上 黄芩 连翘 栀子 知母 玄参 石膏
中 黄连 连翘 石膏 生地黄
下 黄柏 知母 生姜 当归 地黄
和解 柴胡 芍药 黄芩 半夏 甘草
胃属土,主容受,为水谷之海。主同脾
本病∶噎膈反胃,中满肿胀,呕吐泻痢,霍乱腹痛,消中善饥,不消食,伤饮食,胃管
当心痛,走两胁。
标病∶发热蒸蒸,身前热,寒热发狂谵语,咽痹上齿痛,口眼 斜,鼻痛鼽衄赤 。
湿热 大黄 芒硝
饮食 巴豆 神曲 山楂 阿魏 砂 郁金 轻粉 三棱
湿热 苍术 白术 半夏 茯苓 橘皮 生姜
寒湿 干姜 附子 草果 官桂 丁香 白豆蔻
解肌 升麻 葛根 豆豉
大肠属金,主变化,为传送之官。
本病∶大便闭结,泄痢下血,里急后重,疽痔脱肛,肠鸣而痛。
标病∶齿痛喉痹,颈肿口干,咽中如核,鼽衄目黄,手大指次指痛,宿食,发热寒栗。
热 大黄 芒硝 槐花 牵牛 巴豆 郁李仁
气 枳壳 木香 橘皮 槟榔
上焦用药:黄芩、连翘、栀子、知母、玄参、石膏。
中焦用药:黄连、连翘、石膏、生地黄。
下焦用药:黄柏、知母、生姜、当归、地黄。
降火方药:黄连、黄芩、芍药、连翘、甘草。
镇惊方药:黑铅、水银。
胃属土,主司容纳受纳,是水谷之海。其功能与脾相表里(同属中土)。
本经病证:噎膈反胃,脘腹胀满肿胀,呕吐泻痢,霍乱腹痛,消中善饥(多食易饥但身体消瘦),食物不消化,饮食损伤,胃脘部疼痛,疼痛放射至两侧胁肋。
标经病证:发热蒸蒸如蒸,身前发热,寒热往来发狂谵语,咽喉痹阻,上齿疼痛,口眼歪斜,鼻痛,鼻塞流涕及鼻出血,面色红赤。
湿热证用药:大黄、芒硝。
饮食积滞用药:巴豆、神曲、山楂、阿魏、砂仁、郁金、轻粉、三棱。
湿热证用药:苍术、白术、半夏、茯苓、橘皮、生姜。
寒湿证用药:干姜、附子、草果、官桂、丁香、白豆蔻。
大肠属金,主司变化传导,是传送糟粕的官职。
本经病证:大便闭结不通,泄泻痢疾便血,里急后重,疽疮痔疮脱肛,肠鸣且疼痛。
标经病证:牙齿疼痛,咽喉痹阻,颈部肿胀口干,咽中如有物梗阻,鼻塞流涕及鼻出血,目黄,手大拇指和次指疼痛,宿食停滞,发热恶寒战栗。
热证用药:大黄、芒硝、槐花、牵牛子、巴豆、郁李仁。
气滞证用药:枳壳、木香、橘皮、槟榔。
气逆/气实用药:皂荚。
燥结证用药:桃仁、麻仁、杏仁、地黄、乳香、松子、当归、肉苁蓉。
湿证用药:白术、苍术、半夏、硫黄。
气陷证用药:升麻、葛根。
Upper Jiao (Upper Burner) herbs: Huangqin (Scutellariae Radix), Lianqiao (Forsythiae Fructus), Zhizi (Gardeniae Fructus), Zhimu (Anemarrhenae Rhizoma), Xuanshen (Scrophulariae Radix), Shigao (Gypsum Fibrosum).
Middle Jiao (Middle Burner) herbs: Huanglian (Coptidis Rhizoma), Lianqiao (Forsythiae Fructus), Shigao (Gypsum Fibrosum), Sheng Dihuang (Rehmanniae Radix Recens).
Lower Jiao (Lower Burner) herbs: Huangbai (Phellodendri Cortex), Zhimu (Anemarrhenae Rhizoma), Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Dihuang (Rehmanniae Radix).
Fire-clearing formula: Huanglian (Coptidis Rhizoma), Huangqin (Scutellariae Radix), Shaoyao (Paeoniae Radix), Lianqiao (Forsythiae Fructus), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma).
Spirit-calming agents: Heiqian (Plumbum Metallicum), Shuiyin (Mercurius).
Harmonizing formula: Chaihu (Bupleuri Radix), Shaoyao (Paeoniae Radix), Huangqin (Scutellariae Radix), Banxia (Pinelliae Rhizoma), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma).
The Stomach belongs to Earth, governs reception and containment, and is the Sea of Water and Grain. Its function is closely related to the Spleen (both belong to Middle Earth).
Primary Meridian disorders: Dysphagia and regurgitation (Yige Fanwei), abdominal fullness and swelling, vomiting and diarrhea, cholera with abdominal pain, Xiao Zhong Shan Ji (polyphagia with emaciation), indigestion, dietary injury, epigastric pain, pain radiating to both hypochondria.
Branch Meridian disorders: Fever as if steaming, heat in the anterior body, alternating chills and fever with mania and delirium, throat obstruction, upper toothache, facial paralysis (deviation of mouth and eye), nasal pain, rhinorrhea and epistaxis, red complexion.
Damp-Heat treatment: Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma), Mangxiao (Natrii Sulfas).
Food stagnation treatment: Badou (Crotonis Fructus), Shenqu (Massa Medicata Fermentata), Shanzha (Crataegi Fructus),awei (Ferulae Resina), Sharen (Amomi Fructus), Yujin (Curcumae Radix), Qingfen (Calomelas), Sanleng (Sparganii Rhizoma).
Damp-Heat treatment: Cangzhu (Atractylodis Rhizoma), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Banxia (Pinelliae Rhizoma), Fuling (Poria), Juapi (Citri Reticulatae Pericarpium), Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens).
Cold-Damp treatment: Ganjiang (Zingiberis Rhizoma), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata), Caoguo (Tsaoko Fructus), Guangui (Cinnamomi Cortex), Dingxiang (Eugeniae Flos), Baidoukou (Amomi Rotundus Fructus).
Fire-clearing formula: Shigao (Gypsum Fibrosum), Dihuang (Rehmanniae Radix), Xijiao (Rhinoceoris Cornu), Huanglian (Coptidis Rhizoma).
Muscle-layer resolving formula: Shengma ( Cimicifugae Rhizoma), Gegen (Puerariae Lobatae Radix), Douchi (Sojae Semen Preparatum).
The Large Intestine belongs to Metal, governs transformation and excretion, and is the Official of Transmission.
Primary Meridian disorders: Constipation, dysentery with blood in stool, tenesmus, ulcers, hemorrhoids, rectal prolapse, borborygmus with pain.
Branch Meridian disorders: Toothache, throat obstruction, neck swelling with dry mouth, sensation of a lump in the throat, rhinorrhea and epistaxis, jaundice, pain in the thumb and index finger, food retention, fever with chills.
Heat syndrome treatment: Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma), Mangxiao (Natrii Sulfas), Huaihua (Sophorae Flos), Qianniu ( Pharbitidis Semen), Badou (Crotonis Fructus), Yuliren (Pruni Semen).
Qi stagnation treatment: Zhike (Aurantii Fructus), Muxiang (Aucklandiae Radix), Juapi (Citri Reticulatae Pericarpium), Binglang (Arecae Semen).
Qi excess/reversal treatment: Zhaojia (Colocasiae Tuber).
Dryness treatment: Taoren (Persicae Semen), Mahren (Cannabis Semen), Xingren (Armeniacae Semen), Dihuang (Rehmanniae Radix), Ruxiang (Olibanum), Songzi (Pini Semen), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Roucongrong (Cynomorchii Herba).
Dampness treatment: Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Cangzhu (Atractylodis Rhizoma), Banxia (Pinelliae Rhizoma), Liuhuang (Sulfur).
Qi sinking treatment: Shengma (Cimicifugae Rhizoma), Gegen (Puerariae Lobatae Radix).
Heat-clearing formula: Qinjiao (Gentianae Macrophyllae Radix), Huaijiao (Sophorae Tonkinensis Fructus), Dihuang (Rehmanniae Radix), Huangqin (Scutellariae Radix).