营卫不调,肺气满则肺叶皆举,微喘胁痛,泻肺汤主之。
泻肺汤(自制)
全栝蒌(一个) 桑皮(三钱) 苏子(一钱五分) 沉香(五分) 茯苓(二钱)
郁金(二钱) 杏仁(三钱) 枳壳(一钱) 苡仁(四钱) 橘红(一钱)
姜(二片)
本方与胀门温肺桂枝汤同用栝蒌、沉香、桑皮、苏子、橘红、茯苓、姜,而去桂枝、当归、半
夏,加郁金、枳壳、杏仁、苡仁。彼是寒重,但胀而不痛;此是气满,胀痛而且喘。所以去寒药轻
,而侧重泻肺降气。祖怡注。
心本纯阳,寒邪上犯,阴阳相争,厥逆作痛,双解泻心汤主之。
双解泻心汤(自制)
黄连(五分) 附子(八分) 远志(五分甘草水炒) 丹参(二钱) 茯神(二钱)
郁金(二钱) 广皮(一钱) 沉香(五分) 合欢花(二钱) 灯芯(三尺)
姜(三片)
本方用附子泻心汤意,去大黄、黄芩,加沉香、姜以佐附子,丹参、茯神以安本脏,远志、郁
金、合欢以通心气,广皮以佐沉香,而以灯芯为之引。祖怡注。
肝为将军之官,其体阴,其用阳,故为刚脏。一有郁结,气火俱升,上犯胃经,痛连胁肋,加
味左金汤主之。
加味左金汤(自制)
黄连(五分) 吴萸(二分) 瓦楞子(三钱 研) 毕澄茄(一钱) 蒺藜(三分)
郁金(二钱) 青皮(一钱) 柴胡(一钱醋炒) 延胡索(一钱) 木香(五分) 广
皮(一钱) 砂仁(一钱) 佛手(五分)
本方治肝实法也。不但连、萸之苦降辛开,为肝家正药;如柴胡之疏肝,瓦楞之柔肝,乃至郁
金、蒺藜、青陈皮、香砂、佛手,何一不是肝家利气之药,肝气和而脾胃无贼克之虞矣。祖怡注。
营卫之气不调和,肺气壅盛导致肺叶上举,出现轻微气喘和胁肋疼痛,使用泻肺汤主治。
泻肺汤(自制方)
全瓜蒌(一枚) 桑白皮(三钱) 紫苏子(一钱五分) 沉香(五分) 茯苓(二钱)
郁金(二钱) 杏仁(三钱) 枳壳(一钱) 薏苡仁(四钱) 橘红(一钱)
生姜(两片)
本方与“胀门”章节中的温肺桂枝汤相比,共同使用了瓜蒌、沉香、桑白皮、紫苏子、橘红、茯苓、生姜,但去掉了桂枝、当归、半夏,增加了郁金、枳壳、杏仁、薏苡仁。前者是寒邪较重,仅有胀满而无疼痛;后者是气机壅满,既有胀痛又伴有气喘。因此去掉寒性药物以减轻药力,侧重于泻肺降气。(祖怡注)
心本属纯阳之脏,若寒邪上犯,导致阴阳相互争斗,引发厥逆并产生疼痛,使用双解泻心汤主治。
双解泻心汤(自制方)
黄连(五分) 附子(八分) 远志(五分,用甘草水炒制) 丹参(二钱) 茯神(二钱)
郁金(二钱) 广陈皮(一钱) 沉香(五分) 合欢花(二钱) 灯芯草(三尺)
生姜(三片)
本方运用了附子泻心汤的意旨,去掉了大黄、黄芩,加入沉香、生姜以辅助附子,加入丹参、茯神以安定心脏本体,加入远志、郁金、合欢花以疏通心气,加入广陈皮以辅助沉香,并以灯芯草作为引经药。(祖怡注)
肝被称为将军之官,其体属阴,其用属阳,所以被称为刚脏。一旦有气机郁结,气和火都会上升,上犯胃经,疼痛牵连胁肋部,使用加味左金汤主治。
加味左金汤(自制方)
黄连(五分) 吴茱萸(二分) 瓦楞子(三钱,研碎) 荜澄茄(一钱) 刺蒺藜(三分)
郁金(二钱) 青皮(一钱) 柴胡(一钱,醋炒) 延胡索(一钱) 木香(五分) 广陈皮(一钱) 砂仁(一钱) 佛手(五分)
本方是治疗肝实证的方法。不仅黄连、吴茱萸的苦降辛开,是肝脏的正治药物;如柴胡疏肝,瓦楞子柔肝,以及郁金、刺蒺藜、青皮、陈皮、木香、砂仁、佛手,哪一样不是肝脏理气的药物?肝气调和了,脾胃就没有被克制侵害的忧虑了。(祖怡注)
When Ying (Nutrient) and Wei (Defensive) Qi are disharmonious, Lung Qi becomes full, causing the lung lobes to elevate. This presents with slight wheezing and hypochondriac pain; Xie Fei Tang (Draining Lung Decoction) is the primary prescription.
Xie Fei Tang (Self-made Formula)
Trichosanthis Fructus (Gualou), whole (one piece)
Mori Cortex (Sangpi), three qian
Perillae Fructus (Suzi), one qian five fen
Aquilariae Lignum Resinatum (Chenxiang), five fen
Poria (Fuling), two qian
Curcumae Radix (Yujin), two qian
Pruni Semen (Xingren), three qian
Aurantii Fructus Immaturus (Zhike), one qian
Coicis Semen (Yiren), four qian
Citri Reticulatae Pericarpium (Juhong), one qian
Zingiberis Rhizoma (Shengjiang), two slices
This formula shares Trichosanthis Fructus, Aquilariae Lignum Resinatum, Mori Cortex, Perillae Fructus, Citri Reticulatae Pericarpium, Poria, and Zingiberis Rhizoma with the Wenfei Guizhi Tang (Warming Lung Cinnamon Twig Decoction) from the "Bloating" section. However, it omits Cinnamomi Ramulus (Guizhi), Angelicae Sinensis Radix (Danggui), and Pinelliae Rhizoma (Banxia), adding Curcumae Radix, Aurantii Fructus Immaturus, Pruni Semen, and Coicis Semen. The former condition involves severe cold, presenting with bloating but no pain; this condition involves Qi fullness, presenting with both distending pain and wheezing. Therefore, cold-natured herbs are removed to reduce their potency, focusing instead on draining Lung Qi and directing it downward. (Zuyi's annotation)
The Heart belongs to pure Yang. When Cold Evil invades upward, Yin and Yang contend, leading to Jue Ni (reversal of Qi flow) and pain; Shuangjie Xiexin Tang (Double-Resolving Heart-Draining Decoction) is the primary prescription.
Shuangjie Xiexin Tang (Self-made Formula)
Coptidis Rhizoma (Huanglian), five fen
Aconiti Lateralis Radix Preparata (Fuzi), eight fen
Polygalae Radix (Yuanzhi), five fen, stir-fried with Licorice water
Salviae Miltiorrhizae Radix (Danshen), two qian
Poria Cum Radix (Fushen), two qian
Curcumae Radix (Yujin), two qian
Citri Reticulatae Pericarpium (Guangpi), one qian
Aquilariae Lignum Resinatum (Chenxiang), five fen
Albiziae Flos (Hehuanhua), two qian
Junci Medulla (Dengxin), three chi
Zingiberis Rhizoma (Shengjiang), three slices
This formula employs the principle of Fuzi Xiexin Tang (Aconite Heart-Draining Decoction), omitting Rheum Radix et Rhizoma (Dahuang) and Scutellariae Radix (Huangqin). It adds Aquilariae Lignum Resinatum and Zingiberis Rhizoma to assist Aconiti Lateralis Radix Preparata; Salviae Miltiorrhizae Radix and Poria Cum Radix to calm the Heart organ itself; Polygalae Radix, Curcumae Radix, and Albiziae Flos to unblock Heart Qi; Citri Reticulatae Pericarpium to assist Aquilariae Lignum Resinatum; and uses Junci Medulla as a guiding herb. (Zuyi's annotation)
The Liver is referred to as the General Officer. Its substance is Yin, while its function is Yang, thus it is known as the "Stiff Organ." Once Qi stagnation occurs, both Qi and Fire ascend, invading the Stomach meridian, causing pain that radiates to the hypochondrium and ribs; Jiawei Zuojin Tang (Modified Left Metal Decoction) is the primary prescription.
Jiawei Zuojin Tang (Modified Left Metal Decoction)
Coptidis Rhizoma (Huanglian), five fen
Evodiae Fructus (Wuyu), two fen
Modiolari Shell (Walengzi), three qian, crushed
Litseae Fructus (Bichengqie), one qian
Tribuli Fructus (Jili), three fen
Curcumae Radix (Yujin), two qian
Citri Reticulatae Pericarpium Viride (Qingpi), one qian
Bupleuri Radix (Chaihu), one qian, stir-fried with Vinegar
Cyperus Rhizome (Yanhusuo), one qian
Aucklandiae Radix (Muxiang), five fen
Citri Reticulatae Pericarpium (Guangpi), one qian
Amomi Fructus (Sharen), one qian
Fortunellae Fructus (Foshou), five fen
This formula treats Liver Excess patterns. Not only are the bitter-descending and acrid-opening properties of Coptidis Rhizoma and Evodiae Fructus the correct herbs for the Liver; Bupleuri Radix soothes the Liver, Modiolari Shell softens the Liver, and Curcumae Radix, Tribuli Fructus, Citri Reticulatae Pericarpium Viride, Citri Reticulatae Pericarpium, Aucklandiae Radix, Amomi Fructus, and Fortunellae Fructus are all herbs that benefit Qi in the Liver. When Liver Qi harmonizes, the Spleen and Stomach are free from the fear of being over-controlled by Wood. (Zuyi's annotation)