薛立斋曰∶按前证若血虚有火,用四物加山栀、柴胡。若中气虚弱,用补中益气汤。若
血气俱虚,用八珍汤加柴胡。若怒便聋而或鸣者,属肝胆经气实,用小柴胡加芎、归、山栀
,虚用八珍加山栀。若午前甚者,阳气实热也,小柴胡加黄连、山栀。阳气虚,用补中益气
汤加柴胡、山栀。午后甚者,阴血虚也,四物加白术、茯苓。若肾虚火动,或痰盛作渴者,
必用地黄丸。经云∶头痛耳鸣,九窍不利,肠胃之所生也。脾胃一虚,耳目九窍皆为之病。
一、 耳脓出
明郁散(因五八) 红玉散(因五八) 流脓方(因五九)
一、百虫入耳方(因六一)
上星(灸二七壮,治风聋)、翳风(灸七壮,治耳聋痛)、合谷(灸七壮,治耳聋)、外关、
听宫、偏历、肾愈
抽薪饮(新寒三) 徙薪饮(新寒四) 十全大补汤(补二十) 清化饮(新因十三) 清膈煎
(新寒九) 补中益气汤(补三十) 地黄丸(补百二十) 归脾汤(补三二) 大厘清饮(新寒五)
加减一阴煎(新补九) 左归丸(新补四) 大补元煎(新补一) 平补镇心丹(补百十) 四物
汤(补八) 右归丸(新补五) 肉苁蓉丸(补一五三) 辰砂妙香散(固十五) 八珍汤(十丸)
六安煎(新和二) 小柴胡汤(散十九) 当归龙荟丸(寒一六七)
薛立斋说:按照上述病症,如果是血虚伴有内火,使用四物汤加入山栀、柴胡。如果是中气虚弱,使用补中益气汤。如果是气血都虚弱,使用八珍汤加入柴胡。如果发怒后导致耳聋或耳鸣,属于肝胆经气实,用小柴胡汤加入川芎、当归、山栀;若属虚证,则用八珍汤加入山栀。如果症状在午前加重,是阳气实热所致,用小柴胡汤加入黄连、山栀;若是阳气虚,则用补中益气汤加入柴胡、山栀。如果症状在午后加重,是阴血虚所致,用四物汤加入白术、茯苓。如果是肾虚火动,或者痰多引起口渴的,必须用地黄丸。《内经》说:头痛耳鸣,九窍不通利,是由肠胃病变产生的。脾胃一旦虚弱,耳目及九窍都会发生疾病。
一、耳部流脓
明郁散(见因五八) 红玉散(见因五八) 流脓方(见因五九)
一、百虫入耳方(见因六一)
上星穴(灸七十四壮,治疗风聋)、翳风穴(灸七壮,治疗耳聋痛)、合谷穴(灸七壮,治疗耳聋)、外关穴、听宫穴、偏历穴、肾愈穴
抽薪饮(见新寒三) 徙薪饮(见新寒四) 十全大补汤(见补二十) 清化饮(见新因十三) 清膈煎(见新寒九) 补中益气汤(见补三十) 地黄丸(见补百二十) 归脾汤(见补三二) 大厘清饮(见新寒五) 加减一阴煎(见新补九) 左归丸(见新补四) 大补元煎(见新补一) 平补镇心丹(见补百十) 四物汤(见补八) 右归丸(见新补五) 肉苁蓉丸(见补一五三) 辰砂妙香散(见固十五) 八珍汤(见十丸) 六安煎(见新和二) 小柴胡汤(见散十九) 当归龙荟丸(见寒一六七)
Xue Lizhai stated: Regarding the aforementioned conditions, if there is blood deficiency with internal heat, use Siwu Tang (Four Substance Decoction) added with Gardeniae Fructus (Shanzhi) and Bupleuri Radix (Chaihu). If there is middle qi deficiency, use Buzhong Yiqi Tang (Tonify the Middle and Augment the Qi Decoction). If both qi and blood are deficient, use Bazhen Tang (Eight Treasure Decoction) added with Bupleuri Radix (Chaihu). If deafness or tinnitus occurs after anger, it belongs to excess of qi in the Liver and Gallbladder meridians; use Xiaochaihu Tang (Minor Bupleurum Decoction) added with Chuanxiong Rhizome (Chuanxiong), Angelicae Sinensis Radix (Danggui), and Gardeniae Fructus (Shanzhi); for deficiency patterns, use Bazhen Tang (Eight Treasure Decoction) added with Gardeniae Fructus (Shanzhi). If symptoms worsen before noon, it indicates excess heat of yang qi; use Xiaochaihu Tang (Minor Bupleurum Decoction) added with Coptidis Rhizoma (Huanglian) and Gardeniae Fructus (Shanzhi); if it is yang qi deficiency, use Buzhong Yiqi Tang (Tonify the Middle and Augment the Qi Decoction) added with Bupleuri Radix (Chaihu) and Gardeniae Fructus (Shanzhi). If symptoms worsen after noon, it indicates yin blood deficiency; use Siwu Tang (Four Substance Decoction) added with Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu) and Poria (Fuling). If there is kidney yin deficiency with fire hyperactivity, or excessive phlegm causing thirst, Dihuang Wan (Rehmannia Pill) must be used. The Classic says: Headache, tinnitus, and dysfunction of the nine orifices arise from disorders of the stomach and intestines. Once the spleen and stomach are deficient, the ears, eyes, and nine orifices will all suffer disease.
1. Otorrhea (Ear Pus Discharge)
Mingyu San (See Etiology 58) Hongyu San (See Etiology 58) Liunong Fang (See Etiology 59)
1. Formula for Insects Entering the Ear (See Etiology 61)
Shangxing (GV23) acupoint (moxibustion 74 moxa cones, treats wind deafness), Yifeng (TE17) acupoint (moxibustion 7 moxa cones, treats deafness with pain), Hegu (LI4) acupoint (moxibustion 7 moxa cones, treats deafness), Waiguan (TE5), Tinggong (SI19), Pianli (LI6), Shenyu
Chouxin Yin (See New Cold 3) Xixin Yin (See New Cold 4) Shiquan Dabu Tang (See Tonification 20) Qinghua Yin (See New Etiology 13) Qingge Jian (See New Cold 9) Buzhong Yiqi Tang (See Tonification 30) Dihuang Wan (See Tonification 120) Guipi Tang (See Tonification 32) Dali Qingyin (See New Cold 5) Jiajian Yiyin Jian (See New Tonification 9) Zuogui Wan (See New Tonification 4) Dabu Yuan Jian (See New Tonification 1) Pingbu Zhenxin Dan (See Tonification 110) Siwu Tang (See Tonification 8) Yougui Wan (See New Tonification 5) Rongcongrou Wan (See Tonification 153) Chensha Miaoxiang San (See Consolidation 15) Bazhen Tang (See Ten Pills) Liu'an Jian (See New Harmonization 2) Xiaochaihu Tang (See Dissolving 19) Danggui Longhui Wan (See Cold 167)