、砂仁(以白石脂为使药)、肉豆蔻、石膏。
足阳明胃经引经药:
丁香、草豆蔻、砂仁、防风、石膏、知母、白术、神曲、葛根、乌药、半夏、苍术、升麻、白芷、葱白。
通入手足阳明经引经药:
麻黄(酒制)、大黄(酒制)、连翘、升麻、白术、葛根、石膏、檀香(佐以其他药物)、白芷。
手少阳三焦经引经药:
川芎、大黄(酒制)、柴胡、青皮、白术、熟地黄、黄芪、地骨皮、石膏、细辛、附子。
手厥阴心包络引经药:
沙参、白术、柴胡、熟地黄、牡丹皮、败酱草。
足厥阴肝经引经药:
龙胆草、蔓荆子、阿胶、瞿麦、桃仁、山茱萸、代赭石、紫石英、当归、甘草、青皮、羌活、吴茱萸、白术。
通入手足厥阴经引经药:
青皮、熟地黄、柴胡、川芎、皂角、苦茶、桃仁。
手太阳小肠经引经药:
白术、生地黄、羌活、赤茯苓、赤石脂、砂仁(以赤石脂为使药)。
足太阳膀胱经引经药:
蔓荆子、滑石、茵陈、白茯苓、猪苓、泽泻、桂枝、黄柏、羌活、麻黄。
通入手足太阳经引经药:
防风、羌活、藁本、蔓荆子、小茴香、黄柏、白术、泽泻、防己、大黄(酒制)。
手少阴心经引经药:
麻黄、桂心、当归、生地黄、黄连、代赭石、紫石英、栀子、独活、赤茯苓。
足少阴肾经引经药:
知母、黄柏、地骨皮、阿胶、猪肤、牡丹皮、玄参、败酱草、牡蛎、乌药、山茱萸、天门冬、猪苓、泽泻、白茯苓、檀香、甘草、五味子、吴茱萸、益智仁、丁香、独活(或用独活梢)、桔梗(或用桔梗梢)、砂仁(以黄柏、茯苓为使药)。
[Suwen] Strong flavors belong to Yin, while weak flavors are Yang within Yin; strong qi belongs to Yang, while weak qi is Yin within Yang. Strong flavors induce purgation, while weak flavors promote unblocking; weak qi induces dispersion and excretion, while strong qi generates heat. (From *Suwen: Treatise on the Correspondence of Yin and Yang*)
[Li Dongyuan] Wind promotes growth and rising. Herbs with weak flavors belong to Yang within Yin; their weak flavor promotes unblocking.
Fangfeng (Notopterygii Rhizoma et Radix), Shengma (Cimicifugae Rhizoma), Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix), Chaihu (Bupleuri Radix), Gegen (Puerariae Lobatae Radix), Weilingxian (Salaciae Chinensis Caulis), Xixin (Asari Radix et Rhizoma), Duhuo (Angelicae Pubescentis Radix), Baizhi (Angelicae Dahuricae Radix), Jiegeng (Platycodonis Radix), Shuniuzi (Arctii Fructus), Bencao (Ligustici Wallichii Rhizoma et Radix), Chuanxiong (Chuanxiong Rhizoma), Manjingzi (Viticis Semen), Qinjiao (Gentianae Macrophyllae Radix), Tianma (Gastrodiae Rhizoma), Mahuang (Ephedrae Herba), Jingjie (Schizonepetae Spica), Bohe (Menthae Haplocalycis Herba), Qianhu (Peucedani Radix).
Heat floats and grows. Herbs with strong qi belong to Yang within Yang; their strong qi generates heat.
Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata), Wutou (Aconiti Radix), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma), Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens), Liangjiang (Alpiniae Officinarum Rhizoma), Rougui (Cinnamomi Cortex), Guizhi (Cinnamomi Ramulus), Caodoukou (Cardamomi Rotundus Fructus), Dingxiang (Eugenii Flos), Houpo (Magnoliae Officinalis Cortex), Muxiang (Aucklandiae Radix), Yizhi (Alpiniae Oxyphyllae Fructus), Baidoukou (Amomi Fructus Rotundus), Chuanjiao (Zanthoxyli Pericarpium), Wuzhuyu (Evodiae Fructus), Huixiang (Foeniculi Fructus), Yanhusuo (Corydalis Rhizoma), Suosha (Amomi Fructus), Honghua (Carthami Flos), Shenqu (Massa Medicata Fermentata).
Dampness transforms and forms. These herbs possess combined flavors and qi (Qi has temperature variations of warm, cool, cold, and hot, corresponding to the Stomach in humans; Flavors have variations of sweet, pungent, salty, and bitter, corresponding to the Spleen in humans).
Huangqi (Astragali Radix), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Shudihuang (Rehmanniae Radix Praeparata), Banxia (Pinelliae Rhizoma), Cangzhu (Atractylodis Rhizoma), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium), Qingpi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride), Huoxiang (Agastaches Herba), Binglang (Arecae Semen), Ezhu (Curcumae Zedoariae Rhizoma), Sanleng (Sparganii Rhizoma), Ejiao (Asini Corii Colla), Hezi (Terminaliae Chebulae Fructus), Xingren (Armeniacae Semen Amarum), Maiya (Hordei Fructus Germinatus), Taoren (Persicae Semen), Zicao (Arnebiae Radix et Rhizoma), Sumu (Sappan Lignum).
Dryness sinks and collects. Herbs with weak qi belong to Yin within Yang; their weak qi induces dispersion and excretion.
Fuling (Poria), Zexie (Alismatis Rhizoma), Zhuling (Polyporus), Huashi (Talcum), Qumai (Dianthi Herba), Cheqianzi (Plantaginis Semen), Mutong (Akebiae Caulis), Dengcao (Junci Medulla), Wuweizi (Schisandrae Chinensis Fructus), Sangbaipi (Mori Cortex), Xijiao (Rhinocerotis Cornu), Baishao (Paeoniae Radix Alba), Tiandong (Asparagi Radix), Wumei (Mume Fructus), Mudanpi (Moutan Cortex), Digupi (Lycii Cortex), Zhike (Aurantii Fructus Immaturus), Hupo (Electrum), Lianqiao (Forsythiae Fructus), Zhishi (Aurantii Fructus Immaturus), Maimendong (Ophiopogonis Radix).
Cold sinks and stores. Herbs with strong flavors belong to Yin within Yin; their strong flavor induces purgation.
Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma), Huangbai (Phellodendri Cortex), Huangqin (Scutellariae Radix), Huanglian (Coptidis Rhizoma), Shigao (Gypsum Fibrosum), Cao Longdan (Gentianae Radix), Shengdihuang (Rehmanniae Radix), Zhimu (Anemarrhenae Rhizoma), Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix), Yinchen (Artemisiae Scopariae Herba), Muli (Concha Ostreae), Gualougen (Trichosanthis Radix), Poxiao (Natrii Sulfas), Xuanshen (Scrophulariae Radix), Shanzhi (Gardeniae Fructus), Chuanlianzi (Toosendan Fructus), Xiangchi (Sojae Semen Nigrum Fermentatum), Diyu (Sanguisorbae Radix).
(The Spleen does not govern a specific season but prospers for eighteen days at the end of each of the four seasons; this is Kun Earth, which transforms and generates the eleven zang-fu organs, receiving endowment from the Stomach to perform transformation and generation.)
Heaven possesses Yin and Yang, manifested as the four Qi of Warm, Cool, Cold, and Hot. Warm and Hot belong to Heaven's Yang; Cold and Cool belong to Heaven's Yin.
Earth possesses Yin and Yang, manifested as the six Flavors of Pungent, Sweet, Bland, Sour, Bitter, and Salty. Pungent, Sweet, and Bland belong to Earth's Yang; Sour, Bitter, and Salty belong to Earth's Yin.
Light and clear form images; herbs with weak flavors, such as fine tea, follow the nature of Heaven and tend upward. Heavy and turbid form shapes; herbs with strong flavors, such as Dahuang, follow the nature of Earth and tend downward.
Herbs with weak flavors belong to Yang within Yin. Their weak flavor promotes unblocking, exemplified by Sour, Bitter, and Salty flavors that are neutral in temperature.
Herbs with strong flavors belong to Yin within Yin. Their strong flavor induces purgation, exemplified by Sour, Bitter, and Salty flavors that are cold in temperature.
Herbs with strong qi belong to Yang within Yang. Their strong qi generates heat, exemplified by Pungent and Sweet flavors that are warm or hot in temperature.
Herbs with weak qi belong to Yin within Yang. Their weak qi induces dispersion, exemplified by Pungent, Sweet, and Bland flavors that are neutral, cool, or cold in temperature.
Clear Yang emerges in the interstices (Couli); this is the clearest of Clear Yang. Clear Yang fills the four limbs; this is the turbid aspect of Clear Yang.
Turbid Yin returns to the Six Fu Organs; this is the most turbid of Turbid Yin. Turbid Yin travels to the Five Zang Organs; this is the clearest aspect of Turbid Yin.
Porridge, bland in flavor, belongs to Yang within Yin, thus it promotes urination.
Tea, bitter in flavor, belongs to Yin within Yang, thus it clears the eyes.
Bitter herbs generally descend; slightly cold herbs also generally descend; Sweet and Pungent herbs generally descend. Sweet-Cold herbs drain Fire; Bitter-Cold herbs drain Damp-Heat; Bitter-Sweet-Cold herbs drain Blood Heat.
[Suwen] The Qi of Zhuang Huo (Blazing Fire) declines; the Qi of Shao Huo (Lesser Fire) strengthens. Zhuang Huo consumes Qi; Qi nourishes Shao Huo. Zhuang Huo scatters Qi; Shao Huo generates Qi. (From *Suwen: Treatise on the Correspondence of Yin and Yang*). Zhuang Huo refers to herbs like Jiang (Ginger) and Fu (Aconite); Shao Huo refers to herbs like Shengma (Cimicifuga) and Gegen (Pueraria).
The Yellow Emperor asked: How do the five flavors function regarding Yin and Yang? Qibo answered: Pungent and Sweet flavors disperse and emit, belonging to Yang; Sour and Bitter flavors induce vomiting and purgation, belonging to Yin; Salty flavor induces vomiting and purgation, belonging to Yin; Bland flavor promotes permeation and purgation, belonging to Yang. These six flavors either collect or disperse, either relax or tense, either dry or moisten, either soften or harden. They are administered according to what benefits the body, regulating Qi to achieve balance. (From *Suwen: Treatise on the Supreme Truth and Great Essentials*)
[Li Dongyuan] Pungent flavor can dissipate nodules and moisten dryness; Bitter flavor can dry dampness and firm softness; Salty flavor can soften hardness; Sour flavor can astringe and relax or astringe dispersal; Sweet flavor can relieve urgency; Bland flavor can open orifices.
Five pungents: Garlic pungency affects the heart; Ginger pungency affects the cheeks; Scallion pungency affects the nose; Mustard pungency affects the eyes; Polygonum pungency affects the tongue.
[Suwen] The five flavors enter specific organs: Sour enters the Liver, Pungent enters the Lung, Bitter enters the Heart, Salty enters the Kidney, Sweet enters the Spleen. This is called the "Five Entrances." (From *Suwen: Chapter on the Manifestation of Five Qi*)
Li Dongyuan's Guide-to-Meridian Herbs (Herbs that guide medicinal action to specific meridians):
Taiyang Meridian: Hand Taiyang uses Qianghuo; Foot Taiyang uses Huangbai.
Yangming Meridian: Hand Yangming uses Baizhi and Shengma; Foot Yangming uses Shigao.
Shaoyang Meridian: Hand Shaoyang uses Chaihu; Foot Shaoyang uses Qingpi.
Taiyin Meridian: Hand Taiyin uses Jiegeng; Foot Taiyin uses Baishao.
Shaoyin Meridian: Hand Shaoyin uses Duhuo; Foot Shaoyin uses Zhimu.
Jueyin Meridian: Hand Jueyin uses Chaihu; Foot Jueyin uses Qingpi.
Hand Taiyin Lung Meridian Guide Herbs:
Tiannanxing (Arisaematis Rhizoma), Kuandonghua (Farfarae Flos), Shengma (Cimicifugae Rhizoma), Jiegeng (Platycodonis Radix), Shanyao (Dioscoreae Rhizoma), Tanxiang (Santalum Album Lignum), Jingmi (Oryzae Semen), Wuweizi (Schisandrae Chinensis Fructus), Bai Fuling (Poria cum Pinio), Tiandong (Asparagi Radix), Maimendong (Ophiopogonis Radix), Ejiao (Asini Corii Colla), Sangbaipi (Mori Cortex), Congbai (Allii Fistulosi Bulbus), Xingren (Armeniacae Semen Amarum), Mahuang (Ephedrae Herba), Yizhi (Alpiniae Oxyphyllae Fructus), Dingxiang (Eugenii Flos), Baidoukou (Amomi Fructus Rotundus), Sharen (Amomi Fructus), Zhimu (Anemarrhenae Rhizoma), Zhizi (Gardeniae Fructus), Huangqin (Scutellariae Radix), Shigao (Gypsum Fibrosum).
Foot Taiyin Spleen Meridian Guide Herbs:
Caodoukou (Cardamomi Rotundus Fructus), Zhuyu (Evodiae Fructus), Sharen (Amomi Fructus), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Yizhi (Alpiniae Oxyphyllae Fructus), Huangqi (Astragali Radix), Cangzhu (Atractylodis Rhizoma), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Jiaoyi (Melli Saccharum), Daizheshi (Haematitum), Fuling (Poria), Maziren (Cannabis Semen), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma), Banxia (Pinelliae Rhizoma).
Guide Herbs for Hand and Foot Taiyin Lung and Spleen Meridians:
Shengma (Cimicifugae Rhizoma), Shaoyao (Paeoniae Radix), Mugua (Chaenomelis Fructus), Huoxiang (Agastaches Herba), Baishao (Paeoniae Radix Alba), Yanhusuo (Corydalis Rhizoma), Sharen (Amomi Fructus).
Hand Yangming Large Intestine Meridian Guide Herbs:
Shengma (Cimicifugae Rhizoma), Baizhi (Angelicae Dahuricae Radix), Maziren (Cannabis Semen), Qinjiao (Gentianae Macrophyllae Radix), Xiebai (Allii Macrostemonis Bulbus), Baishizhi (Kaolinitum), Sharen (Amomi Fructus), Roudoukou (Myristicae Semen), Shigao (Gypsum Fibrosum).
Foot Yangming Stomach Meridian Guide Herbs:
Dingxiang (Eugenii Flos), Caodoukou (Cardamomi Rotundus Fructus), Sharen (Amomi Fructus), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix), Shigao (Gypsum Fibrosum), Zhimu (Anemarrhenae Rhizoma), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Shenqu (Massa Medicata Fermentata), Gegen (Puerariae Lobatae Radix), Wuyao (Linderae Radix), Banxia (Pinelliae Rhizoma), Cangzhu (Atractylodis Rhizoma), Shengma (Cimicifugae Rhizoma), Baizhi (Angelicae Dahuricae Radix), Congbai (Allii Fistulosi Bulbus).
Guide Herbs for Hand and Foot Yangming Meridians:
Mahuang (Ephedrae Herba, wine-processed), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, wine-processed), Lianqiao (Forsythiae Fructus), Shengma (Cimicifugae Rhizoma), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Gegen (Puerariae Lobatae Radix), Shigao (Gypsum Fibrosum), Tanxiang (Santalum Album Lignum), Baizhi (Angelicae Dahuricae Radix).
Hand Shaoyang Sanjiao Meridian Guide Herbs:
Chuanxiong (Chuanxiong Rhizoma), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, wine-processed), Chaihu (Bupleuri Radix), Qingpi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Shudihuang (Rehmanniae Radix Praeparata), Huangqi (Astragali Radix), Digupi (Lycii Cortex), Shigao (Gypsum Fibrosum), Xixin (Asari Radix et Rhizoma), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata).
Foot Shaoyang Gallbladder Meridian Guide Herbs:
Banxia (Pinelliae Rhizoma), Cao Longdan (Gentianae Radix), Chaihu (Bupleuri Radix).
Guide Herbs for Hand and Foot Shaoyang Meridians:
Qingpi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride), Chuanxiong (Chuanxiong Rhizoma), Chaihu (Bupleuri Radix), Lianqiao (Forsythiae Fructus).
Hand Jueyin Pericardium Meridian Guide Herbs:
Shashen (Glehniae Radix), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Chaihu (Bupleuri Radix), Shudihuang (Rehmanniae Radix Praeparata), Mudanpi (Moutan Cortex), Baijiangcao (Patriniae Herba).
Foot Jueyin Liver Meridian Guide Herbs:
Cao Longdan (Gentianae Radix), Manjingzi (Viticis Semen), Ejiao (Asini Corii Colla), Qumai (Dianthi Herba), Taoren (Persicae Semen), Shanzhuyu (Corni Fructus), Daizheshi (Haematitum), Zishiyun (Hematites), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma), Qingpi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride), Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix), Wuzhuyu (Evodiae Fructus), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma).
Guide Herbs for Hand and Foot Jueyin Meridians:
Qingpi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride), Shudihuang (Rehmanniae Radix Praeparata), Chaihu (Bupleuri Radix), Chuanxiong (Chuanxiong Rhizoma), Zaofang (Gleditsiae Sinensis Spina), Kucha (Camelliae Sinensis Folium), Taoren (Persicae Semen).
Hand Taiyang Small Intestine Meridian Guide Herbs:
Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Shengdihuang (Rehmanniae Radix), Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix), Chi Fuling (Poria cum Rubro), Chishizhi (Kaolinitum Rubrum), Sharen (Amomi Fructus).
Foot Taiyang Bladder Meridian Guide Herbs:
Manjingzi (Viticis Semen), Huashi (Talcum), Yinchen (Artemisiae Scopariae Herba), Bai Fuling (Poria cum Pinio), Zhuling (Polyporus), Zexie (Alismatis Rhizoma), Guizhi (Cinnamomi Ramulus), Huangbai (Phellodendri Cortex), Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix), Mahuang (Ephedrae Herba).
Guide Herbs for Hand and Foot Taiyang Meridians:
Fangfeng (Saposhnikoviae Radix), Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix), Bencao (Ligustici Wallichii Rhizoma et Radix), Manjingzi (Viticis Semen), Huixiang (Foeniculi Fructus), Huangbai (Phellodendri Cortex), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Zexie (Alismatis Rhizoma), Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, wine-processed).
Hand Shaoyin Heart Meridian Guide Herbs:
Mahuang (Ephedrae Herba), Guixin (Cinnamomi Ramulus), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Shengdi (Rehmanniae Radix), Huanglian (Coptidis Rhizoma), Daizheshi (Haematitum), Zishiyun (Hematites), Zhizi (Gardeniae Fructus), Duhuo (Angelicae Pubescentis Radix), Chi Fuling (Poria cum Rubro).
Foot Shaoyin Kidney Meridian Guide Herbs:
Zhimu (Anemarrhenae Rhizoma), Huangbai (Phellodendri Cortex), Digupi (Lycii Cortex), Ejiao (Asini Corii Colla), Zhufu (Porci Cutis), Mudanpi (Moutan Cortex), Xuanshen (Scrophulariae Radix), Baijiangcao (Patriniae Herba), Muli (Concha Ostreae), Wuyao (Linderae Radix), Shanzhuyu (Corni Fructus), Tiandong (Asparagi Radix), Zhuling (Polyporus), Zexie (Alismatis Rhizoma), Bai Fuling (Poria cum Pinio), Tanxiang (Santalum Album Lignum), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma), Wuweizi (Schisandrae Chinensis Fructus), Wuzhuyu (Evodiae Fructus), Yizhi (Alpiniae Oxyphyllae Fructus), Dingxiang (Eugenii Flos), Duhuo (Angelicae Pubescentis Radix, using tips), Jiegeng (Platycodonis Radix, using tips), Sharen (Amomi Fructus).
Guide Herbs for Hand and Foot Shaoyin Meridians:
Xixin (Asari Radix et Rhizoma), Shudihuang (Rehmanniae Radix Praeparata), Wuweizi (Schisandrae Chinensis Fructus), Zexie (Alismatis Rhizoma), Diyu (Sanguisorbae Radix), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata), Zhimu (Anemarrhenae Rhizoma), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma).
Mingmen (Gate of Life) Guide Herbs:
Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata), Chenxiang (Aquilariae Lignum Resinatum), Yizhi (Alpiniae Oxyphyllae Fructus), Huangqi (Astragali Radix).