〔洁古〕黄 汤 治小儿咳嗽喘逆,身热鼻干燥者,是热入肺经,为客热,呷呀有声。
黄 (二两) 人参(二钱半) 地骨皮(五钱) 桑白皮(三钱) 甘草(二钱半)
上 咀。水煎。放温,频频服之。
〔海藏〕加味四君子汤 治涎嗽。
人参 白术 白茯苓 甘草 杏仁 桑白皮(各等分) 半夏曲(减半)
水煎服。
又治咳嗽,用四君子末,煎紫苏汤调下。
〔张涣〕蝉壳汤 治肺气不利病。
蝉壳(微炒) 五味子(汤洗七次,焙干) 人参(去芦。各一两) 陈橘皮(汤浸,去白,焙干) 甘草(炙。
各半两)
上件捣,罗为细末,每服半钱,煎生姜汤调下。
白术五味汤方 治咳逆气逆上喘。
五味子 白术 丁香 人参(去芦头) 款冬花(各半两) 细辛(去土,一分)
上件捣,罗为细末。每服一钱,水八分,入生姜三片,煎至四分,去滓放温,令时时呷之。
人参平肺散 治心火克肺,咳嗽喘呕,痰涎壅盛,胸膈痞满。
人参 橘红 甘草(炙) 地骨皮(各五分) 茯苓 知母(炒。各七分) 五味子(炒) 天门冬(去心) 青
皮(各四分) 桑白皮(炒,一钱)
上,每服一二钱,水煎。
细辛五味子汤 治肺经不足,胃气怯弱,或冒风邪,或停寒有饮,咳嗽倚息,不得
安卧,胸满短气,干呕作热,嗽唾结痰,或吐涎沫,头目昏眩,身体疼重,语声
不出,痛引胸胁,不问新久,并宜服之。
细辛(去苗土) 半夏(汤泡。各一两) 罂粟壳(去带盖,炒) 五味子(各三两) 乌梅(去核) 甘草(炙。
各一
两半) 桑白皮(炒,六钱)
上锉散。每服二钱,水一盏,生姜五片,煎至六分,去滓温服。
【张洁古】黄汤:治疗小儿咳嗽、气喘逆乱,身体发热、鼻部干燥的症状。这是热邪侵入肺经,属于客热(外感之热),呼吸时伴有呷呀样的声音。
药材及用量:黄(二两)、人参(二钱半)、地骨皮(五钱)、桑白皮(三钱)、甘草(二钱半)。
制法与服法:将上述药材切碎。加水煎煮。待药液放温后,频繁服用。
【李东垣(海藏)】加味四君子汤:治疗痰涎咳嗽。
药材及用量:人参、白术、白茯苓、甘草、杏仁、桑白皮(各等分)、半夏曲(减半量)。
制法与服法:加水煎煮后服用。
另外治疗咳嗽,可用四君子散的药末,用紫苏汤煎汁调服。
【张涣】蝉壳汤:治疗肺气不利之病证。
药材及用量:蝉壳(微炒)、五味子(用汤水洗七次,焙干)、人参(去芦头,各一两)、陈橘皮(用汤浸泡,去白瓤,焙干)、甘草(炙,各半两)。
制法与服法:将上述药材捣碎,过筛成细末。每次服用半钱,用生姜汤调服。
白术五味汤方:治疗咳逆、气逆上冲而喘。
药材及用量:五味子、白术、丁香、人参(去芦头)、款冬花(各半两)、细辛(去泥土,一分)。
制法与服法:将上述药材捣碎,过筛成细末。每次服用一钱,用水八分,加入生姜三片,煎至四分,滤去药渣,待药液放温,令患者时时小口啜饮。
人参平肺散:治疗心火克制肺金,出现咳嗽、气喘、呕吐,痰涎壅盛,胸膈部痞闷胀满的症状。
药材及用量:人参、橘红、甘草(炙)、地骨皮(各五分)、茯苓、知母(炒,各七分)、五味子(炒)、天门冬(去心)、青皮(各四分)、桑白皮(炒,一钱)。
制法与服法:以上药材,每次服用一二钱,加水煎煮。
细辛五味子汤:治疗肺经不足,胃气怯弱,或者冒犯风邪,或者寒邪停滞且有饮邪内停,导致咳嗽倚靠呼吸,不能安卧,胸部胀满、呼吸短促,干呕伴发热,咳嗽吐出的痰液凝结成块,或者吐出涎沫,头部和眼睛昏眩,身体疼痛沉重,声音发不出,疼痛牵引胸胁部位。无论新病久病,都适宜服用此方。
药材及用量:细辛(去苗土)、半夏(用汤泡,各一两)、罂粟壳(去掉带盖部分,炒)、五味子(各三两)、乌梅(去核)、甘草(炙,各一两半)、桑白皮(炒,六钱)。
制法与服法:将上述药材锉成散剂。每次服用二钱,用水一盏,加入生姜五片,煎至六分,滤去药渣,温服。
[Jiegu] Huang Tang (Yellow Decoction): Treats pediatric cough, wheezing with counterflow qi, feverish body, and dry nose. This indicates heat entering the Lung Meridian, constituting "Ke Re" (Exogenous Heat), accompanied by a "xia ya" sound during respiration.
Ingredients and Dosages: Huang Qin (Scutellariae Radix) (2 liang), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma) (2 qian 5 fen), Digupi (Lycii Cortex) (5 qian), Sangbaipi (Mori Cortex) (3 qian), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (2 qian 5 fen).
Preparation and Administration: Coarsely crush the herbs. Decoct in water. When warm, administer frequently in small doses.
[H aizang ] Jia Wei Si Jun Zi Tang (Modified Four Gentlemen Decoction): Treats phlegm-cough.
Ingredients and Dosages: Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Baifuling (Poria), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma), Xingren (Armeniacae Semen Amarum), Sangbaipi (Mori Cortex) (each in equal parts), Banxia Qu (Pinelliae Fermentatum) (half dosage).
Preparation and Administration: Decoct in water and take orally.
For treating cough, one may also use the powder of Si Jun Zi San (Four Gentlemen Powder), taken with decoction of Zisu Ye (Perillae Folium).
[Zhang Huan] Chan Ke Tang (Cicada Slough Decoction): Treats disorders of unsmooth Lung Qi.
Ingredients and Dosages: Chan Ke (Cicada Slough) (lightly stir-fried), Wuweizi (Schisandrae Fructus) (washed seven times with hot water, dried), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma) (rhizome removed, each 1 liang), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium) (soaked in hot water, white pith removed, dried), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (honey-fried, each half liang).
Preparation and Administration: Pound the ingredients into a fine powder after sieving. Take half a qian per dose, mixed with Ginger Decoction.
Baizhu Wuwei Tang Formula (Atractylodes and Schisandra Decoction): Treats cough with counterflow qi and wheezing.
Ingredients and Dosages: Wuweizi (Schisandrae Fructus), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Dingxiang (Caryophylli Flos), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma) (rhizome removed), Kuandonghua (Farfarae Flos) (each half liang), Xixin (Asari Radix et Rhizoma) (dirt removed, 1 fen).
Preparation and Administration: Pound into a fine powder. Take 1 qian per dose with 8 fen of water, add 3 slices of fresh ginger, decoct until reduced to 4 fen, remove dregs, let cool to warm temperature, and have the patient sip slowly over time.
Renshen Ping Fei San (Ginseng Lung-Pacifying Powder): Treats Heart Fire suppressing Lung Metal, manifesting as cough, wheezing, vomiting, abundant phlegm-saliva, and chest/epigastric fullness and oppression.
Ingredients and Dosages: Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Juhong (Citri Reticulatae Pericarpium Rubrum), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (honey-fried), Digupi (Lycii Cortex) (each 5 fen), Fuling (Poria), Zhimu (Anemarrhenae Rhizoma) (stir-fried, each 7 fen), Wuweizi (Schisandrae Fructus) (stir-fried), Tiandongmen (Asparagi Radix) (heart removed), Qingpi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) (each 4 fen), Sangbaipi (Mori Cortex) (stir-fried, 1 qian).
Preparation and Administration: For each dose of 1-2 qian, decoct in water.
Xixin Wuweizi Tang (Asari and Schisandra Decoction): Treats deficiency of the Lung Meridian and weak Stomach Qi, or exposure to wind pathogens, or retention of cold with fluid retention. Symptoms include cough requiring leaning for breath, inability to lie flat, chest fullness, shortness of breath, dry retching with fever, cough producing consolidated phlegm or salivary foam, dizziness of head and eyes, heavy body pain, loss of voice, pain radiating to the chest and hypochondrium. Suitable for both acute and chronic cases.
Ingredients and Dosages: Xixin (Asari Radix et Rhizoma) (roots and dirt removed), Banxia (Pinelliae Rhizoma) (soaked in hot water, each 1 liang), Ying Suske (Papaveris Pericarpium) (calyx removed, stir-fried), Wuweizi (Schisandrae Fructus) (each 3 liang), Wumei (Mume Fructus) (pits removed), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (honey-fried, each 1 liang 5 fen), Sangbaipi (Mori Cortex) (stir-fried, 6 qian).
Preparation and Administration: Cut into coarse pieces. Take 2 qian per dose with 1 zhan of water, add 5 slices of fresh ginger, decoct until reduced to 6 fen, remove dregs, and take warm.