(三气交蒸,暑邪无不夹湿,湿病俱以入暑门)
本系劳倦气虚之体,当此暴热,热从口鼻受,竟走中道。经云∶气虚身热,得之伤暑。
蒸迫,津液日槁,阳升不寐,喘促舌干,齿前板燥,刻欲昏冒矣。甘寒生津益气,一定之理
人参白虎汤加卷心竹叶、麦门冬。
烦渴耳聋,但热无寒,渐呕,胸腹痞胀。此暑热由口鼻入,三焦受浊,营卫不通,寤不
成寐。日期半月,热深入阴,防其螈 发厥。
桂枝白虎汤。
暑风头胀口渴,身热呕痰,脉弦,防疟。
香薷 花粉 贝母 杏仁 苏梗 橘红
暑风未变成疟,欲呕,脘痹气喘,乃上焦受病。正气久虚,无发散消导更通大便之理。
此乃口鼻受气,与风寒停食不相侔者。
杏仁 花粉 黄芩 苏梗 白蔻 浓朴
暑邪在上,清空诸窍热疮,咳痰气促,肺热急清。
竹叶 杏仁 黄芩 连翘 川贝 郁金
潮热烦渴,欲得冷冻饮料。暑燥津液,故发疹唇疮,不足尽其邪。理进清气热,通营卫。
桂枝白虎汤加麦冬。
热伤肺气,烦渴便秘,但暑病忌下,尚宜甘寒生津为主。
竹叶石膏汤去半夏,加玉竹。
气热劫津烦渴,安寐则减,此虚象也。况咳嗽百日,肺气大伤,此益气生津,谅不可少
,勿以拘宿垢未下,致因循也。
人参 卷心竹叶 木瓜 麦冬 大麦仁
暑热由中而受,不可表散。
藿香梗 杏仁 黄芩 木瓜 丝瓜叶 蔻仁 橘红
暑热消烁胃汁,口渴不饥,以制木和胃。
省头草 生白芍 橘红 麦门冬 乌梅肉 半曲
脉右弦,中痞。暑邪入里,三焦俱病。况发汗后热不解,其病不在表可知矣。进苦胜于
杏仁 金石斛 黄芩 花粉 桔梗 陈皮白 草果
阴虚之体,遇夏气泄,元气受伤,神倦不耐烦劳。复因暑邪窃踞中宫,遂致胃不知饥,
知味,或恶心,或嗳气,腹鸣渐痛。岂非病在中焦,久延三焦俱困。恐有疟、痢之虞,宜安
闲调摄,旬日可安,进温胆法。
竹茹 金石斛 木瓜 郁金 半曲 广皮 乌梅
暑热伤气 形均日减。汗泄则烦倦,气浮越面肿。夏月正在气泄,当治后天。仿东垣清
人参 五味 神曲 黄柏 煨葛根 麦冬 川连 麦芽 泽泻
久虚之体,客气易于乘袭。近因湿热秽气所触,中宫不和,升降失节,宜先进六和汤。
长夏脾胃主乎气候。暑湿气自口入,由膜原以入中宫,脾胃受困,正气已馁,勉进食物
肯转运,气机呆钝,清浊失职,郁遏于中,少火皆为壮火。欲嗳不得,心中热,思冷冻饮料,坐
起头旋欲晕,形骸疲倦无力,皆壮火食气,内风掀旋之象。药饵效与不效在医,而平居调护
夫须自琢磨,冀免小愈病加之累,屡经反复,再无撤消之日。古人因病损真,生气不来,最
深虑及此。
人参 醋炒半夏 生白芍 郁金汁 川连 乌梅肉 枳实汁
头胀,脘闷渐痛,渴喜饮水,下咽则呕,烦热无寐,大便渐溏不爽。此暑热气从口鼻而
竟走三焦,清浊为阻,营卫不行,是以发散消导,膏无取效。徒令克烁胃汁,所以呕烦不已
也。法宜苦降和阳方。
杏仁 黄芩 竹茹 花粉 枳实汁 橘红 蔻仁 半曲 郁金
暑热多日,深入血中,所以衄血,热泄身凉。顷诊脉弦左搏。连日呕逆,胃气受戕,而
消食,都是劫耗胃汁之物,几日伤触,焉有霍起之理?意者变疟,或旬日不晓饥饿,竟有诸
杏仁 竹茹 花粉 犀角 橘红 半曲 郁金汁 丹皮
又 犀角 生芍 条芩 生地 丹参 侧柏
热深日多,至于动血。血属阴象,主乎养胎。邪热乘袭,胎元难固,因此变症有诸,况
呕家最能伤胎。今脘痞潮热为病证,徒攻病,置胎气于不理,非也。
川连 条芩 知母 乌梅 生芍 枳实汁
脉左数,下重。热入血中,恐胎难保;暮夜烦躁无寐,亦是阴伤。太仆所云寒之不寒为
无水,当益其阴。今日衄血又来,应减气辛耗散。仿苦寒佐以咸寒为治。
黄芩 川连 人中白 白芍 知母 元参
脉形细小搏数,舌刺肌燥,津液告涸;呕逆烦冤,食粥乃定,胃气已虚。虑有变证,清
热安胎为主,更兼养胃。
川连 竹菇 知母 元参 麦冬 条芩
心中热,舌生刺。暮夜烦躁觉热,呕逆触动少腹,一团热气炽甚。阴伤,胎元未能稳保
。频频叮咛主家视参如毒奈何?与王先生再议他法。
生地炭 天冬 知母 阿胶 川斛 茯神
少阴中暑,阴液已涸,舌痿形缩,齿板燥,烦躁多日。食瓜肠滞大下,此阴不主收摄矣
。证属大危,难以图治,勉拟竹叶地黄汤。
生地炭 山药 白芍 麦冬 泽泻 茯苓 丹皮 竹叶
潮热耳聋汗出,神识昏冒,脉细数下垂入尺。壮年热病,脉形如是之衰,怕其昏厥在迩
,以上实下虚故也。拟复脉汤法。
复脉汤去姜、桂,加蔗浆。
体瘦阴亏,暑热更劫津液,风阳上燔为厥。清神兼顾其阳,议用景岳玉女煎。
鲜生地 知母 竹叶心 生石膏 甘草 连翘仁
渴欲凉饮,秽浊热气内蒸,不知饥,不大便,不安寐。九窍不和,都是胃病。舌白恶心
,病在膈上气分,用河间苦辛寒法。
石膏 知母 黑栀 姜汁 杏仁 半夏 浓朴
暑邪数日,发热后,左颐下肿,神烦无寐。拟进辛凉渐苦法。
连翘 苦丁茶 黑山栀 马勃 鲜荷叶 飞滑石
劳倦夹暑热不解。鼻煤,舌灰白,咳逆痰喘,潮热自汗,神识不清,语言错谬。此邪结
,病属险途,拟万氏清心牛黄丸,以驱蕴伏之邪。冀其神气清,再商去其他病。上焦之病多
属气,气窒则上下不通,而中宫遂胀。热病蒸灼,喉舌疳蚀,清气之中,必佐解毒。
连翘 金银花 马兜铃 水芦根 川贝 白金汁 川通草
连朝骤热,必有暑气内侵。头热目瞑,吸短神迷,此正虚邪留,清补两难,先与益元散
三钱,用嫩竹心二钱,煎汤凉用。当服绿豆清汤代茶。
暑热吸受,先伤于上。初病咳逆,震动血络,暑热仍在,见血治血,已属不法;参入重
剂,伤及无病之地。晡时头胀,潮热咳呕,邪在气分,当推上病治下之旨。
西瓜翠 白通草 六一散 白芦根 生薏仁
暑湿上入,气分先受,非风寒停滞,用发散消导者,治之不法,邪入血分矣。
犀角 竹叶 绿豆皮 连翘 花粉 益元散
暑入营络,吐痰血,以心营肺卫两清法。
竹叶 生地 麦冬 连翘 元参 川贝
舌绛口渴,夜热神烦,大便不实,胸中痞闷。乃伏暑入里,非表散可解,进开心胞一法
竹叶 犀角 细叶菖蒲 川连 元参 郁金
伏暑发热,经旬不解,暮夜神识不清,少腹胀痛,大便不通,秽浊蕴结,虑其内闭痉厥
清心牛黄丸。
汗出神烦,晡时潮热,胃中痛至少腹。热邪凝结血分,恐瘀滞之变,进清血中之热。
鲜生地 丹参 山栀 银花露 丹皮 元参 郁金汁 白金汁
上现衄血,心痛殃及小腹,昼静夜躁,常以寒栗,宛如热入血室。前云邪在血中阴分,
已属显然。滋清血药,正在以搜剔伏邪耳。
鲜生地 犀角尖 元参 丹皮 金银花 生芍
小溲茎中痛,是余热未清,从下行也。进导赤散法。
细生地 知母 黑山栀 甘草梢 丹皮 麦冬 金银花 小木通
阴虚热伏,半月不解,舌绛唇紫,呼吸不利。溺短赤,便秘涩,此皆辛散苦药劫尽津液
。况兼精浊下淋,热气已入至阴之界,岂区区清解为治者。
生地 麦冬 炙草 甘蔗汁 阿胶 鸡子黄 麻仁
暑风不解,身痛热,渴而呕,水结之象。
杏仁 橘红 花粉 豆蔻 藿香 半夏 浓朴 木瓜
未病先遗,阴气走泄。医投柴、葛、荆、防,再泄其阳,大汗淋漓,寒热愈甚。长夏暑
兼湿气,足胫常冷。邪在中上二焦,恐阴弱内陷耳。是投剂解其暑湿热邪,务在轻小为稳。
丝瓜叶 杏仁 黄芩 花粉 连翘 郁金 豆蔻 橘白
劳倦伤阳,当风沐浴,卫外气泄疏豁。药以柴、葛,再泄其阳;杂以消导,更耗其气。
热迫,呕逆气冲。但夏热必兼湿邪,周身掣痛。法当酸苦安胃泄热,使厥阳稍平,即商辅正
川黄连 枯黄芩 姜汁炒竹茹 炒乌梅 生白芍 郁金
冒暑伏热,引饮过多,脾胃深受寒湿,令人喘胀噫哕;水湿结聚,溺溲涩,便难。险笃
之症,仿古人暑门方大顺散主之。
杏仁 炮姜 肉桂 甘草
冒暑伏热,引饮过多,脾胃既受寒湿,阳气郁遏,不主转旋,遂痞结欲呕。古人以大顺
散温中下气为治。
杏仁 炙甘草 茯苓 炒干姜 肉桂心 半夏
脉形略起,按之短涩。进温中下气,似乎闪烁欲动,知阳渐气结有形,非真食滞重着之
愚见不用寒凉犯胃,以肥人之病,虑虚其阳,矧夏月阴气在里,里之有形,便是浊阴。《内
》论诸痛为寒内客,今暑热蒸迫,理无外寒,然口食凉茶瓜果,此水寒入脘,未能即化为热
,素因脾胃气弱所致∶津液不运,自有烦渴。再验舌色,未必定以实热。但以辛香开气之属
,可以醒阳,可以宣浊,上下分布,病机自减。高明采取如何?
郁金汁 杏仁 半夏 白蔻仁 浓朴 块茯苓
又 吴茱萸 炒半夏 槐枝木 金铃子 块茯苓
病减六七,胃中清气未旋,津液未肯分布,故口渴喜饮,岂是实火。常山梅饼苏胃生津
,午后进四磨汤一次。
人参 乌药 桔梗 郁金
各磨汁,开水冲服。
年高体丰,暑湿为阴邪,肥人阳气不足,忽冷忽热,烦躁舌白,饮水不多,便溏溲数。
此湿邪伤太阴脾土,阳气内郁,与邪相混,渐延昏痉呃逆之变。
生白术 半夏 茵陈 浓朴 橘红 茯苓
暑必兼湿,湿郁生热,头胀目黄,舌腐不饥。暑湿热都是一般浊气,弥漫充塞三焦,状
如云雾,当以芳香逐秽,其次莫如利小便。
省头草 浓朴 广皮 寒水石 茵陈 白蔻仁 杏仁 茯苓 滑石
夏季暑湿先入气分,如泄泻溲少,皆湿热郁阻气分,六和、甘露,可证可据之方也。
省头草 杏仁 米仁 大麦 白蔻仁 橘红 茯苓
时序湿热,与水谷内因之湿互异,况舌白下利,中阳已弱。脉缓,干呕而烦。夏暑最怕
发痉昏厥。议通中焦之阳以驱湿。
杏仁 半夏 猪苓 茯苓 姜汁
脉短无神,并不口渴思饮,水入欲呕欲哕,下利黄水。八日来身热汗出不解,时时谵语
,防其昏厥螈 。是湿热深陷入里,议用桂苓甘露饮。
杏仁 益智仁 茯苓 猪苓 浓朴 木瓜 滑石 泽泻
脉大,舌白渴饮,胁痛欲呕,湿热阻其经隧,寒热未已,议用木防己汤。
木防己 杏仁 知母 姜汁 石膏 浓朴 半夏
舌白口腻,痰多自利。湿热未尽,中焦不运,防变胀满。
川连 人参 半夏 白芍 枳实 茯苓
热邪内结,耳聋,自利稀水,用泻心法。
淡芩 生淡干姜 枳实 半夏 川黄连 白芍
湿郁太阴,热聚阳明,舌黄口燥,不欲食。此热因湿而生,议用桂苓甘露饮。
白术 猪苓 滑石 寒水石 茯苓 泽泻 石膏 肉桂
酒客湿胜,中焦阳气素亏,易痞易溏,不饥不饱,皆清阳不肯转旋;况烦劳伤阳,亦属
内症发热,非外感所致也。
杏仁 广皮白 煨姜 茯苓 浓朴 白蔻仁 半夏 泽泻
服理中后,胃痛泄泻转加,心热渴不欲饮,必有暑湿内结,暂用酸苦泄热。
川连 淡黄芩 炒广皮 乌梅 生白芍 木瓜
阳虚体丰,夏热耗气,胃弱不纳不饥,此九窍不和,都胃病矣。法当镇逆理虚,略佐苦
降,以胃为阳土,气下为顺耳。
人参 淡干姜 川连 代赭石 茯苓 生白芍
脉渐阴浊上僭,与真武法,减术换参。
真武法两日,脘中有知饥感,与阳渐结痞无疑。阴浊得泄,即当温养太阴,使脾阳鼓动
健运,冀其纳谷安然,用治中法。
人参 益智仁 淡干姜 茯苓 广皮白 木瓜
潮热耳聋,有似阳邪。诊得脉空大,自利不渴,舌上粉苔,形枯色槁,岂是实证。议
以劳倦夹湿,从脾胃病治。
人参 广皮白 茯苓 炮姜 生益智仁 泽泻
交夏形瘦食减,气怯欲寐,世俗谓之疰夏。后天脾胃不和,热伤气也。
人参 白术 炒楂 砂仁 桔梗 茯苓 广皮 神曲 川连 米仁
热痛失治,三焦皆被邪结,不甚清明;左胁瘕聚有形,食下渐胀。大便日前颇利,目今
,是肠胃经络之邪未清,清空之窍尚蒙。调治之法,亦宜分三焦为法,白金丸可用,午后进
热邪深入为厥,阳气上冒神昏。病魔多日,已在血分,况脐下坚满乎!仲景云∶厥应下
,下之不止,利者死。凡咸苦皆通阳,均谓之下,不必硝、黄也。
阴阳两为病伤,热邪深陷至阴,阴液涸尽,遂躁乱不已,已属至危。思从前诸医发散、
消导、苦寒、辛燥,都令劫烁阴阳。仲景云∶凡元气有伤而病不减,可与甘药。仿此。
复脉汤。
夏令热伏,入秋而发,即仲景谓阴气先伤,阳乃独发之谓。脉右搏数,胃汁受损。暂忌
浓味,进甘寒养胃,内热自罢。
卷心竹叶 知母 大麦仁 麦冬 白芍 乌梅肉
(三气交蒸,暑邪无不夹湿,湿病俱以入暑门)
此时天地之气交相熏蒸,暑邪没有不夹杂湿气的,因此凡属湿病都归入暑病门类。
本系劳倦气虚之体,当此暴热,热从口鼻受,竟走中道。经云∶气虚身热,得之伤暑。
患者原本就是因劳累过度导致气虚的体质,遇到这种突然的酷热,热邪从口鼻侵入,直接沿着中焦运行。《内经》说:气虚而身体发热,是由于伤于暑邪所致。
蒸迫,津液日槁,阳升不寐,喘促舌干,齿前板燥,刻欲昏冒矣。甘寒生津益气,一定之理
暑热熏蒸逼迫,津液日渐枯竭,阳气上浮导致失眠,呼吸急促、舌头干燥,牙齿前的牙龈板也干燥,此刻快要出现神志昏蒙了。采用甘寒药物生津液、补益元气,是确定的治疗原则。
人参白虎汤加卷心竹叶、麦门冬。
用人参白虎汤,加入卷心竹叶和麦门冬。
烦渴耳聋,但热无寒,渐呕,胸腹痞胀。此暑热由口鼻入,三焦受浊,营卫不通,寤不成寐。日期半月,热深入阴,防其螈 发厥。
感到烦躁口渴、耳聋,只有发热没有恶寒,逐渐出现呕吐,胸腹部痞闷胀满。这是暑热邪气从口鼻侵入,导致三焦受到秽浊之气阻滞,营气和卫气运行不畅,清醒时无法入睡。病程已经半个月,热邪深入阴分,要防止出现抽搐和四肢厥冷。
桂枝白虎汤。
使用桂枝白虎汤。
暑风头胀口渴,身热呕痰,脉弦,防疟。
暑邪侵袭头部导致头胀、口渴,身体发热并呕吐痰涎,脉象弦,需预防疟疾。
香薷 花粉 贝母 杏仁 苏梗 橘红
使用香薷、天花粉、贝母、杏仁、紫苏梗、橘红。
暑风未变成疟,欲呕,脘痹气喘,乃上焦受病。正气久虚,无发散消导更通大便之理。
暑风尚未演变为疟疾,想要呕吐,胃脘部痹阻且气喘,这是上焦受了病邪。正气虚弱已久,没有再用发散药或消导药以及通便药的道理。
此乃口鼻受气,与风寒停食不相侔者。
这是因为邪气从口鼻吸入,与风寒停滞或饮食积滞不同。
杏仁 花粉 黄芩 苏梗 白蔻 浓朴
使用杏仁、天花粉、黄芩、紫苏梗、白豆蔻、厚朴。
暑邪在上,清空诸窍热疮,咳痰气促,肺热急清。
暑邪位于上部,导致头面清窍出现热疮,咳嗽有痰、呼吸急促,必须紧急清泄肺热。
竹叶 杏仁 黄芩 连翘 川贝 郁金
使用竹叶、杏仁、黄芩、连翘、川贝母、郁金。
潮热烦渴,欲得冷冻饮料。暑燥津液,故发疹唇疮,不足尽其邪。理进清气热,通营卫。
出现定时发热、烦躁口渴,想要喝冷饮。暑邪燥烈损伤津液,所以发出皮疹和嘴唇生疮,但这还不足以完全排出邪气。应当服用清泄气分热邪的药物,疏通营卫。
桂枝白虎汤加麦冬。
使用桂枝白虎汤,加入麦门冬。
热伤肺气,烦渴便秘,但暑病忌下,尚宜甘寒生津为主。
热邪损伤肺气,导致烦躁口渴、大便秘结,但是暑病忌讳使用泻下法,仍然适宜以甘寒药物生津液为主。
竹叶石膏汤去半夏,加玉竹。
使用竹叶石膏汤,去掉半夏,加入玉竹。
气热劫津烦渴,安寐则减,此虚象也。况咳嗽百日,肺气大伤,此益气生津,谅不可少,勿以拘宿垢未下,致因循也。
气分热盛劫夺津液导致烦躁口渴,如果能安静睡眠症状就会减轻,这是虚弱的征象。况且咳嗽长达百日,肺气严重受损,这里补益元气、生津液的方法,想必是不可少的,不要因为顾虑宿便未下,而导致延误病情。
人参 卷心竹叶 木瓜 麦冬 大麦仁
使用人参、卷心竹叶、木瓜、麦门冬、大麦仁。
暑热由中而受,不可表散。
暑热邪气从中焦受入,不可以用解表发散的方法治疗。
藿香梗 杏仁 黄芩 木瓜 丝瓜叶 蔻仁 橘红
使用藿香梗、杏仁、黄芩、木瓜、丝瓜叶、豆蔻仁、橘红。
暑热消烁胃汁,口渴不饥,以制木和胃。
暑热耗损胃中津液,导致口渴但不想进食,应当通过抑制肝木来调和胃气。
省头草 生白芍 橘红 麦门冬 乌梅肉 半曲
使用省头草(佩兰)、生白芍、橘红、麦门冬、乌梅肉、六神曲。
脉右弦,中痞。暑邪入里,三焦俱病。况发汗后热不解,其病不在表可知矣。进苦胜于
右侧脉象弦,中焦痞塞。暑邪已入里,三焦都生病了。况且发汗后热势不退,可知病邪不在体表。使用苦味药胜过……
杏仁 金石斛 黄芩 花粉 桔梗 陈皮白 草果
使用杏仁、金石斛、黄芩、天花粉、桔梗、陈皮白、草果。
阴虚之体,遇夏气泄,元气受伤,神倦不耐烦劳。复因暑邪窃踞中宫,遂致胃不知饥,知味,或恶心,或嗳气,腹鸣渐痛。岂非病在中焦,久延三焦俱困。恐有疟、痢之虞,宜安闲调摄,旬日可安,进温胆法。
阴虚体质的人,遇到夏季阳气外泄,元气受到伤害,精神疲倦,不耐受疲劳。又因为暑邪潜伏占据中焦,导致胃不知道饥饿,或者闻到气味就恶心,或者打嗝,肠鸣逐渐疼痛。这难道不是病在中焦,拖延久了导致三焦都困顿吗?恐怕有患疟疾、痢疾的担忧,应当安心静养调理,十天左右可以安定,采用温胆汤法治疗。
竹茹 金石斛 木瓜 郁金 半曲 广皮 乌梅
使用竹茹、金石斛、木瓜、郁金、六神曲、广陈皮、乌梅。
暑热伤气 形均日减。汗泄则烦倦,气浮越面肿。夏月正在气泄,当治后天。仿东垣清
暑热损伤元气,形体一天天消瘦。出汗后更加烦躁疲倦,气机浮越导致面部浮肿。夏季正是气机外泄的时候,应当调理后天脾胃。仿照李东垣的清……
人参 五味 神曲 黄柏 煨葛根 麦冬 川连 麦芽 泽泻
使用人参、五味子、六神曲、黄柏、煨葛根、麦门冬、黄连、麦芽、泽泻。
久虚之体,客气易于乘袭。近因湿热秽气所触,中宫不和,升降失节,宜先进六和汤。
长久虚弱的体质,外邪容易乘虚侵袭。最近因为接触湿热秽浊之气,中焦不和,升降功能失调,应当先服用六和汤。
长夏脾胃主乎气候。暑湿气自口入,由膜原以入中宫,脾胃受困,正气已馁,勉进食物肯转运,气机呆钝,清浊失职,郁遏于中,少火皆为壮火。欲嗳不得,心中热,思冷冻饮料,坐起头旋欲晕,形骸疲倦无力,皆壮火食气,内风掀旋之象。药饵效与不效在医,而平居调护夫须自琢磨,冀免小愈病加之累,屡经反复,再无撤消之日。古人因病损真,生气不来,最深虑及此。
长夏时节脾胃主管气候。暑湿之气从口进入,经过膜原进入中焦,脾胃受到困阻,正气已经衰弱,勉强进食也不愿运化,气机呆滞,清浊功能失职,郁结在中焦,原本的少火(生理之火)都变成了壮火(病理之火)。想要打嗝却打不出来,心中发热,想喝冷饮,坐起来头晕目眩,身体疲倦无力,这都是壮火消耗元气、内风扰动旋转的现象。药物的疗效如何在于医生,而平时的调养护理必须自己用心琢磨,希望避免刚见好转又因病拖累,屡次反复,再也无法痊愈的日子。古人担心因病损耗真气,生机不来,最深刻忧虑的就是这一点。
人参 醋炒半夏 生白芍 郁金汁 川连 乌梅肉 枳实汁
使用人参、醋炒半夏、生白芍、郁金汁、黄连、乌梅肉、枳实汁。
头胀,脘闷渐痛,渴喜饮水,下咽则呕,烦热无寐,大便渐溏不爽。此暑热气从口鼻而竟走三焦,清浊为阻,营卫不行,是以发散消导,膏无取效。徒令克烁胃汁,所以呕烦不已也。法宜苦降和阳方。
头部胀痛,胃脘部闷痛逐渐加重,口渴喜欢喝水,但喝下去就呕吐,烦躁发热无法入睡,大便逐渐稀溏且不顺畅。这是暑热邪气从口鼻进入,径直走向三焦,清浊之气被阻隔,营卫运行不畅,因此使用发散和消导药,膏剂也没有取得效果。只会白白地耗损胃中津液,所以呕吐烦躁不停。治疗方法适宜使用苦降和阳的方剂。
杏仁 黄芩 竹茹 花粉 枳实汁 橘红 蔻仁 半曲 郁金
使用杏仁、黄芩、竹茹、天花粉、枳实汁、橘红、豆蔻仁、六神曲、郁金。
暑热多日,深入血中,所以衄血,热泄身凉。顷诊脉弦左搏。连日呕逆,胃气受戕,而消食,都是劫耗胃汁之物,几日伤触,焉有霍起之理?意者变疟,或旬日不晓饥饿,竟有诸
暑热多天,深入血分,所以出现鼻出血,热邪宣泄后身体变凉。刚才诊察脉象弦,左侧脉搏有力。连续几天呕吐逆气,胃气受到损害,而所谓的消食药,都是劫夺耗损胃汁的东西,几天的损伤触犯,怎么会有立刻康复的道理?猜想可能是转变为疟疾,或者十天半个月不知道饥饿,竟然会有……
杏仁 竹茹 花粉 犀角 橘红 半曲 郁金汁 丹皮
使用杏仁、竹茹、天花粉、犀角、橘红、六神曲、郁金汁、牡丹皮。
又 犀角 生芍 条芩 生地 丹参 侧柏
另外使用:犀角、生白芍、条芩(黄芩)、生地黄、丹参、侧柏叶。
热深日多,至于动血。血属阴象,主乎养胎。邪热乘袭,胎元难固,因此变症有诸,况呕家最能伤胎。今脘痞潮热为病证,徒攻病,置胎气于不理,非也。
热邪深入日子多了,以至于动血。血液属于阴象,主要功能是滋养胎儿。邪热乘虚侵袭,胎元难以稳固,因此可能出现变证,况且呕吐的病人最能伤害胎儿。现在以胃脘痞闷、定时发热为病证,如果只单纯攻治病邪,而不顾胎气,是不对的。
川连 条芩 知母 乌梅 生芍 枳实汁
使用黄连、黄芩、知母、乌梅、生白芍、枳实汁。
脉左数,下重。热入血中,恐胎难保;暮夜烦躁无寐,亦是阴伤。太仆所云寒之不寒为无水,当益其阴。今日衄血又来,应减气辛耗散。仿苦寒佐以咸寒为治。
左侧脉象数,伴有下坠感。热邪进入血分,恐怕胎儿难以保住;夜晚烦躁无法入睡,也是阴液受损的表现。太仆(王冰)所说的“用寒药治疗却不退热是因为没有阴水”,应当滋补阴液。今天鼻血又流出来,应当减少辛散耗气的药物。仿照苦寒药配合咸寒药进行治疗。
黄芩 川连 人中白 白芍 知母 元参
使用黄芩、黄连、人中白、白芍、知母、玄参。
脉形细小搏数,舌刺肌燥,津液告涸;呕逆烦冤,食粥乃定,胃气已虚。虑有变证,清热安胎为主,更兼养胃。
脉象细小且跳动快速,舌头上有芒刺、皮肤干燥,津液即将枯竭;呕吐逆气、心烦郁闷,吃粥才能平静,胃气已经虚弱。担心出现变证,以清热安胎为主,同时兼顾养胃。
川连 竹菇 知母 元参 麦冬 条芩
使用黄连、竹茹、知母、玄参、麦门冬、黄芩。
心中热,舌生刺。暮夜烦躁觉热,呕逆触动少腹,一团热气炽甚。阴伤,胎元未能稳保。频频叮咛主家视参如毒奈何?与王先生再议他法。
心中发热,舌头上长出芒刺。夜晚烦躁觉得热,呕吐逆气触动小腹,一团热气非常旺盛。阴液受损,胎元未能稳固保护。频繁叮嘱主人把人参看作毒药怎么办?与王先生再商议其他方法。
生地炭 天冬 知母 阿胶 川斛 茯神
使用生地炭、天冬、知母、阿胶、川石斛、茯神。
少阴中暑,阴液已涸,舌痿形缩,齿板燥,烦躁多日。食瓜肠滞大下,此阴不主收摄矣。证属大危,难以图治,勉拟竹叶地黄汤。
少阴经中暑,阴液已经枯竭,舌头萎缩、身体蜷缩,牙龈板干燥,烦躁多天。吃了瓜果导致肠道滞涩并发生严重腹泻,这是阴气不能主司收敛摄纳的表现。证候属于非常危险,难以谋划治疗,勉强拟定竹叶地黄汤。
生地炭 山药 白芍 麦冬 泽泻 茯苓 丹皮 竹叶
使用生地炭、山药、白芍、麦门冬、泽泻、茯苓、牡丹皮、竹叶。
潮热耳聋汗出,神识昏冒,脉细数下垂入尺。壮年热病,脉形如是之衰,怕其昏厥在迩,以上实下虚故也。拟复脉汤法。
定时发热、耳聋、出汗,神志昏蒙,脉象细数且沉取至尺部。壮年人患热病,脉象如此衰弱,害怕不久就会出现昏厥,这是因为上实下虚的缘故。拟定复脉汤法。
复脉汤去姜、桂,加蔗浆。
使用复脉汤,去掉生姜、肉桂,加入甘蔗汁。
体瘦阴亏,暑热更劫津液,风阳上燔为厥。清神兼顾其阳,议用景岳玉女煎。
身体消瘦、阴液亏损,暑热进一步劫夺津液,风阳上炎导致厥逆。清心安神同时兼顾其阳气,商议使用张景岳的玉女煎。
鲜生地 知母 竹叶心 生石膏 甘草 连翘仁
使用鲜生地黄、知母、竹叶心、生石膏、甘草、连翘仁。
渴欲凉饮,秽浊热气内蒸,不知饥,不大便,不安寐。九窍不和,都是胃病。舌白恶心,病在膈上气分,用河间刘完素苦辛寒法。
口渴想要喝凉水,秽浊热气在体内熏蒸,不知道饥饿,不大便,无法安稳睡眠。九窍不和,都是胃病引起的。舌苔白、恶心,病位在膈上的气分,使用刘河间的苦辛寒法。
石膏 知母 黑栀 姜汁 杏仁 半夏 浓朴
使用生石膏、知母、黑栀子、姜汁、杏仁、半夏、厚朴。
暑邪数日,发热后,左颐下肿,神烦无寐。拟进辛凉渐苦法。
暑邪致病数天,发热后,左脸颊下方肿胀,神情烦躁无法入睡。打算使用辛凉逐渐转为苦寒的方法。
连翘 苦丁茶 黑山栀 马勃 鲜荷叶 飞滑石
使用连翘、苦丁茶、黑山栀、马勃、鲜荷叶、飞滑石。
劳倦夹暑热不解。鼻煤,舌灰白,咳逆痰喘,潮热自汗,神识不清,语言错谬。此邪结,病属险途,拟万氏清心牛黄丸,以驱蕴伏之邪。冀其神气清,再商去其他病。上焦之病多属气,气窒则上下不通,而中宫遂胀。热病蒸灼,喉舌疳蚀,清气之中,必佐解毒。
劳累过度夹杂暑热邪气无法解除。鼻孔周围发黑如煤,舌苔灰白,咳嗽气逆、痰多气喘,定时发热、自汗,神志不清,言语错乱。这是邪气结聚,病情属于危险途径,拟定万氏清心牛黄丸,用来驱除蕴藏潜伏的邪气。希望其神气清明,再商量去除其他疾病。上焦的疾病多属于气分病变,气机窒塞则上下不通,中焦于是胀满。热病熏蒸灼烧,咽喉舌头发生疳蚀,在清气分的药物中,必须辅助解毒药。
连翘 金银花 马兜铃 水芦根 川贝 白金汁 川通草
使用连翘、金银花、马兜铃、水芦根、川贝母、白金汁(白矾与菖蒲汁)、川通草。
连朝骤热,必有暑气内侵。头热目瞑,吸短神迷,此正虚邪留,清补两难,先与益元散三钱,用嫩竹心二钱,煎汤凉用。当服绿豆清汤代茶。
接连几天突然发热,必定是暑气内侵。头部发热、眼睛闭合不想睁开,呼吸短促、神志迷离,这是正气虚弱邪气留恋,清法和补法都难以施用,先给予益元散三钱,用嫩竹心二钱,煎汤放凉服用。应当喝绿豆清汤代替茶水。
暑热吸受,先伤于上。初病咳逆,震动血络,暑热仍在,见血治血,已属不法;参入重剂,伤及无病之地。晡时头胀,潮热咳呕,邪在气分,当推上病治下之旨。
暑热邪气吸入,首先伤害上部。初病时咳嗽气逆,震动血络,暑热仍然存在,见到出血就只治血,已经不符合法则;参入重剂,会伤害到没有生病的地方。傍晚时分头部胀痛,定时发热、咳嗽呕吐,邪气在气分,应当遵循“上病治下”的宗旨。
西瓜翠 白通草 六一散 白芦根 生薏仁
使用西瓜翠衣、白通草、六一散、白芦根、生薏苡仁。
暑湿上入,气分先受,非风寒停滞,用发散消导者,治之不法,邪入血分矣。
暑湿邪气从上而入,气分先受到侵害,这不是风寒停滞,如果使用发散消导的方法治疗,就不符合法则,邪气已经进入血分了。
犀角 竹叶 绿豆皮 连翘 花粉 益元散
使用犀角、竹叶、绿豆皮、连翘、天花粉、益元散。
暑入营络,吐痰血,以心营肺卫两清法。
暑邪进入营分和络脉,吐出带血的痰,用心营和肺卫两清的治法。
竹叶 生地 麦冬 连翘 元参 川贝
使用竹叶、生地黄、麦门冬、连翘、玄参、川贝母。
舌绛口渴,夜热神烦,大便不实,胸中痞闷。乃伏暑入里,非表散可解,进开心胞一法
舌质深红、口渴,夜间发热、神情烦躁,大便不成形,胸中痞闷。这是伏暑邪气入里,不是解表发散可以解决的,采用开通心包的方法。
竹叶 犀角 细叶菖蒲 川连 元参 郁金
使用竹叶、犀角、细叶菖蒲、黄连、玄参、郁金。
伏暑发热,经旬不解,暮夜神识不清,少腹胀痛,大便不通,秽浊蕴结,虑其内闭痉厥
伏暑发热,经过十天没有缓解,夜晚神志不清,小腹胀痛,大便不通,秽浊之气蕴结,担心出现内闭导致的抽搐厥逆。
清心牛黄丸。
使用清心牛黄丸。
汗出神烦,晡时潮热,胃中痛至少腹。热邪凝结血分,恐瘀滞之变,进清血中之热。
出汗、神情烦躁,傍晚定时发热,胃部疼痛放射到小腹。热邪凝结在血分,恐怕出现瘀滞的变证,使用清泄血中热邪的方法。
鲜生地 丹参 山栀 银花露 丹皮 元参 郁金汁 白金汁
使用鲜生地黄、丹参、山栀、银花露、牡丹皮、玄参、郁金汁、白金汁。
上现衄血,心痛殃及小腹,昼静夜躁,常以寒栗,宛如热入血室。前云邪在血中阴分,已属显然。滋清血药,正在以搜剔伏邪耳。
上部出现鼻出血,心痛牵连小腹,白天安静晚上烦躁,经常发冷战栗,就像热邪陷入血室一样。前面说过邪气在血中的阴分,已经很明显了。滋阴凉血的药物,正是在搜剔潜伏的邪气罢了。
鲜生地 犀角尖 元参 丹皮 金银花 生芍
使用鲜生地黄、犀角尖、玄参、牡丹皮、金银花、生白芍。
小溲茎中痛,是余热未清,从下行也。进导赤散法。
小便尿道中疼痛,这是余热没有清除,从下面排出的表现。使用导赤散法。
细生地 知母 黑山栀 甘草梢 丹皮 麦冬 金银花 小木通
使用细生地黄、知母、黑山栀、甘草梢、牡丹皮、麦门冬、金银花、小木通。
阴虚热伏,半月不解,舌绛唇紫,呼吸不利。溺短赤,便秘涩,此皆辛散苦药劫尽津液。况兼精浊下淋,热气已入至阴之界,岂区区清解为治者。
阴虚热邪潜伏,半个月没有缓解,舌质深红、嘴唇发紫,呼吸不畅。小便短赤,大便秘结涩滞,这都是因为辛散和苦寒药物劫夺尽了津液。况且兼有精浊下注淋沥,热气已经进入至阴的境界,哪里是简单的清解方法可以治疗的。
生地 麦冬 炙草 甘蔗汁 阿胶 鸡子黄 麻仁
使用生地黄、麦门冬、炙甘草、甘蔗汁、阿胶、鸡蛋黄、火麻仁。
暑风不解,身痛热,渴而呕,水结之象。
暑风邪气没有解除,身体疼痛发热,口渴且呕吐,这是水湿结聚的现象。
杏仁 橘红 花粉 豆蔻 藿香 半夏 浓朴 木瓜
使用杏仁、橘红、天花粉、豆蔻、藿香、半夏、厚朴、木瓜。
未病先遗,阴气走泄。医投柴、葛、荆、防,再泄其阳,大汗淋漓,寒热愈甚。长夏暑兼湿气,足胫常冷。邪在中上二焦,恐阴弱内陷耳。是投剂解其暑湿热邪,务在轻小为稳。
还没发病就先出现遗精,阴气外泄。医生投用柴胡、葛根、荆芥、防风,再次泄其阳气,大汗淋漓,寒热症状更加严重。长夏季节暑气兼夹湿气,小腿常常发冷。邪气在中上二焦,恐怕是阴气虚弱导致邪气内陷。因此投药解除暑湿热邪,务必以轻灵小巧为稳妥。
丝瓜叶 杏仁 黄芩 花粉 连翘 郁金 豆蔻 橘白
使用丝瓜叶、杏仁、黄芩、天花粉、连翘、郁金、豆蔻、橘白。
劳倦伤阳,当风沐浴,卫外气泄疏豁。药以柴、葛,再泄其阳;杂以消导,更耗其气。
劳累过度损伤阳气,对着风洗澡,卫外之气泄漏疏松。用药用柴胡、葛根,再次泄其阳气;混杂使用消导药,更加耗损其气。
热迫,呕逆气冲。但夏热必兼湿邪,周身掣痛。法当酸苦安胃泄热,使厥阳稍平,即商辅正
热邪逼迫,呕吐逆气上冲。但是夏季炎热必定兼夹湿邪,全身牵引性疼痛。治疗方法应当用酸苦之法安胃泄热,使厥逆的阳气稍微平息,随即商议扶助正气。
川黄连 枯黄芩 姜汁炒竹茹 炒乌梅 生白芍 郁金
使用川黄连、枯黄芩、姜汁炒竹茹、炒乌梅、生白芍、郁金。
冒暑伏热,引饮过多,脾胃深受寒湿,令人喘胀噫哕;水湿结聚,溺溲涩,便难。险笃之症,仿古人暑门方大顺散主之。
感受暑邪潜伏热邪,饮水过多,脾胃深受寒湿困扰,让人气喘胀满、打嗝干呕;水湿结聚,小便涩滞,大便困难。这是危险严重的病症,仿照古人暑病门的方剂大顺散为主治疗。
杏仁 炮姜 肉桂 甘草
使用杏仁、炮姜、肉桂、甘草。
冒暑伏热,引饮过多,脾胃既受寒湿,阳气郁遏,不主转旋,遂痞结欲呕。古人以大顺散温中下气为治。
感受暑邪潜伏热邪,饮水过多,脾胃既然受到寒湿,阳气被郁遏,不能主司运转,于是痞结想要呕吐。古人用大顺散温中下气作为治疗方法。
杏仁 炙甘草 茯苓 炒干姜 肉桂心 半夏
使用杏仁、炙甘草、茯苓、炒干姜、肉桂心、半夏。
脉形略起,按之短涩。进温中下气,似乎闪烁欲动,知阳渐气结有形,非真食滞重着之。愚见不用寒凉犯胃,以肥人之病,虑虚其阳,矧夏月阴气在里,里之有形,便是浊阴。《内》论诸痛为寒内客,今暑热蒸迫,理无外寒,然口食凉茶瓜果,此水寒入脘,未能即化为热,素因脾胃气弱所致∶津液不运,自有烦渴。再验舌色,未必定以实热。但以辛香开气之属,可以醒阳,可以宣浊,上下分布,病机自减。高明采取如何?
脉象略微升起,按压时感觉短涩。服用温中下气的药,似乎脉象闪烁欲动,知道阳气逐渐汇聚成有形的结块,并不是真正的食积重着。我的见解是不用寒凉药侵犯胃气,因为肥胖人的病,担心使其阳气虚弱,何况夏季阴气在体内,体内的有形之物,就是浊阴。《内经》论述各种疼痛是因为寒邪内客,现在暑热熏蒸逼迫,按理没有外寒,然而口中食用凉茶瓜果,这是水寒进入胃脘,不能立即化为热,本来就是因为脾胃气弱所致:津液不运行,自然会有烦躁口渴。再查验舌色,未必一定是实热。只是用辛香开气的药物,可以唤醒阳气,可以宣通浊气,上下分布,病机自然会减轻。高明之人认为如何?
郁金汁 杏仁 半夏 白蔻仁 浓朴 块茯苓
使用郁金汁、杏仁、半夏、白豆蔻仁、厚朴、块茯苓。
又 吴茱萸 炒半夏 槐枝木 金铃子 块茯苓
另外使用:吴茱萸、炒半夏、槐枝木、金铃子(川楝子)、块茯苓。
病减六七,胃中清气未旋,津液未肯分布,故口渴喜饮,岂是实火。常山梅饼苏胃生津,午后进四磨汤一次。
病情减轻了六七成,胃中的清气没有回转,津液不肯分布,所以口渴喜欢喝水,这难道是实火吗?常山梅饼可以苏醒胃气、生津液,中午后服用一次四磨汤。
人参 乌药 桔梗 郁金
使用人参、乌药、桔梗、郁金。
各磨汁,开水冲服。
将各药磨成汁,用开水冲服。
年高体丰,暑湿为阴邪,肥人阳气不足,忽冷忽热,烦躁舌白,饮水不多,便溏溲数。
年纪大、身体肥胖,暑湿属于阴邪,肥胖的人阳气不足,忽冷忽热,烦躁、舌苔白,饮水不多,大便稀溏、小便频数。
此湿邪伤太阴脾土,阳气内郁,与邪相混,渐延昏痉呃逆之变。
这是湿邪伤害了太阴脾土,阳气在内郁结,与邪气相混杂,逐渐蔓延出现昏厥、抽搐、呃逆的变证。
生白术 半夏 茵陈 浓朴 橘红 茯苓
使用生白术、半夏、茵陈、厚朴、橘红、茯苓。
暑必兼湿,湿郁生热,头胀目黄,舌腐不饥。暑湿热都是一般浊气,弥漫充塞三焦,状如云雾,当以芳香逐秽,其次莫如利小便。
暑邪必定兼夹湿气,湿气郁结产生热邪,头部胀痛、眼睛发黄,舌苔腐腻不想进食。暑、湿、热都是一般的浊气,弥漫充塞三焦,形状像云雾一样,应当用芳香药物驱逐秽浊,其次不如利小便。
省头草 浓朴 广皮 寒水石 茵陈 白蔻仁 杏仁 茯苓 滑石
使用省头草、厚朴、广陈皮、寒水石、茵陈、白豆蔻仁、杏仁、茯苓、滑石。
夏季暑湿先入气分,如泄泻溲少,皆湿热郁阻气分,六和、甘露,可证可据之方也。
夏季暑湿先侵入气分,如出现腹泻、小便少,都是湿热郁阻气分,六和汤、甘露消毒丹是可以证明和依据的方剂。
省头草 杏仁 米仁 大麦 白蔻仁 橘红 茯苓
使用省头草、杏仁、米仁(薏苡仁)、大麦、白豆蔻仁、橘红、茯苓。
时序湿热,与水谷内因之湿互异,况舌白下利,中阳已弱。脉缓,干呕而烦。夏暑最怕发痉昏厥。议通中焦之阳以驱湿。
时令的湿热,与水谷内因产生的湿互相不同,况且舌苔白、下利,中焦阳气已经虚弱。脉象缓,干呕且烦躁。夏季暑病最怕发生抽搐昏厥。商议通调中焦的阳气以驱除湿邪。
杏仁 半夏 猪苓 茯苓 姜汁
使用杏仁、半夏、猪苓、茯苓、姜汁。
脉短无神,并不口渴思饮,水入欲呕欲哕,下利黄水。八日来身热汗出不解,时时谵语,防其昏厥螈 。是湿热深陷入里,议用桂苓甘露饮。
脉象短而无神,并不口渴想喝水,喝水就想呕吐干呕,拉黄色稀水。八天来身体发热出汗但不能缓解,时常说胡话,防止出现昏厥抽搐。这是湿热深深陷入体内,商议使用桂苓甘露饮。
杏仁 益智仁 茯苓 猪苓 浓朴 木瓜 滑石 泽泻
使用杏仁、益智仁、茯苓、猪苓、厚朴、木瓜、滑石、泽泻。
脉大,舌白渴饮,胁痛欲呕,湿热阻其经隧,寒热未已,议用木防己汤。
脉象大,舌苔白、口渴想喝水,胁肋疼痛想要呕吐,湿热阻塞了经络隧道,寒热症状还没有停止,商议使用木防己汤。
木防己 杏仁 知母 姜汁 石膏 浓朴 半夏
使用木防己、杏仁、知母、姜汁、生石膏、厚朴、半夏。
舌白口腻,痰多自利。湿热未尽,中焦不运,防变胀满。
舌苔白、口中有黏腻感,痰多、自行腹泻。湿热还没有清除干净,中焦不运化,防止变成胀满。
川连 人参 半夏 白芍 枳实 茯苓
使用黄连、人参、半夏、白芍、枳实、茯苓。
热邪内结,耳聋,自利稀水,用泻心法。
热邪在内部结聚,耳聋,自行腹泻稀水,使用泻心法。
淡芩 生淡干姜 枳实 半夏 川黄连 白芍
使用淡黄芩、生淡干姜、枳实、半夏、川黄连、白芍。
湿郁太阴,热聚阳明,舌黄口燥,不欲食。此热因湿而生,议用桂苓甘露饮。
湿气郁结在太阴,热邪聚集在阳明,舌苔黄、口干燥,不想吃东西。这种热是因为湿而产生的,商议使用桂苓甘露饮。
白术 猪苓 滑石 寒水石 茯苓 泽泻 石膏 肉桂
使用白术、猪苓、滑石、寒水石、茯苓、泽泻、生石膏、肉桂。
酒客湿胜,中焦阳气素亏,易痞易溏,不饥不饱,皆清阳不肯转旋;况烦劳伤阳,亦属内症发热,非外感所致也。
嗜酒的人湿气偏胜,中焦阳气向来亏损,容易痞塞、容易腹泻,不饿也不饱,都是因为清阳不肯运转;况且烦劳损伤阳气,也属于内伤发热,不是外感引起的。
杏仁 广皮白 煨姜 茯苓 浓朴 白蔻仁 半夏 泽泻
使用杏仁、广陈皮白、煨姜、茯苓、厚朴、白豆蔻仁、半夏、泽泻。
服理中后,胃痛泄泻转加,心热渴不欲饮,必有暑湿内结,暂用酸苦泄热。
服用理中汤后,胃痛腹泻反而加重,心里发热、口渴但不想喝水,必定是暑湿在内部结聚,暂时使用酸苦之法泄热。
川连 淡黄芩 炒广皮 乌梅 生白芍 木瓜
使用黄连、淡黄芩、炒广陈皮、乌梅、生白芍、木瓜。
阳虚体丰,夏热耗气,胃弱不纳不饥,此九窍不和,都胃病矣。法当镇逆理虚,略佐苦降,以胃为阳土,气下为顺耳。
阳气虚弱、身体肥胖,夏季炎热耗损气,胃弱不能纳食、不知道饥饿,这就是九窍不和,都是胃病引起的。治疗方法应当镇压逆气、调理虚损,略微辅助苦降之法,因为胃属于阳土,气机下降才是顺应的。
人参 淡干姜 川连 代赭石 茯苓 生白芍
使用人参、淡干姜、黄连、代赭石、茯苓、生白芍。
脉渐阴浊上僭,与真武法,减术换参。
脉象逐渐出现阴浊之气上逆,使用真武汤法,减少白术、换成人参。
真武法两日,脘中有知饥感,与阳渐结痞无疑。阴浊得泄,即当温养太阴,使脾阳鼓动健运,冀其纳谷安然,用治中法。
使用真武汤法两天,胃脘中有知道饥饿的感觉,这是阳气逐渐汇聚成痞块无疑。阴浊之气得到宣泄,就应当温养太阴脾,使脾阳鼓动健运,希望其能安然进食,使用治中汤法。
人参 益智仁 淡干姜 茯苓 广皮白 木瓜
使用人参、益智仁、淡干姜、茯苓、广陈皮白、木瓜。
潮热耳聋,有似阳邪。诊得脉空大,自利不渴,舌上粉苔,形枯色槁,岂是实证。议以劳倦夹湿,从脾胃病治。
定时发热、耳聋,有点像阳邪。诊察发现脉象空大,自行腹泻且不口渴,舌上有粉状苔,形体枯槁、面色憔悴,难道是实证吗?商议认为是劳累过度夹杂湿气,从脾胃病治疗。
人参 广皮白 茯苓 炮姜 生益智仁 泽泻
使用人参、广陈皮白、茯苓、炮姜、生益智仁、泽泻。
交夏形瘦食减,气怯欲寐,世俗谓之疰夏。后天脾胃不和,热伤气也。
进入夏季身体消瘦、食欲减退,气虚胆怯想睡觉,世俗称为疰夏。后天脾胃不和,热邪损伤了气。
人参 白术 炒楂 砂仁 桔梗 茯苓 广皮 神曲 川连 米仁
使用人参、白术、炒山楂、砂仁、桔梗、茯苓、广陈皮、六神曲、黄连、薏苡仁。
热痛失治,三焦皆被邪结,不甚清明;左胁瘕聚有形,食下渐胀。大便日前颇利,目今,是肠胃经络之邪未清,清空之窍尚蒙。调治之法,亦宜分三焦为法,白金丸可用,午后进
热痛失去治疗,三焦都被邪气结聚,头脑不甚清明;左胁下有瘕聚形成有形之物,吃饭后逐渐胀满。前几天大便颇为通畅,如今……这是肠胃经络的邪气没有清除干净,清空的窍道还被蒙蔽。调治的方法,也应当分三焦来治疗,白金丸可以使用,中午后服用……
热邪深入为厥,阳气上冒神昏。病魔多日,已在血分,况脐下坚满乎!仲景云∶厥应下,下之不止,利者死。凡咸苦皆通阳,均谓之下,不必硝、黄也。
热邪深入导致厥逆,阳气上冲导致神志昏迷。病魔缠身多天,已经在血分,何况脐下坚硬胀满呢!张仲景说:厥逆应当用下法,如果用下法后不止泻,出现下利的就会死亡。凡是咸味和苦味的药物都能通阳,都称为下法,不一定非要用芒硝、大黄。
阴阳两为病伤,热邪深陷至阴,阴液涸尽,遂躁乱不已,已属至危。思从前诸医发散、消导、苦寒、辛燥,都令劫烁阴阳。仲景云∶凡元气有伤而病不减,可与甘药。仿此。
阴阳两者都被疾病伤害,热邪深深陷入至阴,阴液枯竭,于是烦躁混乱不停,已经属于极度危险。回想从前各位医生使用发散、消导、苦寒、辛燥的药物,都导致劫夺耗损阴阳。张仲景说:凡是元气受伤而病不减的,可以给甘药。仿照这个原则。
复脉汤。
使用复脉汤。
夏令热伏,入秋而发,即仲景谓阴气先伤,阳乃独发之谓。脉右搏数,胃汁受损。暂忌浓味,进甘寒养胃,内热自罢。
夏季潜伏的热邪,到了秋天发作,就是张仲景所说的阴气先受伤,阳气才单独发作的意思。右侧脉象搏动快速,胃中津液受损。暂时忌讳浓味食物,服用甘寒药物养胃,内热自然消除。
卷心竹叶 知母 大麦仁 麦冬 白芍 乌梅肉
使用卷心竹叶、知母、大麦仁、麦门冬、白芍、乌梅肉。
(When the three qi [Heaven, Earth, and Human] intermingle and steam, pathogenic Summerheat invariably carries Dampness; therefore, all Dampness diseases are categorized under the Summerheat chapter.)
The patient originally had a constitution of Qi deficiency due to overexertion. During this sudden intense heat, the Heat pathogen enters through the mouth and nose and travels directly along the Middle Jiao. The Classics state: "Qi deficiency with body heat is caused by injury from Summerheat."
The steaming and pressing nature depletes Body Fluids day by day; Yang rises causing insomnia, panting, dry tongue, and dry gums anteriorly; at this moment, one is on the verge of stupor. Using Sweet-Cold herbs to generate fluids and tonify Qi is a fixed principle.
Baihu Tang (White Tiger Decoction) with Ginseng, added with Xinjian Zhuye (Heart of Bamboo Leaves) and Maidong (Ophiopogon Tuber).
Restlessness, thirst, deafness, only heat without chills, gradual vomiting, and distension in the chest and abdomen. This is Summerheat-Heat entering via the mouth and nose, causing turbidity in the Three Jiao, blocking Ying and Wei circulation, preventing sleep while awake. After half a month, the Heat has penetrated into Yin; prevent convulsions and cold limbs.
Guizhi Baihu Tang (Cinnamon Twig White Tiger Decoction).
Summerwind causing head distension and thirst, body heat, vomiting phlegm, wiry pulse; prevent Malaria.
Xiangru (Elsholtzia Herb), Huafen (Trichosanthes Root), Beimu (Fritillaria Bulb), Xingren (Apricot Seed), Sugen (Perilla Stem), Juhong (Tangerine Peel).
Summerwind has not yet transformed into Malaria; desire to vomit, epigastric obstruction with panting, indicating disease in the Upper Jiao. Zhengqi (Upright Qi) has been deficient for a long time; there is no rationale for further dispersing, directing downward, or purging bowels.
This is Qi received via the mouth and nose, differing from Wind-Cold stagnation or food retention.
Xingren (Apricot Seed), Huafen (Trichosanthes Root), Huangqin (Scutellaria Root), Sugen (Perilla Stem), Baokou (Cardamom Seed), Houpo (Magnolia Bark).
Summerheat pathogen is in the Upper Jiao, causing hot sores in the clear orifices, coughing with phlegm and panting; Lung Heat must be urgently cleared.
Zhuye (Bamboo Leaf), Xingren (Apricot Seed), Huangqin (Scutellaria Root), Lianqiao (Forsythia Fruit), Chuanbei (Fritillaria Cirrhosa Bulb), Yujin (Curcuma Root).
Tidal fever, restlessness, and thirst, desiring cold drinks. Summerheat dries up Body Fluids, thus causing rashes and lip sores; this is insufficient to exhaust the pathogen. The rationale is to administer drugs that clear Qi-level Heat and unblock Ying and Wei.
Guizhi Baihu Tang (Cinnamon Twig White Tiger Decoction) added with Maidong (Ophiopogon Tuber).
Heat injures Lung Qi, causing restlessness, thirst, and constipation. However, Summerheat diseases contraindicate purgatives; it is still appropriate to prioritize Sweet-Cold herbs to generate fluids.
Zhuye Shigao Tang (Bamboo Leaf and Gypsum Decoction) excluding Banxia (Pinellia Tuber), added with Yuzhu (Polygonatum Rhizome).
Qi-level Heat robs Body Fluids causing restlessness and thirst; symptoms decrease with quiet sleep, indicating a deficiency pattern. Moreover, coughing for a hundred days severely injures Lung Qi; tonifying Qi and generating fluids is undoubtedly indispensable. Do not delay treatment due to concern over retained feces.
Renshen (Ginseng Root), Xinjian Zhuye (Heart of Bamboo Leaves), Mugua (Chaenomeles Fruit), Maidong (Ophiopogon Tuber), Damairen (Barley Grain).
Summerheat-Heat is received from the Middle Jiao and cannot be treated by superficial dispersal.
Huoxiang Gen (Patchouli Rhizome), Xingren (Apricot Seed), Huangqin (Scutellaria Root), Mugua (Chaenomeles Fruit), Siguye (Luffa Leaf), Kouren (Cardamom Seed), Juhong (Tangerine Peel).
Summerheat-Heat consumes Stomach Juice, causing thirst and lack of appetite; suppress Liver Wood to harmonize the Stomach.
Shentoucao (Plagiorhecha Herb), Sheng Baishao (Raw White Peony Root), Juhong (Tangerine Peel), Maidong (Ophiopogon Tuber), Wumei Rou (Mume Fruit Flesh), Banqu (Medicated Leaven).
Right pulse is wiry, Middle Jiao is obstructed. Summerheat pathogen has entered the interior, affecting all Three Jiao. Furthermore, after sweating, the heat does not resolve, proving the disease is not in the exterior. Bitter herbs are superior...
Xingren (Apricot Seed), Jinshihu (Dendrobium Stem), Huangqin (Scutellaria Root), Huafen (Trichosanthes Root), Jiegeng (Platycodon Root), Chenpibai (Tangerine Peel White), Caoguo (Black Cardamom Fruit).
In a Yin-deficient constitution, encountering Summer Qi leakage injures Yuan Qi (Original Qi), leading to mental fatigue and intolerance to labor. Additionally, Summerheat pathogen secretly occupies the Middle Palace, causing the Stomach to not know hunger, or causing nausea, belching, abdominal borborygmus, and gradual pain. Is this not disease in the Middle Jiao, prolonging until all Three Jiao are distressed? Fear of Malaria or Dysentery arises; one should rest quietly and regulate diet; within ten days, peace can be restored. Administer Wendan Fa (Warm Gallbladder Method).
Zhuru (Bamboo Shavings), Jinshihu (Dendrobium Stem), Mugua (Chaenomeles Fruit), Yujin (Curcuma Root), Banqu (Medicated Leaven), Guangpi (Broad-leaved Tangerine Peel), Wumei (Mume Fruit).
Summerheat-Heat injures Qi, body diminishes daily. Sweating leads to restlessness and fatigue; floating Qi causes facial swelling. In summer, Qi is leaking; treat the Post-Heaven (Spleen/Stomach). Imitate Dongyuan's Qing...
Renshen (Ginseng Root), Wuwei (Schisandra Berry), Shenqu (Medicated Leaven), Huangbai (Phellodendron Bark), Weigege (Prepared Kudzu Root), Maidong (Ophiopogon Tuber), Chuanlian (Coptis Rhizome), Maiya (Barley Sprout), Zexie (Alisma Rhizome).
A chronically deficient constitution is easily attacked by exogenous pathogens. Recently touched by Damp-Heat turbid Qi, the Middle Palace is disharmonious, ascending and descending functions lose rhythm; first administer Liuhe Tang (Six Harmonies Decoction).
Long Summer Spleen and Stomach govern the climate. Summer-Damp Qi enters via the mouth, passes through the Membrane Source to enter the Middle Palace. Spleen and Stomach are trapped, Zhengqi (Upright Qi) is already depleted. Reluctantly advancing food, but willing to transport; Qi mechanism is dull, Clear and Turbid fail in their duties, stagnating in the Middle. Shao Huo (Lesser Fire) becomes Zhuang Huo (Excessive Fire). Desire to belch but cannot, heart feels hot, craving cold drinks, dizziness upon sitting up, body fatigue and weakness—all are signs of Zhuang Huo consuming Qi and Internal Wind stirring. Whether medicine works depends on the physician, but daily care must be pondered by oneself, hoping to avoid the burden of relapse after slight recovery, repeatedly recurring with no end. Ancients deeply feared this: illness damaging True Qi, causing Sheng Qi (Vital Qi) not to return.
Renshen (Ginseng Root), Cu Chao Banxia (Vinegar-fried Pinellia Tuber), Sheng Baishao (Raw White Peony Root), Yujin Zhi (Curcuma Juice), Chuanlian (Coptis Rhizome), Wumei Rou (Mume Fruit Flesh), Zhishi Zhi (Immature Bitter Orange Juice).
Head distension, epigastric oppression gradually painful, thirst preferring water, vomiting upon swallowing, restless heat and insomnia, stool gradually loose and unsatisfactory. This is Summerheat-Qi entering via mouth and nose, traveling directly to the Three Jiao. Clear and Turbid are blocked, Ying and Wei do not circulate. Hence, dispersing and directing downward methods, even pastes, have no effect. It merely burns Stomach Juice, hence endless vomiting and restlessness. The method should be a Bitter-descending and Yang-harmonizing formula.
Xingren (Apricot Seed), Huangqin (Scutellaria Root), Zhuru (Bamboo Shavings), Huafen (Trichosanthes Root), Zhishi Zhi (Immature Bitter Orange Juice), Juhong (Tangerine Peel), Kourou (Cardamom Seed), Banqu (Medicated Leaven), Yujin (Curcuma Root).
Summerheat for many days, penetrating deep into Blood, hence nasal bleeding; Heat releases, body cools. Pulse is wiry, left side pulsates. Days of vomiting and reversal, Stomach Qi is injured. Digestive aids are all substances that rob and consume Stomach Juice. After days of injury, how can there be rapid recovery? Perhaps transforming into Malaria, or not knowing hunger for ten days, eventually having...
Xingren (Apricot Seed), Zhuru (Bamboo Shavings), Huafen (Trichosanthes Root), Xijiao (Rhinoceros Horn - *Note: Substitute with Water Buffalo Horn in modern practice*), Juhong (Tangerine Peel), Banqu (Medicated Leaven), Yujin Zhi (Curcuma Juice), Danpi (Moutan Cortex).
Again: Xijiao (Rhinoceros Horn), Sheng Shaoyao (Raw Peony Root), Tiao Qin (Scutellaria Root), Shengdi (Rehmannia Root), Danshen (Salvia Root), Ce Bai Ye (Biota Tops).
Heat deepens day by day, reaching the point of moving Blood. Blood belongs to Yin, governing nourishment of the fetus. Pathogenic Heat attacks, making the Fetal Origin hard to secure; thus, complications may arise. Moreover, vomiting patients most easily injure the fetus. Now, epigastric fullness and tidal fever are the pathological manifestations; solely attacking the disease while ignoring Fetal Qi is incorrect.
Chuanlian (Coptis Rhizome), Tiao Qin (Scutellaria Root), Zhimu (Anemarrhena Rhizome), Wumei (Mume Fruit), Sheng Shaoyao (Raw Peony Root), Zhishi Zhi (Immature Bitter Orange Juice).
Left pulse is rapid, sensation of heaviness below. Heat enters Blood, fearing the fetus cannot be preserved; night-time restlessness and insomnia also indicate Yin injury. Taipu (Wang Bing) said: "Cold does not cool because there is no Water"; one must benefit Yin. Today, nasal bleeding recurs; reduce acrid-aromatic dissipating drugs. Imitate treating with Bitter-Cold assisted by Salty-Cold.
Huangqin (Scutellaria Root), Chuanlian (Coptis Rhizome), Renzhongbai (Human Tooth Ash), Baishao (White Peony Root), Zhimu (Anemarrhena Rhizome), Yuanshen (Scrophularia Root).
Pulse form is fine, small, rapid, and thready; tongue has prickles, skin is dry, Body Fluids are exhausted; vomiting, reversal, restlessness, settling only after eating congee, Stomach Qi is already deficient. Fear of transformation; primarily clear Heat and calm the fetus, additionally nourish the Stomach.
Chuanlian (Coptis Rhizome), Zhuru (Bamboo Shavings), Zhimu (Anemarrhena Rhizome), Yuanshen (Scrophularia Root), Maidong (Ophiopogon Tuber), Tiao Qin (Scutellaria Root).
Heart feels hot, tongue grows prickles. Night-time restlessness and feeling of heat, vomiting/reversal stimulating lower abdomen, a mass of fierce Heat. Yin injury, Fetal Origin not securely protected. Frequently instructing the master to view Renshen as poison, what then? Discuss other methods with Mr. Wang.
Shengdi Tan (Charred Rehmannia Root), Tiandong (Asparagus Tuber), Zhimu (Anemarrhena Rhizome), Ejiao (Donkey-hide Gelatin), Chuanhu (Dendrobium Stem), Fushen (Poria with Hostwood).
Shaoyin (Lesser Yin) Summerheat, Yin fluids already exhausted, tongue flaccid, body contracted, gums dry, restlessness for days. Eating melons causes intestinal stagnation and severe diarrhea; this is Yin failing to control retention. The condition is critically dangerous, difficult to treat; tentatively prescribe Zhuye Dihuang Tang (Bamboo Leaf and Rehmannia Decoction).
Shengdi Tan (Charred Rehmannia Root), Shanyao (Dioscorea Rhizome), Baishao (White Peony Root), Maidong (Ophiopogon Tuber), Zexie (Alisma Rhizome), Fuling (Poria), Danpi (Moutan Cortex), Zhuye (Bamboo Leaf).
Tidal fever, deafness, sweating, consciousness stuporous, pulse fine, rapid, sinking to Chi position. A young adult with febrile disease, pulse so depleted; fear of imminent coma/collapse due to Excess above and Deficiency below. Propose Fu Mai Tang (Restore the Pulse Decoction) method.
Fu Mai Tang excluding Jiang (Ginger) and Gui (Cinnamon), added with Zhejiang (Sugarcane Juice).
Thin body, Yin deficiency; Summerheat further robs Body Fluids, Wind-Yang flares upward causing Jue (Revulsion). Clear Spirit while attending to Yang; propose Jingyue's Yv Nv Jian (Jade Woman Decoction).
Xian Shengdi (Fresh Rehmannia Root), Zhimu (Anemarrhena Rhizome), Zhuyexin (Bamboo Heart), Sheng Shigao (Gypsum Fibrosum), Gancao (Licorice Root), Lianqiao Ren (Forsythia Seed).
Thirsty for cool drinks, turbid Heat steaming internally, no appetite, no bowel movement, unable to sleep. Disharmony of the nine orifices all stem from Stomach disease. White tongue coating, nausea; disease in Qi level above Diaphragm. Use Hejian's Bitter-Acid-Cold method.
Shigao (Gypsum Fibrosum), Zhimu (Anemarrhena Rhizome), Hei Zhi (Black Gardenia Fruit), Jiangzhi (Ginger Juice), Xingren (Apricot Seed), Banxia (Pinellia Tuber), Houpo (Magnolia Bark).
Summerheat for several days; after fever, swelling below left cheek, mental restlessness and insomnia. Propose Acrid-Cool gradually turning Bitter method.
Lianqiao (Forsythia Fruit), Kuding Cha (Ilex Kudingcha Leaf), Hei Shanzhi (Black Gardenia Fruit), Mabo (Pilobolus Spore), Xian Heye (Fresh Lotus Leaf), Fei Huashi (Calcined Talcum).
Overexertion combined with unresolved Summerheat-Heat. Nose black like coal, tongue gray-white, coughing with reversal and phlegm-panting, tidal fever, spontaneous sweating, unclear consciousness, erroneous speech. This is pathogen knotting, disease belongs to a dangerous path. Propose Wan Shi's Qingxin Niuhuang Wan (Clear Heart Calming Cow-bezoar Pill) to drive out hidden pathogens. Hope spirit clears, then discuss removing other diseases. Diseases in Upper Jiao mostly belong to Qi; Qi obstruction blocks upper and lower, causing Middle Palace bloating. Heat disease steams and burns, throat/tongue ulcers; in clearing Qi, must assist with detoxification.
Lianqiao (Forsythia Fruit), Jinyinhua (Honeysuckle Flower), Madouling (Aristolochia Vine), Shuilu Gen (Water Reed Rhizome), Chuanbei (Fritillaria Cirrhosa Bulb), Baijin Zhi (White Platinum Juice), Chuan Tongcao (Tetrapanax Pith).
Consecutive days of sudden heat,必有 (must be) internal invasion of Summer Qi. Head heat, eyes closed, short breath, confused spirit; this is Righteous Qi deficiency with pathogen retention, clearing and tonifying both difficult. First give Yi Yuan San (Benefit Primordial Powder) 3 qian, decoct with 2 qian tender bamboo heart, drink cool. Should drink Green Bean Clear Soup as tea.
Summerheat inhaled first injures the Upper. Initial disease coughing/reversal, shaking blood collaterals; Summerheat remains. Seeing blood and treating only blood is already illegal; adding heavy agents injures healthy areas. Evening head distension, tidal fever, cough/vomiting; pathogen in Qi level, should apply the principle of treating Lower for Upper disease.
Xigua Cui (Watermelon Rind), Bai Tongcao (White Tetrapanax Pith), Liuyi San (Six-to-One Powder), Bai Lu Gen (White Reed Rhizome), Sheng Yiren (Raw Coix Seed).
Summer-Damp enters Upper, Qi level affected first; not Wind-Cold stagnation. Using dispersing/directing downward methods is illegal; pathogen has entered Blood level.
Xijiao (Rhinoceros Horn), Zhuye (Bamboo Leaf), Lv Dou Pi (Green Bean Skin), Lianqiao (Forsythia Fruit), Huafen (Trichosanthes Root), Yi Yuan San (Benefit Primordial Powder).
Summerheat enters Ying/Collaterals, vomiting blood-phlegm; use Heart-Ying and Lung-Wei dual-clearing method.
Zhuye (Bamboo Leaf), Shengdi (Rehmannia Root), Maidong (Ophiopogon Tuber), Lianqiao (Forsythia Fruit), Yuanshen (Scrophularia Root), Chuanbei (Fritillaria Cirrhosa Bulb).
Crimson tongue, thirst, night heat, mental restlessness, loose stool, chest oppression. This is latent Summerheat entering interior, not resolvable by superficial dispersal. Advance Kai Xin Bao (Open Pericardium) method.
Zhuye (Bamboo Leaf), Xijiao (Rhinoceros Horn), Xiye Changpu (Acorus Tatarinowii Rhizome), Chuanlian (Coptis Rhizome), Yuanshen (Scrophularia Root), Yujin (Curcuma Root).
Latent Summerheat fever, unresolved for ten days, unclear consciousness at night, lower abdominal distension/pain, no bowel movement, turbid accumulation; fear internal closure with convulsions/collapse.
Qingxin Niuhuang Wan (Clear Heart Calming Cow-bezoar Pill).
Sweating, mental restlessness, evening tidal fever, stomach pain radiating to lower abdomen. Heat pathogen condenses in Blood level, fear stasis transformation; advance clearing Heat in Blood.
Xian Shengdi (Fresh Rehmannia Root), Danshen (Salvia Root), Shanzhi (Gardenia Fruit), Yinhua Lu (Honeysuckle Dew), Danpi (Moutan Cortex), Yuanshen (Scrophularia Root), Yujin Zhi (Curcuma Juice), Baijin Zhi (White Platinum Juice).
Upper nasal bleeding, heart pain affecting lower abdomen, quiet by day/restless by night, often chills, resembling Heat entering Blood Chamber. Previously stated pathogen in Blood/Yin level is obvious. Nourishing/Clearing Blood drugs are precisely searching out latent pathogens.
Xian Shengdi (Fresh Rehmannia Root), Xijiao Jian (Rhinoceros Horn Tip), Yuanshen (Scrophularia Root), Danpi (Moutan Cortex), Jinyinhua (Honeysuckle Flower), Sheng Shaoyao (Raw Peony Root).
Pain in urethra during urination indicates residual Heat not cleared, exiting downwards. Advance Dao Chi San (Guide Out Redness Powder) method.
Xi Shengdi (Fine Fresh Rehmannia Root), Zhimu (Anemarrhena Rhizome), Hei Shanzhi (Black Gardenia Fruit), Gancao Shao (Licorice Tip), Danpi (Moutan Cortex), Maidong (Ophiopogon Tuber), Jinyinhua (Honeysuckle Flower), Xiao Mutong (Small Akebia Stem).
Yin deficiency with latent Heat, unresolved for half a month, crimson tongue, purple lips, difficult breathing. Short red urine, constipation/retention; all these result from Acrid-dispersing and Bitter drugs robbing Body Fluids. Plus essence/turbidity dripping downwards, Heat has entered the Ultimate Yin realm; how can mere clearing/resolving suffice?
Shengdi (Rehmannia Root), Maidong (Ophiopogon Tuber), Zhi Cao (Honey-fried Licorice), Ganshe Zhi (Sugarcane Juice), Ejiao (Donkey-hide Gelatin), Jizi Huang (Egg Yolk), Maren (Hemp Seed).
Summerwind unresolved, body pain/heat, thirst with vomiting, sign of Water knotting.
Xingren (Apricot Seed), Juhong (Tangerine Peel), Huafen (Trichosanthes Root), Doukou (Cardamom Fruit), Huoxiang (Patchouli Herb), Banxia (Pinellia Tuber), Houpo (Magnolia Bark), Mugua (Chaenomeles Fruit).
Premature emission before illness, Yin Qi leaks. Doctor administered Chai (Bupleurum), Ge (Kudzu), Jing (Schizonepeta), Fang (Ledebouriella), again draining Yang; profuse sweating, chills/heat worsen. Long Summer Summerheat combines with Dampness, legs/shins often cold. Pathogen in Middle/Upper Jiao, fear Yin weakness leading to internal collapse. Therefore, prescribing to resolve Summerheat/Damp/Heat pathogen must be light and small for stability.
Siguye (Luffa Leaf), Xingren (Apricot Seed), Huangqin (Scutellaria Root), Huafen (Trichosanthes Root), Lianqiao (Forsythia Fruit), Yujin (Curcuma Root), Doukou (Cardamom Fruit), Ju Bai (Tangerine Peel White).
Overexertion injures Yang, bathing in wind, Wei (Defensive) Qi leaks and opens. Medicine uses Chai/Ge, again draining Yang; mixed with directing downward, further耗 (consumes) Qi.
Heat presses, vomiting/reversal Qi rushes. But Summer heat must combine with Damp pathogen, whole body pulling pain. Method should be Sour-Bitter to calm Stomach and drain Heat, making Jue Yang slightly calm, then discuss assisting Righteous Qi.
Chuan Huanglian (Coptis Rhizome), Ku Huangqin (Withered Scutellaria Root), Jiangzhi Chao Zhuru (Ginger-juice fried Bamboo Shavings), Chao Wumei (Fried Mume Fruit), Sheng Baishao (Raw White Peony Root), Yujin (Curcuma Root).
Exposed to Summerheat with latent Heat, drinking excessively, Spleen/Stomach severely harmed by Cold-Damp, causing panting/bloating, belching/hiccups; Water-Damp knotting, urination涩 (difficult), stool hard. Dangerous/severe symptom, imitate ancient Summerheat chapter formula Dashun San (Great Smooth Powder) as main treatment.
Xingren (Apricot Seed), Pao Jiang (Roasted Ginger), Rougui (Cinnamon Bark), Gancao (Licorice Root).
Exposed to Summerheat with latent Heat, drinking excessively, Spleen/Stomach already harmed by Cold-Damp, Yang Qi suppressed, not rotating, thus obstruction/desire to vomit. Ancients used Dashun San to warm Middle and descend Qi.
Xingren (Apricot Seed), Zhi Gancao (Honey-fried Licorice Root), Fuling (Poria), Chao Ganjiang (Fried Dried Ginger), Rouguixin (Cinnamon Heart), Banxia (Pinellia Tuber).
Pulse form slightly rises, pressing short/choppy. Advancing warming Middle/descending Qi, seems flickering/moving, knowing Yang gradually knots into tangible form, not true Food Stagnation heavy/sticky. My humble opinion: do not use Cold/Cool to offend Stomach. For obese person's disease, fear emptying Yang; moreover, Summer month Yin Qi is inside; tangible inside is Turbid Yin. Nei Jing discusses various pains as Cold invading internally; now Summerheat steams/presses, logically no external Cold. However, eating cold tea/fruits means Cold Water enters Stomach, unable to immediately transform to Heat, originally due to weak Spleen/Stomach Qi: Body Fluids not transported, naturally restlessness/thirst. Re-examine tongue color,未必 (not necessarily) definite Real Heat. Just use Acrid-Aromatic opening Qi category, can wake Yang, can ventilate Turbid, distribute up/down, disease mechanism self-reduces. How does the expert take this?
Yujin Zhi (Curcuma Juice), Xingren (Apricot Seed), Banxia (Pinellia Tuber), Baokou Ren (Cardamom Seed), Houpo (Magnolia Bark), Kuai Fuling (Chunk Poria).
Again: Wuzhuyu (Evodia Fruit), Chao Banxia (Fried Pinellia Tuber), Huaizhimu (Locust Branch Wood), Jinlingzi (Melia Fruit), Kuai Fuling (Chunk Poria).
Disease reduced 60-70%, Stomach Clear Qi not rotated, Body Fluids not willing to distribute, hence thirst preferring drink, how is this Real Fire? Changshan Meibing (Constant Mountain Plum Cake) revives Stomach and generates fluids; advance Simo Tang (Four Grinds Decoction) once at noon.
Renshen (Ginseng Root), Wuyao (Lindera Root), Jiegeng (Platycodon Root), Yujin (Curcuma Root).
Grind each juice, flush with boiling water.
Elderly, obese constitution. Summer-Damp is Yin pathogen. Obese people have insufficient Yang. Sudden cold/heat, restlessness, white tongue, little drinking, loose stool/frequent urination.
This is Damp pathogen injuring Taiyin Spleen Earth, Yang Qi internally depressed, mixing with pathogen, gradually extending to coma/convulsions/hiccups transformation.
Sheng Baizhu (Raw Atractylodes Macrocephala Rhizome), Banxia (Pinellia Tuber), Yinchen (Artemisia Capillaris), Houpo (Magnolia Bark), Juhong (Tangerine Peel), Fuling (Poria).
Summerheat must combine with Damp. Damp depression generates Heat. Head distension, yellow eyes, rotten tongue, no appetite. Summerheat/Damp/Heat are all general Turbid Qi, filling Three Jiao like clouds/fog. Must use Fragrant to expel filth; next best is promoting urination.
Shentoucao (Plagiorhecha Herb), Houpo (Magnolia Bark), Guangpi (Broad-leaved Tangerine Peel), Hanshuishi (Halloysitum Rubrum), Yinchen (Artemisia Capillaris), Baokou Ren (Cardamom Seed), Xingren (Apricot Seed), Fuling (Poria), Huashi (Talcum).
Summer season Summer-Damp first enters Qi level. If diarrhea/scanty urine, all are Damp-Heat depressing/blocking Qi level. Liuhe (Six Harmonies) and Ganlu (Sweet Dew) are formulas that can verify and rely upon.
Shentoucao (Plagiorhecha Herb), Xingren (Apricot Seed), Miren (Coix Seed), Damai (Barley), Baokou Ren (Cardamom Seed), Juhong (Tangerine Peel), Fuling (Poria).
Seasonal Damp-Heat differs from internal Water/Food Damp. Moreover, white tongue with diarrhea, Middle Yang already weak. Pulse slow, dry heaving and vexation. Summerheat fears most convulsions/coma. Propose unblocking Middle Jiao Yang to expel Damp.
Xingren (Apricot Seed), Banxia (Pinellia Tuber), Zhuling (Polyporus), Fuling (Poria), Jiangzhi (Ginger Juice).
Pulse short without spirit, not thirsty wanting drink, water entering causes vomiting/hiccups, diarrhea yellow water. Eight days body heat/sweating not resolving, frequent delirium; fear coma/convulsions. This is Damp-Heat deeply sinking interior; propose Guiling Ganlu Yin (Cinnamon, Poria and Sweet Dew Drink).
Xingren (Apricot Seed), Yizhiren (Alpinia Oxyphylla Fruit), Fuling (Poria), Zhuling (Polyporus), Houpo (Magnolia Bark), Mugua (Chaenomeles Fruit), Huashi (Talcum), Zexie (Alisma Rhizome).
Pulse large, white tongue, thirsty drinking, hypochondriac pain, desire to vomit; Damp-Heat blocking meridians, chills/heat not ended; propose Mu Fangji Tang (Stephania Tetrandra Decoction).
Mu Fangji (Stephania Tetrandra Root), Xingren (Apricot Seed), Zhimu (Anemarrhena Rhizome), Jiangzhi (Ginger Juice), Shigao (Gypsum Fibrosum), Houpo (Magnolia Bark), Banxia (Pinellia Tuber).
White tongue, greasy mouth, much phlegm, spontaneous diarrhea. Damp-Heat not finished, Middle Jiao not transporting, fear transformation to bloating.
Chuanlian (Coptis Rhizome), Renshen (Ginseng Root), Banxia (Pinellia Tuber), Baishao (White Peony Root), Zhishi (Immature Bitter Orange), Fuling (Poria).
Heat pathogen internally knotted, deafness, spontaneous diarrhea watery; use Xiexin Fa (Drain Heart Method).
Dan Qin (Light Scutellaria Root), Sheng Dan Ganjiang (Raw Light Dried Ginger), Zhishi (Immature Bitter Orange), Banxia (Pinellia Tuber), Chuan Huanglian (Coptis Rhizome), Baishao (White Peony Root).
Damp depressed in Taiyin, Heat gathered in Yangming, yellow tongue, dry mouth, no desire to eat. This Heat born from Damp; propose Guiling Ganlu Yin (Cinnamon, Poria and Sweet Dew Drink).
Baizhu (Atractylodes Macrocephala Rhizome), Zhuling (Polyporus), Huashi (Talcum), Hanshuishi (Halloysitum Rubrum), Fuling (Poria), Zexie (Alisma Rhizome), Shigao (Gypsum Fibrosum), Rougui (Cinnamon Bark).
Wine drinker Damp excess, Middle Yang originally deficient, prone to obstruction/loose stool, not hungry/not full, all because Clear Yang unwilling to rotate; moreover, mental labor injures Yang, also belonging to internal symptom fever, not caused by external contraction.
Xingren (Apricot Seed), Guangpi Bai (Broad-leaved Tangerine Peel White), Wei Jiang (Roasted Ginger), Fuling (Poria), Houpo (Magnolia Bark), Baokou Ren (Cardamom Seed), Banxia (Pinellia Tuber), Zexie (Alisma Rhizome).
After taking Lizhong Tang, stomach pain/diarrhea worsen, heart heat/thirst not wanting drink;必有 (must be) Summer-Damp internal knotting, temporarily use Sour-Bitter to drain Heat.
Chuanlian (Coptis Rhizome), Dan Huangqin (Light Scutellaria Root), Chao Guangpi (Fried Broad-leaved Tangerine Peel), Wumei (Mume Fruit), Sheng Baishao (Raw White Peony Root), Mugua (Chaenomeles Fruit).
Yang deficiency, obese body, Summer heat consumes Qi, Stomach weak not accepting/not hungry; this Nine Orifices disharmony, all Stomach disease. Method should settle reversal and manage deficiency, slightly assist Bitter descent; because Stomach is Yang Earth, Qi descending is smooth.
Renshen (Ginseng Root), Dan Ganjiang (Light Dried Ginger), Chuanlian (Coptis Rhizome), Daizheshi (Haematitum), Fuling (Poria), Sheng Baishao (Raw White Peony Root).
Pulse gradually Yin/Turbid rising presumptuously; give Zhenwu Fa (True Warrior Method), reduce Baizhu replace Renshen.
Zhenwu Fa two days, epigastrium has sense of hunger, with Yang gradually knotting obstruction undoubtedly. Yin/Turbid gets drained, immediately should warm/nourish Taiyin, make Spleen Yang drum and transport healthily, hope grain acceptance peaceful, use Zhizhong Fa (Regulate Middle Method).
Renshen (Ginseng Root), Yizhiren (Alpinia Oxyphylla Fruit), Dan Ganjiang (Light Dried Ginger), Fuling (Poria), Guangpi Bai (Broad-leaved Tangerine Peel White), Mugua (Chaenomeles Fruit).
Tidal fever, deafness, resembles Yang pathogen. Pulse empty/large, spontaneous diarrhea not thirsty, powder-like tongue coating, withered form/dull color, how is this Excess? Propose treating as Overexertion combining Damp, from Spleen/Stomach disease.
Renshen (Ginseng Root), Guangpi Bai (Broad-leaved Tangerine Peel White), Fuling (Poria), Pao Jiang (Roasted Ginger), Sheng Yizhiren (Raw Alpinia Oxyphylla Fruit), Zexie (Alisma Rhizome).
Entering Summer thin form/eaten less, Qi timid wanting sleep, secularly called Zhu Xia (Stuck Summer). Post-Heaven Spleen/Stomach disharmony, Heat injures Qi.
Renshen (Ginseng Root), Baizhu (Atractylodes Macrocephala Rhizome), Chao Zha (Fried Hawthorn), Sharen (Amomum Fruit), Jiegeng (Platycodon Root), Fuling (Poria), Guangpi (Broad-leaved Tangerine Peel), Shenqu (Medicated Leaven), Chuanlian (Coptis Rhizome), Miren (Coix Seed).
Heat/Pain untreated, Three Jiao all blocked by pathogen, not very clear; Left hypochondriac mass tangible, eating gradually bloating. Bowel movement previously quite free, now... Intestines/meridian pathogen not cleared, clear orifices still covered. Regulation method should also divide Three Jiao; Baijin Wan (White Platinum Pill) usable, noon advance...
Heat pathogen deep entering causes Jue, Yang Qi rising top confusion. Disease demon many days, already in Blood level, moreover navel below firm/full! Zhongjing says: Jue should purge; purging not stopping, diarrhea dies. All Salty/Bitter all unblock Yang, all called purging, not necessary Xiao/Huang (Mirabilite/Rhubarb).
Yin/Yang both diseased/injured, Heat pathogen deep sinking to Ultimate Yin, Yin fluids exhausted, thus restless/chaotic endlessly, already extremely critical. Thinking former doctors dispersed, directed downward, bitter-cold, acrid-dry, all robbed/consumed Yin/Yang. Zhongjing says: All Yuan Qi injured and disease not reducing, can give Sweet Medicine. Imitate this.
Fu Mai Tang (Restore the Pulse Decoction).
Summer season Heat latent, entering Autumn erupts; this is Zhongjing saying Yin Qi first injured, Yang then alone erupts. Pulse right pulsating/rapid, Stomach juice damaged. Temporarily forbid rich flavors, advance Sweet-Cold nourishing Stomach, internal Heat self-ceases.
Xinjian Zhuye (Heart of Bamboo Leaves), Zhimu (Anemarrhena Rhizome), Damairen (Barley Grain), Maidong (Ophiopogon Tuber), Baishao (White Peony Root), Wumei Rou (Mume Fruit Flesh).