夫虚劳羸瘦者。五脏之气伤损也。经所谓一损损于皮毛。皮聚而毛落。二损损于血脉。
血脉虚少。不能荣于五脏六腑也。三损损于肌肉。肌肉消瘦。饮食不为肌肤。四损损于筋。
筋缓不能自收持。五损损于骨。骨痿不能起于床。然治损之法奈何。损其肺者。益其气。损
其心者。调其营卫。损其脾者。调其饮食。适其寒温。损其肝者。缓其中。损其肾者。益其
精。此治损之法也。
虚劳羸瘦者。是五脏六腑虚损之候也。凡人耽嗜声色。贪味甘肥。殊无撙节。唯恣情性。
而又外触风寒。内伤气血。表里受病。阴阳相搏。久而不瘳。遂成羸瘵。此皆冷热血气之所
起。五劳六极之候。因兹有焉。脾肾劳伤。肌骨枯悴。故成劳瘦之病也。
老小 羸。为血气不足。寒气独积于地。炎气独散于天。天地不交。故体成否。体成否。
则肌肉不润。腠理不通。胸膈气急。肠胃招满。为阴气冲阳。阳不接也。或膀胱坚积。肢体
沉。为阳气不能下营。阴气独盛也。致大肠留壅。汤药不下。或水谷不消。更加短气。若
不利关格。实不得其死也。
方
补益甘草丸 治虚劳羸瘦。膝冷腰疼。神思昏沉。肢节无力。少精乏气。睡卧多
惊。
甘草(炙微赤锉) 薯蓣 远志(去心) 续断 桂心 人参(去芦头) 防风(去芦
头) 天
雄(炮裂去皮脐) 石斛(去根锉) 茯神 覆盆子 车前子 五味子 鹿茸(去毛涂酥炙
微黄)
楮实(水淘去浮者焙干) 山茱萸 蛇床子 杜仲(去皱皮炙微黄) 巴戟 萆 (锉) 狗
脊
黄〔各二(一)两锉) 牛膝(一两半去苗) 白龙脑(五钱细研入) 肉苁蓉(酒浸一
宿刮去皱
皮炙令干) 菟丝子(酒浸三日曝干另捣为末) 生干地黄 钟乳粉(各二两) 泽泻(一
两)
上为末。炼蜜和捣五七百杵。丸如梧桐子大。每服空心以温酒下三十丸。及晚食前再服。
补益钟乳天雄丸 治虚劳。水脏久惫。腰膝疼冷。筋骨无力。梦寐不安。阳道劣
弱。面色萎
钟乳粉 天雄(炮裂去皮脐) 巴戟(各一两五钱) 香子 肉苁蓉(酒浸一宿刮去
粗皮
炙令干) 菟丝子(酒浸三日曝干另捣为末) 补骨脂 木香 天门冬(去心焙) 续断 沉
香
石斛(去根锉) 丁香 山茱萸 附子(炮裂去皮脐) 肉桂(去粗皮) 当归 麝香(细
研) 白
术人参(去芦头) 仙灵脾 薯蓣 牛膝(去苗) 浓朴(去粗皮涂生姜汁炙令香熟) 熟
干地
黄石龙芮(各一两) 磁石(二两烧令赤醋淬七次细研水飞过) 上为末。炼蜜和捣五七
百
杵。丸如梧桐子大。每日空心以暖酒下三十丸。临卧时再服。如不饮酒。盐汤下亦得。
羊肾丸(出圣惠方)治虚劳羸瘦。补益骨髓肌肤。
羊肾(二对去脂膜切破焙干) 人参(去芦头) 白茯苓 白术(各一两) 桂心 熟
干地黄
(各三(二)两) 肉苁蓉(酒浸一宿刮去皱皮炙干) 当归 蛇床子(各三分) 枳壳(麸
炒微黄
去瓤) 薯蓣 黄 泽泻 山茱萸 白芍药 吴茱萸(汤浸七遍焙干微炒) 菟丝子(酒
浸三
日曝干别捣为末) 鹿茸(去毛涂酥炙微黄) 远志(去心) 附子(炮裂去皮脐) 牡丹 石
斛(去根锉) 牛膝(去苗) 诃黎勒(煨用皮各一两五钱) 上为末。炼蜜和捣三五百杵。
丸如
梧桐子大。每日空腹以暖酒下三十丸。晚食前再服。
通命丸 疗虚劳百病。七伤六极。少气羸弱。不能饮食。
茯苓 甘草(炙) 杏仁(去皮尖熬) 干天门冬(去心) 芍药 大黄 当归 干姜 人
参
(各六分) 牛膝 干地黄(各七分) 黄芩 紫菀 苁蓉(各五分) 阿胶(炙) 桂心 吴
茱萸
蜀椒(出汗) 石斛(各三分) 防风 干漆(熬) 白术(各四分) 上捣筛。以枣膏蜜
相拌和作
丸。食前服七丸。日三。不知渐增。以知为度。病剧者。夜更一服。忌芜荑、鲤鱼、生葱、
海藻、松菜、桃、李、雀肉、 等物。
川椒丸(出圣惠方)治虚劳羸瘦。食饮无味。百节酸疼。神思昏沉。四肢无
力。宜服补益。
川椒(一两去目及闭口者炒去汗) 白茯苓 柏子仁 芎 人参(去芦头) 桂心 黄
干姜 当归 山茱萸 附子(炮裂去皮脐) 枸杞子 薯蓣(各三分) 枳实(五钱麸炒微
黄)
牛膝(去苗) 浓朴(去粗皮涂生姜汁炙令香熟) 肉苁蓉(酒浸一宿刮去皱皮炙干) 石
斛(去
根锉) 熟干地黄 菟丝子(酒浸三日焙干别捣为末各一两) 上为末。炼蜜和捣三五百杵。
丸如梧桐子大。每服空腹以温酒下三十丸。晚食前再服。
松子丸(出圣惠方)治虚劳百病。绝伤羸瘦。久服强筋骨。长肌肉。悦泽颜
色。延年不老。
松子(去皮) 白茯苓(一两) 麦门冬(去心焙) 柏子仁 薯蓣 枸杞子 五味子 官
桂山茱萸 覆盆子 熟干地黄 泽泻 女贞实 石南 黄 (锉) 远志(去心各一两) 肉
苁蓉(二两酒浸一宿刮去皱皮炙令干) 石斛(一两五钱去根锉) 甘草(半两炙微赤锉) 杜
仲
(一两五钱去皱皮炙令黄) 上为末。炼蜜和捣五七百杵。丸如梧桐子大。每服。空心及晚
食
前
人参汤 治虚劳羸瘦。肌热盗汗。四肢少力。不思饮食。咳嗽多痰。
人参(一分) 白茯苓(去黑皮) 桂(去粗皮) 紫菀(各五钱去苗土) 木香(一
分) 青橘
皮(汤浸去白焙半两) 桔梗 赤芍药 五味子(各一两) 芎 诃黎勒皮 羌活(去芦
头)
当归(切焙各五钱) 防己(一分) 秦艽(去苗土五钱) 甘草(炙锉) 鳖甲(各一两
醋炙令焦
黄) 柴胡(五钱去苗) 地骨皮(一两) 上粗捣筛。每服二钱。入葱白二寸。生姜半分。
切碎
同煎。至半盏去滓。入童子小便半盏。再煎一两沸。每日食前温服。
钟乳粉丸 治虚劳少气。羸瘦无力。
钟乳粉 熟干地黄(焙) 杜仲(去粗皮锉炒) 续断 肉苁蓉(去皱皮酒浸切焙) 山
茱萸
桂(去粗皮) 巴戟天(去心) 牛膝(酒浸切焙) 石斛(去根) 覆盆子 五味子 附
子(炮裂
去皮脐) 菟丝子(酒浸一宿) 白槟榔(煨锉) 蛇床子 狗脊(去毛) 山芋(各三两)
萆
(一两五钱) 上为末。炼蜜和丸。如梧桐子大。每服四十丸。暖酒下。空心食前服。
谷仙散 治虚劳羸瘦。目风泪出。耳作蝉鸣。口中干燥。饮食多呕。或时下痢。腹
中雷鸣。
石斛(去根) 肉苁蓉(酒浸切焙) 杜仲(去粗皮锉炒) 防风(去叉) 萆 菖
蒲麦门
冬(去心焙) 白马茎(切焙) 菟丝子(酒浸别捣) 远志(去心) 柏实 续断 山芋 蛇
床
子泽泻 细辛(去苗叶) 天雄(炮裂去皮脐) 上等分。捣罗为散。每服三钱匕。温酒
调下。
巴戟丸(出圣惠方)治虚劳羸瘦。下元冷惫。脚膝无力。风气相攻。
巴戟 菟丝子(酒浸三日曝干别捣为末) 石斛(去根锉) 松子(去皮) 桂心 人
参(去
芦头) 牛膝(去苗) 羌活 附子(炮裂去皮脐) 白茯苓(各一两) 钟乳粉 云母粉 肉
苁蓉
(酒浸一宿刮去皱皮炙令干) 熟干地黄(各二两) 甘菊花 五味子 防风(去芦头各三
分)
上为末。入研了药同研令匀。炼蜜和捣五七百杵。丸如梧桐子大。每服空心及晚食前。以温
酒下三十丸。
补益煎 治虚劳肌瘦。腿膝无力。不思饮食。和益营卫。驻颜补气。滋润肌体。及
治疗一切
生地黄(四斤) 生天门冬(一斤) 生藕(一斤) 生姜(八两) 以上四味。锉碎。
用生绢
袋绞取汁。
石斛(去根) 鹿茸(酥炙去毛) 菟丝子(酒浸一宿捣成片子焙干) 黄 (锉) 牛
膝(酒
浸一宿焙干) 柴胡(去苗) 地骨皮 人参 白茯苓(去黑皮) 桂(去粗皮) 木香 附
子(炮
裂去皮脐各一两) 上捣罗十二味为末。先将前四味自然汁。于银石器内。熬耗一半。入好
酒一斗。又熬去一半。入酥蜜各半斤。同熬。次入上件药末于汁内。用柳枝不住手搅。直候
匙上抄起为度。于新瓷器内盛。用蜡纸封口。每日空心温酒调下一匙。
山茱萸散(一名五洛散)治虚劳。身体羸瘦。寒热时作。咳嗽喘满。四肢无
力。百节酸疼。
肉苁蓉丸(出圣惠方)治虚劳羸瘦。心神健忘。腰膝多疼。脏腑气虚。阳事衰
绝。
肉苁蓉(二两酒浸一宿刮去皱皮炙令干) 菟丝子(酒浸三日曝干别杵为末) 薯蓣 牛
膝
(去苗) 巴戟 杜仲(去粗皮炙微黄) 续断 白茯苓 枸杞子 五味子 蛇床子 山茱
萸
(各一两) 远志(去心) 柏子仁 茯神(各二两) 上为末。炼蜜和捣五七百杵。丸如
梧桐子
大。每日空腹以温酒下三十丸。晚食前再服。
鳖甲丸 治虚劳。肌体羸瘦。发热减食。四肢少力。
鳖甲(醋炙令黄去裙 ) 柴胡(去苗各一两五钱) 人参 白术 麦门冬(去心焙) 诃
黎
勒皮 黄 (锉) 五味子 沉香 赤芍药 茯神(去木) 生干地黄(焙) 木香 枳实
(去穣
麸炒各一两) 上为末。炼蜜为丸。如梧桐子大。每日空心人参汤。或粥饮下二十丸。至三
十丸。日三。
当归散 治虚劳羸瘦。面目黧黑。四肢苦重。短气。不思饮食。
当归(去芦头焙干) 石斛(去根) 天门冬(去心焙) 子 地肤子 肉苁蓉(酒
洗去
皱皮切干焙各一两) 白蔹 覆盆子 甘草(炙令赤锉) 五味子(各三分) 桂(去粗皮)
牛
膝(锉酒浸焙干) 附子(炮裂去皮脐各五钱) 石钟乳(炼成者一两一分) 上为散。每
服三
钱。以温酒入少熟蜜调下。空心。日午夜食后服之。
柴胡散 治寒热体瘦。肢节疼痛。口干心烦。
柴胡 黄 赤茯苓 白术(各一两) 人参 地骨皮 枳壳(炒) 桔梗 桑白皮 赤
芍
药生干地黄(各七钱五分) 麦门冬(三两) 甘草(五钱) 上 咀每服四钱。姜三片
水煎
服。
猪肚黄连丸 治劳瘦。
猪肚(一具以童子小便一斗煮令烂细切研如泥) 黄连(去须一两一分) 柴胡(去苗
一两
五钱) 白术(一两) 鳖甲(醋浸炙令黄一两五钱) 紫菀(去苗土) 杏仁(汤浸去皮
尖双仁生
研各一两五钱) 桂(去粗皮) 陈橘皮(去白瓤各一两) 干姜(炮三分) 人参(一两
一分)
芜荑仁(炒令香三分) 上除猪肚外。捣罗为末。入猪肚更捣一千杵。即以炼蜜相和。调匀
得
所。丸
炙猪肝散 治急劳羸瘦。
苍术(去粗皮) 木香 桂(去粗皮) 附子(炮裂去皮脐) 人参 白茯苓(去黑皮)
浓
朴(去粗皮涂生姜汁炙锉) 牛膝(锉刮令干) 芍药 鳖甲(醋浸炙令黄) 当归(去芦
头炙令干
切) 青橘皮(去白焙) 上等分为散。每服用 猪肝一具。细切如柳叶。用药一两。糁拌
匀。
以慢火炙熟。空腹放温。任意食之。不过三服瘥。
黄 汤 疗体虚少气。羸瘦不堪。营卫不足。善惊。胸膈淡冷。而客热。欲冷水。
饮食则必
黄 (二两) 附子(一两炮) 大枣(十四枚) 甘草(二两炙) 蜀椒(一两炒出
汗) 生姜
(六两) 芍药 茯苓 当归〔各三(二)两〕 人参(三两) 黄芩 桂心(各二两) 上
切。
以水一斗。煮取三升半。去滓分五服。日三夜二。适寒温。忌海藻、生葱、菘菜、猪肉、冷
水、大
无比山药丸(出医方集成)疗虚羸。治诸虚百损。五劳七伤。肌体消瘦。补下
经。起阴发阳。能令阳气入脑。安魂定魄。开三焦。破积聚。消五谷。益精髓。安脏
腑。除心中伏热。强筋骨。轻身明目。去冷除风。无所不治。补益极多。常服最妙。七
十老人服之。尚有非常功力。一名万安丸。
薯蓣(二两) 苁蓉(四两酒浸) 牛膝(酒浸) 菟丝子(酒浸) 杜仲(炒) 泽
泻巴戟天
(去心) 山茱萸 赤石脂(各二两) 五味子(十分) 干地黄〔二(三)两〕 茯神(二
两一方
作
茯苓)上为末。以蜜和丸。如梧桐子大。食前以酒下二十丸。至三十丸。日再夜一。服无所
忌。唯禁醋、大蒜、芜荑、生葱、辛物。服之七日。令人健。四体润泽。唇口赤。手足暖。
面有光悦。消食。身体安和。音声清朗。是其验。十日后。日长肌肉。其药通中入脑。鼻必
酸疼。不可怪。若欲求大肥。加敦煌石膏二两。若生性健忘。加远志一两。少津液加柏子仁
一两。一月许。即充足。阴下湿痒。加蛇床子一两。一方用苁蓉末八两。酒熬膏和丸。古今
录验。有白马茎二两。共一十六味。
石斛散(出圣惠方)治虚劳羸瘦。不能饮食。面色黄黑。手足多冷。
虚劳羸瘦,是由于五脏之气受损所致。《内经》所说:第一损损伤在皮毛,表现为皮肤干枯、毛发脱落;第二损损伤在血脉,表现为血脉空虚稀少,不能滋养五脏六腑;第三损损伤在肌肉,表现为肌肉消瘦,饮食无法转化为肌肤营养;第四损损伤在筋,表现为筋脉松弛,肢体无力自主收持;第五损损伤在骨,表现为骨骼痿弱,无法起床活动。那么治疗虚损的方法是怎样的呢?肺脏受损的,要补益其气;心脏受损的,要调和营卫(营气和卫气);脾脏受损的,要调节饮食,适应寒温变化;肝脏受损的,要舒缓肝气郁结;肾脏受损的,要填补肾精。这就是治疗虚损的原则。
所谓虚劳羸瘦,是五脏六腑虚损的表现。凡人如果沉溺于声色欲望,贪恋甘甜肥腻的食物,毫无节制,放纵情欲,再加上外感风寒邪气,内伤气血,导致表里同病,阴阳相互搏结,日久不愈,最终形成羸瘵(慢性消耗性疾病)。这都是由于冷热气血失调引起的,属于五劳六极的症状表现,因此会产生这些病症。脾肾劳损受伤,肌肉骨骼枯槁憔悴,所以形成了劳瘦的病证。
老人和小孩身体虚弱,是因为血气不足。寒气独积于下(地),热气独散于上(天),天地之气不相交泰,所以人体形成痞塞不通的状态。人体痞塞不通,则肌肉失去润泽,腠理闭塞不通,出现胸膈气急、肠胃胀满的症状。这是阴气冲犯阳气,导致阳气不能相接。或者膀胱内有坚积,肢体沉重,这是因为阳气不能下行滋养,阴气独自偏盛。这会导致大肠壅滞,汤药无法服下,或者水谷无法消化,更加短气。如果不解除关格(上下不通之症),确实难以避免死亡。
方剂:
补益甘草丸:治疗虚劳羸瘦,膝盖冷、腰痛,神志昏沉,肢节无力,精气少、气息弱,睡眠多惊悸。
药材:炙微赤并锉碎的甘草、薯蓣、去心的远志、续断、桂心、去芦头的人参、去芦头的防风、炮裂去皮脐的天雄、去根锉碎的石斛、茯神、覆盆子、车前子、五味子、去毛涂酥炙微黄的鹿茸、用水淘洗去浮者焙干的楮实、山茱萸、蛇床子、去皱皮炙微黄的杜仲、巴戟天、锉碎的萆薢、狗脊、黄芩(各一两,锉碎)、牛膝(一两半,去苗)、白龙脑(五钱,细研后加入)、酒浸一夜刮去皱皮炙干的肉苁蓉、酒浸三日曝干另捣为末的菟丝子、生干地黄、钟乳粉(各二两)、泽泻(一两)。
制法与用法:以上药物研为细末,用炼蜜调和,捣杵五七百下,制成梧桐子大小的丸药。每次空腹时用温酒送服三十丸,晚上吃饭前再服一次。
补益钟乳天雄丸:治疗虚劳,水脏(肾)久已疲惫,腰膝疼痛发冷,筋骨无力,睡眠不安,性功能衰弱,面色萎黄。
药材:钟乳粉、炮裂去皮脐的天雄、巴戟天(各一两五钱)、香子(即小茴香)、酒浸一夜刮去粗皮炙干的肉苁蓉、酒浸三日曝干另捣为末的菟丝子、补骨脂、木香、去心焙干的天门冬、续断、沉香、去根锉碎的石斛、丁香、山茱萸、炮裂去皮脐的附子、去粗皮的肉桂、当归、细研的麝香、白术、去芦头的人参、仙灵脾(淫羊藿)、薯蓣、去苗的牛膝、去粗皮涂生姜汁炙至香熟的厚朴、熟干地黄、石龙芮(各一两)、烧红后用醋淬七次并细研水飞的磁石(二两)。
制法与用法:以上药物研为细末,用炼蜜调和,捣杵五七百下,制成梧桐子大小的丸药。每天空腹时用暖酒送服三十丸,临睡前再服一次。如果不饮酒,用盐汤送服也可以。
羊肾丸(出自《圣惠方》):治疗虚劳羸瘦,补益骨髓和肌肤。
药材:去脂膜切破焙干的羊肾(二对)、去芦头的人参、白茯苓、白术(各一两)、桂心、熟干地黄(各三两)、酒浸一夜刮去皱皮炙干的肉苁蓉、当归、蛇床子(各三分)、麸炒微黄去瓤的枳壳、薯蓣、黄芩、泽泻、山茱萸、白芍药、经热水浸泡七遍焙干微炒的吴茱萸、酒浸三日曝干另捣为末的菟丝子、去毛涂酥炙微黄的鹿茸、去心的远志、炮裂去皮脐的附子、牡丹皮、去根锉碎的石斛、去苗的牛膝、煨用皮的诃黎勒(各一两五钱)。
制法与用法:以上药物研为细末,用炼蜜调和,捣杵三五百下,制成梧桐子大小的丸药。每天空腹时用暖酒送服三十丸,晚饭后前再服一次。
通命丸:治疗虚劳百病,七伤六极,气少体弱,不能进食。
药材:茯苓、炙甘草、去皮尖熬制的杏仁、去心的干天门冬、芍药、大黄、当归、干姜、人参(各六分)、牛膝、干地黄(各七分)、黄芩、紫菀、肉苁蓉(各五分)、炙阿胶、桂心、吴茱萸、出汗的蜀椒、石斛(各三分)、防风、熬制的干漆、白术(各四分)。
制法与用法:以上药物捣碎过筛,用枣膏和蜂蜜拌和做成丸药。饭前服用七丸,每天三次。如果效果不明显,逐渐增加剂量,以见效为度。病情严重者,夜间加服一次。忌食芜荑、鲤鱼、生葱、海藻、松菜、桃、李、雀肉等物。
川椒丸(出自《圣惠方》):治疗虚劳羸瘦,饮食无味,全身关节酸痛,神志昏沉,四肢无力。适宜服用补益类药物。
药材:一两川椒(去目及闭口者,炒去汗)、白茯苓、柏子仁、川芎、去芦头的人参、桂心、黄芩、干姜、当归、山茱萸、炮裂去皮脐的附子、枸杞子、薯蓣(各三分)、五钱枳实(麸炒微黄)、去苗的牛膝、去粗皮涂生姜汁炙至香熟的厚朴、酒浸一夜刮去皱皮炙干的肉苁蓉、去根锉碎的石斛、熟干地黄、酒浸三日焙干另捣为末的菟丝子(各一两)。
制法与用法:以上药物研为细末,用炼蜜调和,捣杵三五百下,制成梧桐子大小的丸药。每次空腹时用温酒送服三十丸,晚饭后前再服一次。
松子丸(出自《圣惠方》):治疗虚劳百病,绝伤羸瘦。长期服用可强健筋骨,增长肌肉,美容养颜,延年益寿。
药材:去皮的松子、一两白茯苓、去心焙干的麦门冬、柏子仁、薯蓣、枸杞子、五味子、官桂、山茱萸、覆盆子、熟干地黄、泽泻、女贞实、石南藤、锉碎的黄芩、去心的远志(各一两)、二两肉苁蓉(酒浸一夜刮去皱皮炙干)、一两五钱石斛(去根锉)、半两炙微赤锉的甘草、一两五钱杜仲(去皱皮炙令黄)。
制法与用法:以上药物研为细末,用炼蜜调和,捣杵五七百下,制成梧桐子大小的丸药。每次空腹及晚饭前服用。
人参汤:治疗虚劳羸瘦,肌热盗汗,四肢无力,不思饮食,咳嗽多痰。
药材:一分人参、去黑皮的白茯苓、去粗皮的桂、去苗土的紫菀(各五钱)、一分木香、半两青橘皮(汤浸去白焙)、桔梗、赤芍药、一两五味子、川芎、诃黎勒皮、去芦头的羌活、五钱当归(切焙)、一分防己、五钱秦艽(去苗土)、炙锉的甘草、一两鳖甲(醋炙令焦黄)、五钱柴胡(去苗)、一两地骨皮。
制法与用法:以上药物粗捣过筛。每次取二钱药,加入葱白二寸、生姜半分,切碎同煎,煎至半盏时去渣,加入童子小便半盏,再煎一两沸。每天饭前温服。
钟乳粉丸:治疗虚劳少气,羸瘦无力。
药材:钟乳粉、焙熟的熟干地黄、去粗皮锉炒的杜仲、续断、去皱皮酒浸切焙的肉苁蓉、山茱萸、去粗皮的桂、去心的巴戟天、酒浸切焙的牛膝、去根的石斛、覆盆子、五味子、炮裂去皮脐的附子、酒浸一夜的菟丝子、煨锉的白槟榔、蛇床子、去毛的狗脊、山芋(各三两)、一两五钱萆薢。
制法与用法:以上药物研为细末,用炼蜜和丸,制成梧桐子大小。每次服用四十丸,用暖酒送服,空腹饭前服用。
谷仙散:治疗虚劳羸瘦,迎风流泪,耳如蝉鸣,口中干燥,饮食多呕吐,或时下痢疾,腹中雷鸣。
药材:去根的石斛、酒浸切焙的肉苁蓉、去粗皮锉炒的杜仲、去叉的防风、萆薢、菖蒲、去心焙的麦门冬、切焙的白马茎、酒浸别捣的菟丝子、去心的远志、柏实、续断、山芋、蛇床子、泽泻、去苗叶的细辛、炮裂去皮脐的天雄。
制法与用法:以上药物上等分,捣罗为散。每次服用三钱匕,用温酒调下。
巴戟丸(出自《圣惠方》):治疗虚劳羸瘦,下元冷惫,脚膝无力,风气相攻。
药材:巴戟天、酒浸三日曝干别捣为末的菟丝子、去根锉碎的石斛、去皮的松子、桂心、去芦头的人参、去苗的牛膝、羌活、炮裂去皮脐的附子、白茯苓(各一两)、钟乳粉、云母粉、酒浸一夜刮去皱皮炙干的肉苁蓉、熟干地黄(各二两)、甘菊花、五味子、去芦头的防风(各三分)。
制法与用法:以上药物研为细末,将已研好的药物一同研匀,用炼蜜调和,捣杵五七百下,制成梧桐子大小的丸药。每次空腹及晚饭前,用温酒送服三十丸。
补益煎:治疗虚劳肌瘦,腿膝无力,不思饮食,调和营卫,驻颜补气,滋润肌体,以及治疗一切虚损。
药材:四斤生地黄、一斤生天门冬、一斤生藕、八两生姜。以上四味,锉碎,用生绢袋绞取汁液。
另外十二味药:去根的石斛、酥炙去毛的鹿茸、酒浸一夜捣成片子焙干的菟丝子、锉碎的黄芩、酒浸一夜焙干的牛膝、去苗的柴胡、地骨皮、人参、去黑皮的白茯苓、去粗皮的桂、木香、炮裂去皮脐的附子(各一两)。
制法与用法:以上十二味药捣罗为末。先将前四味自然汁,在银石器内熬至减半,加入好酒一斗,又熬去一半,加入酥和蜜各半斤,同熬。然后加入上述药末于汁液中,用柳枝不停搅拌,直到勺子上挑起能成线为止。装入新瓷器内,用蜡纸封口。每天空腹用温酒调下一匙。
山茱萸散(一名五洛散):治疗虚劳,身体羸瘦,寒热交替发作,咳嗽喘满,四肢无力,全身关节酸痛。
肉苁蓉丸(出自《圣惠方》):治疗虚劳羸瘦,心神健忘,腰膝多痛,脏腑气虚,阳事衰绝。
药材:二两肉苁蓉(酒浸一夜刮去皱皮炙干)、酒浸三日曝干别杵为末的菟丝子、薯蓣、去苗的牛膝、巴戟天、去粗皮炙微黄的杜仲、续断、白茯苓、枸杞子、五味子、蛇床子、山茱萸(各一两)、去心的远志、柏子仁、茯神(各二两)。
制法与用法:以上药物研为细末,用炼蜜调和,捣杵五七百下,制成梧桐子大小的丸药。每天空腹用温酒送服三十丸,晚饭后前再服一次。
鳖甲丸:治疗虚劳,肌体羸瘦,发热减食,四肢无力。
药材:醋炙令黄去裙边的鳖甲、去苗的柴胡(各一两五钱)、人参、白术、去心焙的麦门冬、诃黎勒皮、锉碎的黄芩、五味子、沉香、赤芍药、去木的茯神、焙的生干地黄、木香、去穣麸炒的枳实(各一两)。
制法与用法:以上药物研为细末,用炼蜜为丸,制成梧桐子大小。每天空腹用人参汤或粥饮送服二十丸,渐增至三十丸,每天三次。
当归散:治疗虚劳羸瘦,面目黧黑,四肢苦重,短气,不思饮食。
药材:去芦头焙干的当归、去根的石斛、去心焙的天门冬、葶苈子、地肤子、酒洗去皱皮切干焙的肉苁蓉、白蔹、覆盆子、炙令赤锉的甘草、五味子(各三分)、去粗皮的桂、锉酒浸焙干的牛膝、炮裂去皮脐的附子(各五钱)、一两一分炼成的石钟乳。
制法与用法:以上药物研为散剂。每次服用三钱,用温酒加入少许熟蜜调下。空腹,日午夜食后服用。
柴胡散:治疗寒热体瘦,肢节疼痛,口干心烦。
药材:柴胡、黄芩、赤茯苓、白术(各一两)、人参、地骨皮、炒枳壳、桔梗、桑白皮、赤芍药、生干地黄(各七钱五分)、三两麦门冬、五钱甘草。
制法与用法:以上药物切碎。每次服用四钱,加姜三片,水煎服。
猪肚黄连丸:治疗劳瘦。
药材:一具猪肚(用童子小便一斗煮烂,细切研如泥)、一两一分黄连(去须)、一两五钱柴胡(去苗)、一两白术、一两五钱鳖甲(醋浸炙令黄)、去苗土的紫菀、一两五钱杏仁(汤浸去皮尖双仁生研)、去粗皮的桂、一两陈橘皮(去白瓤)、三分干姜(炮)、一两一分人参、三分芜荑仁(炒令香)。
制法与用法:除猪肚外,其余药物捣罗为末,加入猪肚再捣一千杵,即以炼蜜相和,调匀得所,制成丸药。
炙猪肝散:治疗急劳羸瘦。
药材:去粗皮的苍术、木香、去粗皮的桂、炮裂去皮脐的附子、人参、去黑皮的白茯苓、去粗皮涂生姜汁炙锉的厚朴、锉刮令干的牛膝、芍药、醋浸炙令黄的鳖甲、去芦头炙令干切的当归、去白焙的青橘皮。
制法与用法:以上药物分为散剂。每次用药一两,配猪肝一具,细切如柳叶,用药末拌匀。用慢火炙熟,空腹放温,任意食用。不超过三服即可痊愈。
黄芪汤:治疗体虚少气,羸瘦不堪,营卫不足,易受惊吓,胸膈淡冷而有客热,想喝冷水,饮食后必吐。
药材:二两黄芪、一两炮附子、十四枚大枣、二两炙甘草、一两炒出汗的蜀椒、六两生姜、二两芍药、二两茯苓、二两当归、三两人参、二两黄芩、二两桂心。
制法与用法:以上药物切碎。用水一斗,煮取三升半,去渣,分五次服用,白天三次,夜晚两次。注意寒温适宜。忌食海藻、生葱、菘菜、猪肉、冷水。
无比山药丸(出自《医方集成》):治疗虚羸,治诸虚百损,五劳七伤,肌体消瘦。补下经,起阴发阳,能使阳气入脑,安魂定魄,开三焦,破积聚,消五谷,益精髓,安脏腑,除心中伏热,强筋骨,轻身明目,去冷除风,无所不治。补益极多,常服最妙。七十岁老人服用,尚有非常功力。又名万安丸。
药材:二两薯蓣、四两苁蓉(酒浸)、酒浸牛膝、酒浸菟丝子、炒杜仲、泽泻、去心巴戟天、山茱萸、赤石脂(各二两)、十分五味子、二两干地黄、二两茯神(一方作茯苓)。
制法与用法:以上药物研为末,以蜜和丸,如梧桐子大。食前以酒下二十丸,至三十丸,日再夜一。服无所忌,唯禁醋、大蒜、芜荑、生葱、辛物。服之七日,令人健,四体润泽,唇口赤,手足暖,面有光悦,消食,身体安和,音声清朗,是其验。十日后,日长肌肉,其药通中入脑,鼻必酸疼,不可怪。若欲求大肥,加敦煌石膏二两。若生性健忘,加远志一两。少津液加柏子仁一两。一月许,即充足。阴下湿痒,加蛇床子一两。一方用苁蓉末八两,酒熬膏和丸。古今录验,有白马茎二两,共一十六味。
Deficiency consumption and emaciation result from damage to the qi of the five zang organs. As stated in the classics: The first degree of damage affects the skin and hair, manifesting as dry skin and hair loss; the second degree damages the blood vessels, resulting in deficient and scanty blood vessels that cannot nourish the five zang and six fu organs; the third degree damages the muscles, causing muscle wasting where food intake fails to transform into flesh; the fourth degree damages the sinews, leading to flaccid sinews and inability to control limb movement; the fifth degree damages the bones, causing bone weakness and inability to rise from bed. How then should deficiency be treated? For lung deficiency, tonify its qi; for heart deficiency, harmonize Ying (Nutritive) and Wei (Defensive) Qi; for spleen deficiency, regulate diet and adapt to cold and warmth; for liver deficiency, soothe the liver's constraint; for kidney deficiency, replenish kidney essence. These are the principles for treating deficiency.
Deficiency consumption and emaciation are signs of deficiency and damage in the five zang and six fu organs. If people indulge in sexual desires, crave sweet and greasy foods, lack restraint, and act on their impulses, while also being exposed to external wind-cold pathogens and suffering internal injury to qi and blood, it leads to simultaneous exterior and interior disease, with yin and yang clashing. If left untreated for a long time, it eventually forms chronic consumptive disease (Lei Zhai). This arises from the imbalance of cold and hot qi and blood, belonging to the manifestations of Five Labors and Six Extremes. Consequently, spleen and kidney labor and injury occur, causing muscles and bones to wither, thus forming the disease of consumption and emaciation.
The elderly and children suffer from weakness due to insufficient qi and blood. Cold qi accumulates alone in the lower part (earth), while heat qi dissipates alone in the upper part (heaven). Heaven and Earth do not interact, so the body becomes obstructed. When the body is obstructed, muscles lose moisture, and interstices become blocked, leading to chest oppression, rapid breathing, and abdominal distension. This is Yin qi attacking Yang qi, preventing Yang from connecting. Alternatively, there may be hard accumulation in the Bladder and heaviness in the limbs, because Yang qi cannot descend to nourish, leaving Yin qi excessively strong. This causes stagnation in the Large Intestine, making it impossible to take decoctions, or failure to digest food and water, exacerbating shortness of breath. If Guan-Ge (obstruction of upper and lower pathways) is not resolved, death is inevitable.
Formulas:
Buyi Gancao Wan (Tonifying Licorice Pill): Treats deficiency consumption and emaciation, cold knees and lower back pain, mental confusion, limb weakness, scanty essence and Qi, restless sleep with palpitations.
Ingredients: Roasted Licorice Root (Gan Cao), Yam (Shu Yao), Polygala Root (Yuan Zhi), Dipsacus Root (Xu Duan), Cinnamon Twig (Gui Xin), Ginseng Root (Ren Shen), Saposhnikovia Root (Fang Feng), Aconite Lateralis Radix Preparata (Tian Xiong), Dendrobium Stem (Shi Hu), Poria (Fu Shen), Raspberry (Fu Pen Zi), Plantago Seed (Che Qian Zi), Schisandra Fruit (Wu Wei Zi), Deer Antler without Horn (Lu Rong), Torreya Seed (Chu Shi), Cornus Fruit (Shan Zhu Yu), Cnidium Fruit (She Chuang Zi), Eucommia Bark (Du Zhong), Morinda Root (Ba Ji), Dioscorea Hypoglauca Rhizome (Bi Xie), Dogwood Ridge (Gou Ji), Scutellaria Root (Huang Qin), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Borneol (Bai Long Nao), Cistanche Stem (Rou Cong Rong), Dodder Seed (Tu Si Zi), Prepared Rehmannia Root (Sheng Gan Di Huang), Stalactite Powder (Zhong Ru Fen), Plantago Seed (Ze Xie).
Preparation and Administration: Grind all ingredients into fine powder. Mix with refined honey and pound 500-700 times. Form pills the size of paulownia seeds. Take 30 pills with warm wine on an empty stomach, and another dose before evening meal.
Buyi Zhongru Tianxiong Wan (Tonifying Stalactite and Tianxiong Pill): Treats deficiency consumption, chronic exhaustion of the Water Organ (Kidney), cold pain in waist and knees, weak sinews and bones, restless sleep, and impotence.
Ingredients: Stalactite Powder (Zhong Ru Fen), Aconite Lateralis Radix Preparata (Tian Xiong), Morinda Root (Ba Ji), Fennel Fruit (Xiang Zi), Cistanche Stem (Rou Cong Rong), Dodder Seed (Tu Si Zi), Psoralea Fruit (Bu Gu Zhi), Aucklandia Root (Mu Xiang), Ophiopogon Tuber (Tian Men Dong), Dipsacus Root (Xu Duan), Agarwood (Chen Xiang), Dendrobium Stem (Shi Hu), Clove Bud (Ding Xiang), Cornus Fruit (Shan Zhu Yu), Aconite Lateralis Radix Preparata (Fu Zi), Cinnamon Bark (Rou Gui), Angelica Sinensis Root (Dang Gui), Musk (She Xiang), Atractylodes Macrocephala Rhizome (Bai Zhu), Ginseng Root (Ren Shen), Epimedium Leaf (Xian Ling Pi), Yam (Shu Yao), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Magnolia Bark (Nou Pu), Prepared Rehmannia Root (Shu Gan Di Huang), Ranunculus Ternatus Thunb. (Shi Long Rui), Magnetite (Ci Shi).
Preparation and Administration: Grind into fine powder. Mix with refined honey and pound 500-700 times. Form pills the size of paulownia seeds. Take 30 pills with warm wine on an empty stomach, and another dose before bedtime. Salt water can be used if wine is not consumed.
Yang Shen Wan (Sheep Kidney Pill, from *Sheng Hui Fang*): Treats deficiency consumption and emaciation, tonifies marrow and muscles.
Ingredients: Sheep Kidney (Yang Shen), Ginseng Root (Ren Shen), Poria (Bai Fu Ling), Atractylodes Macrocephala Rhizome (Bai Zhu), Cinnamon Twig (Gui Xin), Prepared Rehmannia Root (Shu Gan Di Huang), Cistanche Stem (Rou Cong Rong), Angelica Sinensis Root (Dang Gui), Cnidium Fruit (She Chuang Zi), Aurantium Fructus (Zhi Ke), Yam (Shu Yao), Scutellaria Root (Huang Qin), Plantago Seed (Ze Xie), Cornus Fruit (Shan Zhu Yu), White Peony Root (Bai Shao Yao), Evodia Fruit (Wu Zhu Yu), Dodder Seed (Tu Si Zi), Deer Antler without Horn (Lu Rong), Polygala Root (Yuan Zhi), Aconite Lateralis Radix Preparata (Fu Zi), Moutan Cortex (Mu Dan), Dendrobium Stem (Shi Hu), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Chebula Fruit (He Li Le).
Preparation and Administration: Grind into fine powder. Mix with refined honey and pound 300-500 times. Form pills the size of paulownia seeds. Take 30 pills with warm wine on an empty stomach, and another dose before evening meal.
Tongming Wan (Life-Passing Pill): Treats various diseases of deficiency consumption, Seven Injuries and Six Extremes, shortness of breath, weakness, and anorexia.
Ingredients: Poria (Fu Ling), Roasted Licorice Root (Gan Cao), Apricot Seed (Xing Ren), Dried Ophiopogon Tuber (Gan Tian Men Dong), Peony Root (Shao Yao), Rhubarb (Da Huang), Angelica Sinensis Root (Dang Gui), Dried Ginger (Gan Jiang), Ginseng Root (Ren Shen), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Dried Rehmannia Root (Gan Di Huang), Scutellaria Root (Huang Qin), Asterae Radix (Zi Wan), Cistanche Stem (Rong Rong), Prepared Donkey-hide Gel (E Jiao), Cinnamon Twig (Gui Xin), Evodia Fruit (Wu Zhu Yu), Sichuan Pepper (Shu Jiao), Dendrobium Stem (Shi Hu), Saposhnikovia Root (Fang Feng), Processed Dry Bamboo Resin (Gan Qi), Atractylodes Macrocephala Rhizome (Bai Zhu).
Preparation and Administration: Pound and sieve. Mix with date paste and honey to form pills. Take 7 pills before meals, three times daily. Increase gradually until effective. For severe cases, take an additional dose at night. Avoid Chinese hollyhock seed (Wu Yi), carp, raw green onion, kelp, pine vegetables, peach, plum, sparrow meat, etc.
Chuanjiao Wan (Sichuan Pepper Pill, from *Sheng Hui Fang*): Treats deficiency consumption and emaciation, loss of taste, joint soreness, mental confusion, and limb weakness. Suitable for tonification.
Ingredients: Sichuan Pepper (Chuan Jiao), Poria (Bai Fu Ling), Biota Seed (Bai Zi Ren), Szechwan Lovage Rhizome (Xiong), Ginseng Root (Ren Shen), Cinnamon Twig (Gui Xin), Scutellaria Root (Huang Qin), Dried Ginger (Gan Jiang), Angelica Sinensis Root (Dang Gui), Cornus Fruit (Shan Zhu Yu), Aconite Lateralis Radix Preparata (Fu Zi), Goji Berry (Gou Qi Zi), Yam (Shu Yao), Aurantium Fructus (Zhi Shi), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Magnolia Bark (Nou Pu), Cistanche Stem (Rou Cong Rong), Dendrobium Stem (Shi Hu), Prepared Rehmannia Root (Shu Gan Di Huang), Dodder Seed (Tu Si Zi).
Preparation and Administration: Grind into fine powder. Mix with refined honey and pound 300-500 times. Form pills the size of paulownia seeds. Take 30 pills with warm wine on an empty stomach, and another dose before evening meal.
Songzi Wan (Pine Seed Pill, from *Sheng Hui Fang*): Treats various diseases of deficiency consumption, traumatic injuries, and emaciation. Long-term use strengthens sinews and bones, builds muscle, beautifies complexion, and prolongs life.
Ingredients: Pine Seed (Song Zi), Poria (Bai Fu Ling), Ophiopogon Tuber (Mai Men Dong), Biota Seed (Bai Zi Ren), Yam (Shu Yao), Goji Berry (Gou Qi Zi), Schisandra Fruit (Wu Wei Zi), Official Cinnamon (Guan Gui), Cornus Fruit (Shan Zhu Yu), Raspberry (Fu Pen Zi), Prepared Rehmannia Root (Shu Gan Di Huang), Plantago Seed (Ze Xie), Ligustrum Fruit (Nv Zhen Shi), Southnandana Stem (Shi Nan), Scutellaria Root (Huang Qin), Polygala Root (Yuan Zhi), Cistanche Stem (Rou Cong Rong), Dendrobium Stem (Shi Hu), Roasted Licorice Root (Gan Cao), Eucommia Bark (Du Zhong).
Preparation and Administration: Grind into fine powder. Mix with refined honey and pound 500-700 times. Form pills the size of paulownia seeds. Take on an empty stomach and before evening meal.
Renshen Tang (Ginseng Decoction): Treats deficiency consumption and emaciation, spontaneous and night sweats, limb weakness, anorexia, cough with excessive phlegm.
Ingredients: Ginseng Root (Ren Shen), Poria (Bai Fu Ling), Cinnamon (Gui), Asterae Radix (Zi Wan), Aucklandia Root (Mu Xiang), Green Tangerine Peel (Qing Ju Pi), Platycodon Root (Jie Geng), Red Peony Root (Chi Shao Yao), Schisandra Fruit (Wu Wei Zi), Szechwan Lovage Rhizome (Xiong), Chebula Peel (He Li Le Pi), Notopterygium Rhizome (Qiang Huo), Angelica Sinensis Root (Dang Gui), Stephania Root (Fang Ji), Gentiana Macrophylla Root (Qin Jiao), Roasted Licorice Root (Gan Cao), Turtle Carapace (Bie Jia), Bupleurum Root (Chai Hu), Groundcherry Root (Di Gu Pi).
Preparation and Administration: Coarsely crush and sieve. Take 2 qian of herbs, add 2 cun of scallion white and half slice of ginger. Boil until half cup remains, strain, add half cup of urine from an uncircumcised boy, boil briefly. Take warm before meals daily.
Zhongru Fen Wan (Stalactite Powder Pill): Treats deficiency consumption with shortness of breath, emaciation, and weakness.
Ingredients: Stalactite Powder (Zhong Ru Fen), Prepared Rehmannia Root (Shu Gan Di Huang), Eucommia Bark (Du Zhong), Dipsacus Root (Xu Duan), Cistanche Stem (Rou Cong Rong), Cornus Fruit (Shan Zhu Yu), Cinnamon (Gui), Morinda Root (Ba Ji Tian), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Dendrobium Stem (Shi Hu), Raspberry (Fu Pen Zi), Schisandra Fruit (Wu Wei Zi), Aconite Lateralis Radix Preparata (Fu Zi), Dodder Seed (Tu Si Zi), Areca Seed (Bing Lang), Cnidium Fruit (She Chuang Zi), Dogwood Ridge (Gou Ji), Yam (Shan Yu), Dioscorea Hypoglauca Rhizome (Bi Xie).
Preparation and Administration: Grind into fine powder. Mix with refined honey to form pills the size of paulownia seeds. Take 40 pills with warm wine on an empty stomach before meals.
Guxian San (Grain Immortal Powder): Treats deficiency consumption and emaciation, tearing in wind, tinnitus like cicadas, dry mouth, vomiting after eating, diarrhea, and borborygmus.
Ingredients: Dendrobium Stem (Shi Hu), Cistanche Stem (Rou Cong Rong), Eucommia Bark (Du Zhong), Saposhnikovia Root (Fang Feng), Dioscorea Hypoglauca Rhizome (Bi Xie), Acorus Rhizome (Chang Pu), Ophiopogon Tuber (Mai Men Dong), Male Horse Genital (Bai Ma Jing), Dodder Seed (Tu Si Zi), Polygala Root (Yuan Zhi), Biota Seed (Bai Shi), Dipsacus Root (Xu Duan), Yam (Shan Yu), Cnidium Fruit (She Chuang Zi), Plantago Seed (Ze Xie), Asarum Root (Xi Xin), Aconite Lateralis Radix Preparata (Tian Xiong).
Preparation and Administration: Equal parts, grind into powder. Take 3 qian bi with warm wine.
Baji Wan (Morinda Pill, from *Sheng Hui Fang*): Treats deficiency consumption and emaciation, cold exhaustion of the lower origin, weak legs and knees, and attack by wind-pathogen.
Ingredients: Morinda Root (Ba Ji), Dodder Seed (Tu Si Zi), Dendrobium Stem (Shi Hu), Pine Seed (Song Zi), Cinnamon Twig (Gui Xin), Ginseng Root (Ren Shen), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Notopterygium Rhizome (Qiang Huo), Aconite Lateralis Radix Preparata (Fu Zi), Poria (Bai Fu Ling), Stalactite Powder (Zhong Ru Fen), Cloud Mother Powder (Yun Mu Fen), Cistanche Stem (Rou Cong Rong), Prepared Rehmannia Root (Shu Gan Di Huang), Chrysanthemum Flower (Gan Ju Hua), Schisandra Fruit (Wu Wei Zi), Saposhnikovia Root (Fang Feng).
Preparation and Administration: Grind into fine powder. Mix with refined honey and pound 500-700 times. Form pills the size of paulownia seeds. Take 30 pills with warm wine on an empty stomach and before evening meal.
Buyi Jian (Tonifying Decoction Paste): Treats deficiency consumption with thin muscles, weak legs and knees, anorexia, harmonizes Ying and Wei Qi, preserves youth, tonifies Qi, moistens the body, and treats all deficiency conditions.
Ingredients: Fresh Rehmannia Root (Sheng Di Huang), Fresh Ophiopogon Tuber (Sheng Tian Men Dong), Fresh Lotus Rhizome (Sheng Ou), Fresh Ginger (Sheng Jiang). Extract juice using silk bag.
Additional Ingredients: Dendrobium Stem (Shi Hu), Deer Antler without Horn (Lu Rong), Dodder Seed (Tu Si Zi), Scutellaria Root (Huang Qin), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Bupleurum Root (Chai Hu), Groundcherry Root (Di Gu Pi), Ginseng Root (Ren Shen), Poria (Bai Fu Ling), Cinnamon (Gui), Aucklandia Root (Mu Xiang), Aconite Lateralis Radix Preparata (Fu Zi).
Preparation and Administration: Grind the twelve additional herbs into powder. Simmer the fresh juices in a silver or earthenware pot until reduced by half. Add one dou of good wine and simmer until reduced by half again. Add half jin of lard and half jin of honey, simmer together. Add the herb powder and stir constantly with a willow branch until it thickens enough to form a thread when lifted with a spoon. Store in a new porcelain jar sealed with wax paper. Take one spoonful with warm wine on an empty stomach daily.
Shanzhuyu San (Cornus Powder, also known as Wu Luo San): Treats deficiency consumption, emaciation, alternating chills and fever, cough with wheezing, limb weakness, and joint soreness.
Roucongrong Wan (Cistanche Pill, from *Sheng Hui Fang*): Treats deficiency consumption and emaciation, forgetfulness, frequent waist and knee pain, visceral Qi deficiency, and impotence.
Ingredients: Cistanche Stem (Rou Cong Rong), Dodder Seed (Tu Si Zi), Yam (Shu Yao), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Morinda Root (Ba Ji), Eucommia Bark (Du Zhong), Dipsacus Root (Xu Duan), Poria (Bai Fu Ling), Goji Berry (Gou Qi Zi), Schisandra Fruit (Wu Wei Zi), Cnidium Fruit (She Chuang Zi), Cornus Fruit (Shan Zhu Yu), Polygala Root (Yuan Zhi), Biota Seed (Bai Zi Ren), Poria (Fu Shen).
Preparation and Administration: Grind into fine powder. Mix with refined honey and pound 500-700 times. Form pills the size of paulownia seeds. Take 30 pills with warm wine on an empty stomach, and another dose before evening meal.
Biejia Wan (Turtle Carapace Pill): Treats deficiency consumption, emaciation, fever with reduced appetite, and limb weakness.
Ingredients: Turtle Carapace (Bie Jia), Bupleurum Root (Chai Hu), Ginseng Root (Ren Shen), Atractylodes Macrocephala Rhizome (Bai Zhu), Ophiopogon Tuber (Mai Men Dong), Chebula Peel (He Li Le Pi), Scutellaria Root (Huang Qin), Schisandra Fruit (Wu Wei Zi), Agarwood (Chen Xiang), Red Peony Root (Chi Shao Yao), Poria (Fu Shen), Dried Rehmannia Root (Sheng Gan Di Huang), Aucklandia Root (Mu Xiang), Aurantium Fructus (Zhi Shi).
Preparation and Administration: Grind into fine powder. Form pills with refined honey the size of paulownia seeds. Take 20-30 pills with Ginseng Decoction or porridge drink on an empty stomach, three times daily.
Danggui San (Angelica Powder): Treats deficiency consumption and emaciation, dark complexion, heavy limbs, shortness of breath, and anorexia.
Ingredients: Angelica Sinensis Root (Dang Gui), Dendrobium Stem (Shi Hu), Ophiopogon Tuber (Tian Men Dong), Lepidium Seed (Ting Li Zi), Kochia Fruit (Di Fu Zi), Cistanche Stem (Rou Cong Rong), White Peony Root (Bai Lian), Raspberry (Fu Pen Zi), Roasted Licorice Root (Gan Cao), Schisandra Fruit (Wu Wei Zi), Cinnamon (Gui), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Aconite Lateralis Radix Preparata (Fu Zi), Calcined Stalactite (Shi Zhong Ru).
Preparation and Administration: Grind into powder. Take 3 qian mixed with warm wine and a little cooked honey. Take on an empty stomach, at midnight, and after evening meal.
Chaihu San (Bupleurum Powder): Treats chills and fever with thinness, joint pain, dry mouth, and irritability.
Ingredients: Bupleurum Root (Chai Hu), Scutellaria Root (Huang Qin), Red Poria (Chi Fu Ling), Atractylodes Macrocephala Rhizome (Bai Zhu), Ginseng Root (Ren Shen), Groundcherry Root (Di Gu Pi), Fried Aurantium Fructus (Zhi Ke), Platycodon Root (Jie Geng), Mulberry Root Bark (Sang Bai Pi), Red Peony Root (Chi Shao Yao), Dried Rehmannia Root (Sheng Gan Di Huang), Ophiopogon Tuber (Mai Men Dong), Licorice Root (Gan Cao).
Preparation and Administration: Cut into pieces. Take 4 qian with three slices of ginger, decoct in water, and take.
Zhudu Huanglian Wan (Pig Stomach and Coptis Pill): Treats consumption emaciation.
Ingredients: Pig Stomach (Zhu Du), Coptis Rhizome (Huang Lian), Bupleurum Root (Chai Hu), Atractylodes Macrocephala Rhizome (Bai Zhu), Turtle Carapace (Bie Jia), Asterae Radix (Zi Wan), Apricot Seed (Xing Ren), Cinnamon (Gui), Aged Tangerine Peel (Chen Ju Pi), Dried Ginger (Gan Jiang), Ginseng Root (Ren Shen), Chinese Hollyhock Seed (Wu Yi Ren).
Preparation and Administration: Pound all herbs except pig stomach into powder. Mix with pig stomach pounded into paste. Combine with refined honey to form pills.
Zhi Zhugan San (Roasted Pig Liver Powder): Treats acute consumption emaciation.
Ingredients: Atractylodes Rhizome (Cang Zhu), Aucklandia Root (Mu Xiang), Cinnamon (Gui), Aconite Lateralis Radix Preparata (Fu Zi), Ginseng Root (Ren Shen), Poria (Bai Fu Ling), Magnolia Bark (Nou Pu), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Peony Root (Shao Yao), Turtle Carapace (Bie Jia), Angelica Sinensis Root (Dang Gui), Green Tangerine Peel (Qing Ju Pi).
Preparation and Administration: Grind into powder. Mix one liang of powder with one pig liver sliced thinly. Roast slowly over low heat. Eat warm on an empty stomach. Cure within three doses.
Huangqi Tang (Astragalus Decoction): Treats body deficiency with shortness of breath, severe emaciation, insufficient Ying and Wei Qi, fright, cold chest and diaphragm with exogenous heat, craving cold water, and vomiting after eating.
Ingredients: Astragalus Root (Huang Qi), Aconite Lateralis Radix Preparata (Fu Zi), Jujube (Da Zao), Roasted Licorice Root (Gan Cao), Sichuan Pepper (Shu Jiao), Fresh Ginger (Sheng Jiang), Peony Root (Shao Yao), Poria (Fu Ling), Angelica Sinensis Root (Dang Gui), Ginseng Root (Ren Shen), Scutellaria Root (Huang Qin), Cinnamon Twig (Gui Xin).
Preparation and Administration: Cut herbs. Decoct in ten dou of water until three and a half sheng remain. Strain and divide into five doses. Take three times during day and twice at night. Maintain appropriate temperature. Avoid kelp, raw green onion, cabbage, pork, and cold water.
Wubi Shanyao Wan (Peerless Yam Pill, from *Yi Fang Ji Cheng*): Treats deficiency and emaciation, all types of deficiency and hundred injuries, Five Labors and Seven Injuries, muscle wasting. Tonifies lower meridians, raises Yin and activates Yang, allows Yang Qi to enter the brain, calms soul and stabilizes spirit, opens Triple Burner, breaks accumulations, digests grains, benefits essence and marrow, stabilizes viscera, removes latent heat in heart, strengthens sinews and bones, lightens body, brightens eyes, dispels cold and wind. It treats everything. Highly tonifying, best taken regularly. Even seventy-year-olds gain extraordinary power. Also known as Wan An Pill.
Ingredients: Yam (Shu Yao), Cistanche Stem (Rong Rong), Achyranthes Bidentata Root (Niu Xi), Dodder Seed (Tu Si Zi), Eucommia Bark (Du Zhong), Plantago Seed (Ze Xie), Morinda Root (Ba Ji Tian), Cornus Fruit (Shan Zhu Yu), Red Kaolin (Chi Shi Zhi), Schisandra Fruit (Wu Wei Zi), Dried Rehmannia Root (Gan Di Huang), Poria (Fu Shen).
Preparation and Administration: Grind into powder. Mix with honey to form pills the size of paulownia seeds. Take 20-30 pills with wine before meals, twice daily and once at night. No taboos except vinegar, garlic, Chinese hollyhock seed, raw green onion, and pungent foods. After seven days, one feels healthy, limbs moist, lips red, hands and feet warm, face radiant, digestion improved, body peaceful, voice clear. After ten days, muscles grow. Medicine enters brain through middle jiao, causing nasal soreness, which is normal. For greater weight gain, add Dunhuang Gypsum. For forgetfulness, add Polygala Root. For dry fluids, add Biota Seed. For dampness and itching in genitals, add Cnidium Fruit. One formula uses eight liang of Cistanche powder boiled in wine to make paste for pills. Ancient records include two liang of Male Horse Genital, totaling sixteen ingredients.
Shihu San (Dendrobium Powder, from *Sheng Hui Fang*): Treats deficiency consumption and emaciation, anorexia, yellow-black complexion, and cold hands and feet.